กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

3. สถานการณ์

ประเทศไทยประสบปัญหาทางสังคมมากมายโดยเฉพาะอย่างยิ่งปัญหาที่เกิดกับเด็กและเยาวชนเนื่องจากขาดความรู้ ความเข้าใจ ทักษะ และประสบการณ์ในการป้องกันและการดำเนินชีวิตที่ถูกต้อง ขณะเดียวกันวัยรุ่นยังขาดโอกาสเรียนรู้เรื่องการสุขศึกษาเพศศึกษาและไม่สามารถเข้าถึงบริการปรึกษาแนะนำที่เป็นมิตรกับเยาวชน ส่งผลให้ปัจจุบันพบว่าเด็กและเยาวชนมีเพศสัมพันธ์ตั้งแต่อายุยังน้อยซึ่งยังขาดวุฒิภาวะและขาดความรับผิดชอบต่อตนเอง ดังนั้น จึงมีความเสี่ยงในด้านต่าง ๆ เช่น เสี่ยงต่อการตั้งครรภ์ที่ไม่พร้อม การทำแท้ง การคลอดบุตรแล้วนำไปทิ้ง การกระทำความรุนแรงในครอบครัวครอบครัวแตกแยก ปัญหายาเสพติดและยังอาจจะเกิดปัญหาสังคมอื่น ๆ ตามมาอีกมาก
สถานการณ์ปัญหาเพศสัมพันธ์และการตั้งครรภ์ไม่พร้อมในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ (ยะลา ปัตตานี นราธิวาส) ตามข้อมูลจากระบบ HDC กระทรวงสาธารณสุขและรายงานของ ศูนย์อนามัยที่ 12 ยะลา ประจำปีงบประมาณ 2568 มีประเด็นสำคัญดังนี้:
1. สถิติการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น (ปีงบประมาณ 2568) ปัญหาสำคัญในพื้นที่สามจังหวัดชายแดนใต้คือ "การตั้งครรภ์ซ้ำ" ในหญิงอายุน้อยกว่า 20 ปี ซึ่งสูงเป็นอันดับ 1 ของประเทศ อยู่ที่ร้อยละ 15.27 (ซึ่งสูงกว่าเป้าหมายที่กำหนดไว้ไม่เกินร้อยละ 12.5) 2. ประเด็นปัญหาที่พบในพื้นที่ ความไม่พร้อมและการตั้งครรภ์คุณภาพพบปัญหามารดาเสียชีวิตหลังคลอดในระดับวิกฤติและเด็กมีคุณภาพต่ำกว่าเกณฑ์รวมทั้งค่านิยมและศาสนามีความท้าทายในเรื่องการเข้าถึงบริการคุมกำเนิดเนื่องจากหลักการทางศาสนาและปัญหาที่ผู้หญิงไม่กล้าเปิดเผยข้อมูลความเสี่ยง. 3. มาตรการและเป้าหมายการขับเคลื่อน วาระ "จังหวัดชายแดนใต้ไร้ครรภ์วัยรุ่นภายในปี 2570"  ศูนย์อนามัยที่ 12 ยะลา ร่วมกับ สสส. และภาคีเครือข่าย จัดทำ MOU เพื่อลดปัญหาท้องไม่พร้อม โดยเน้นกลยุทธ์ "ป้องกัน-ตั้งครรภ์คุณภาพ-ไม่ท้องซ้ำ" มีการขับเคลื่อนระดับอำเภอโดยการนำร่องใน 19 พื้นที่ผ่านคณะกรรมการพัฒนาคุณภาพชีวิตระดับอำเภอ (พชอ.) เพื่อสร้างระบบการคุยกับวัยรุ่นที่เน้นการรับฟังและเปิดกว้าง
เทศบาลเมืองบานาได้ตระหนักถึงความสำคัญและความจำเป็นในการแก้ไขปัญหาดังกล่าวโดยให้ความรู้ตามหลักคำสอนของศาสนาอิสลามเป็นหลัก จึงจัดทำโครงการป้องกันและลดปัญหาด้านเพศสัมพันธ์/การตั้งครรภ์ไม่พร้อม ประจำปีงบประมาณ 2569 ขึ้น เพื่อให้ความรู้กับเยาวชนได้เรียนรู้เพศศึกษา ตระหนักถึงผลกระทบปัญหาด้านเพศสัมพันธ์และการตั้งครรภ์ไม่พร้อม เกิดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้แบบมีส่วนร่วม ฝึกให้เยาวชนได้คิดถึงปัญหาทางเพศ มีทักษะการปฏิเสธเมื่ออยู่ในสถานการณ์เสี่ยง เป็นแกนนำในการร่วมประชาสัมพันธ์กิจกรรมต่างๆที่เกี่ยวข้องทุกภาคส่วน