กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

ปัญหาการใช้ยาและสารเสพติดเป็นปัญหาสาธารณสุขที่ส่งผลกระทบอย่างรอบด้านต่อสุขภาพของประชาชน ทั้งด้านร่างกาย จิตใจ และสังคม อีกทั้งยังก่อให้เกิดภาระค่าใช้จ่ายด้านการรักษาพยาบาลในระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติในระยะยาว หากขาดการดำเนินงานด้านการส่งเสริมสุขภาพ และการป้องกันโรคอย่างเป็นระบบ โดยเฉพาะในระดับชุมชน กลุ่มผู้ใช้สารเสพติดมีโอกาสกลับไปใช้ซ้ำ เสี่ยงต่อการเกิดโรคติดต่อและโรคเรื้อรัง รวมถึงปัญหาสุขภาพจิตร่วม ซึ่งล้วนต้องใช้ทรัพยากรและงบประมาณในการรักษาที่สูง จากผลการดำเนินงานของหน่วยงาน APASS จังหวัดนราธิวาส ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2568 พบว่าสามารถเข้าถึงและให้บริการด้านสุขภาพแก่ผู้ใช้สารเสพติดในอำเภอสุไหงโก-ลก จำนวน 719 ราย และในเขตเทศบาลเมืองสุไหงโก-ลก จำนวน 608 ราย สะท้อนให้เห็นถึงจำนวนประชาชนกลุ่มเสี่ยงที่มีความจำเป็นต้องได้รับบริการส่งเสริมสุขภาพและป้องกันโรคอย่างต่อเนื่อง หากไม่มีการลงทุนเชิงป้องกันในระดับชุมชนอย่างเพียงพอ อาจนำไปสู่ภาระค่าใช้จ่ายด้านการรักษาโรคติดเชื้อเอชไอวี (HIV) โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ (STI) ไวรัสตับอักเสบซี (HCV) วัณโรค (TB) และปัญหาสุขภาพจิตร่วม ซึ่งเป็นโรคที่มีค่าใช้จ่ายในการรักษาสูงและส่งผลต่อความยั่งยืนของระบบสุขภาพในระยะยาว แม้ว่าผู้ใช้สารเสพติดที่ไม่ใช้วิธีการฉีดจะไม่อยู่ในกลุ่มเสี่ยงสูงสุดของการติดเชื้อเอชไอวี แต่ยังคงมีความเสี่ยงต่อการเกิดโรคติดต่อและปัญหาสุขภาพจากพฤติกรรมการใช้สารเสพติด การมีเพศสัมพันธ์ที่ไม่ปลอดภัย และข้อจำกัดในการเข้าถึงบริการตรวจคัดกรองและการรักษาตามสิทธิ หากไม่ได้รับการดูแลเชิงป้องกันอย่างเหมาะสม จะนำไปสู่การเจ็บป่วยที่รุนแรงขึ้น นอกจากนี้ ในพื้นที่ยังพบกลุ่มพนักงานบริการที่มีการใช้สารเสพติดร่วมกับการประกอบอาชีพ ซึ่งเป็นกลุ่มประชากรเปราะบางที่มีความเสี่ยงด้านสุขภาพสูง หากไม่ได้รับการส่งเสริมพฤติกรรมสุขภาพที่ปลอดภัย อาจนำไปสู่การแพร่กระจายของโรคติดต่อในชุมชน และเพิ่มภาระค่าใช้จ่ายด้านการควบคุมและป้องกันโรคในระดับพื้นที่ แนวคิดการลดอันตรายจากการใช้สารเสพติด (Harm Reduction) เป็นแนวทางการดำเนินงานด้านสาธารณสุขที่มุ่งเน้นการลงทุนเชิงป้องกัน (Preventive Investment) โดยมุ่งลดความเสี่ยงด้านสุขภาพ ลดการเกิดโรค และลดการเข้าสู่ระบบการรักษาที่มีต้นทุนสูง สอดคล้องกับวัตถุประสงค์ของกองทุนหลักประกันสุขภาพแห่งชาติและกองทุนหลักประกันสุขภาพระดับท้องถิ่น ในการสนับสนุนการส่งเสริมสุขภาพ การป้องกันโรค และการเสริมสร้างความเข้มแข็งของระบบบริการสุขภาพในระดับชุมชน การสนับสนุนงบประมาณแก่โครงการนี้จึงเป็นการใช้งบประมาณอย่างคุ้มค่าและเกิดประโยชน์เชิงเศรษฐศาสตร์สุขภาพ โดยมุ่งเน้นการให้บริการเชิงรุก การตรวจคัดกรองโรค การให้ความรู้และเสริมทักษะด้านสุขภาพ รวมถึงการดูแลสุขภาพจิต เพื่อลดความเสี่ยงของการเจ็บป่วยรุนแรงและลดค่าใช้จ่ายด้านการรักษาพยาบาลในระยะยาว ดังนั้น กลุ่มส่งเสริมการเข้าถึงการสนับสนุนด้านสุขภาพและสังคม จังหวัดนราธิวาส จึงมีความประสงค์จัดทำโครงการสนับสนุนบริการบำบัดฟื้นฟูผู้ใช้สารเสพติดในชุมชน และบริการลดอันตรายจากการใช้สารเสพติดในชุมชน (Harm Reduction) เพื่อให้กลุ่มผู้ใช้สารเสพติดและประชากรเปราะบาง จำนวน 300 คน ในเขตเทศบาลเมืองสุไหงโก-ลก สามารถเข้าถึงบริการส่งเสริมสุขภาพและป้องกันโรคตามสิทธิได้อย่างต่อเนื่อง อันจะนำไปสู่การลดภาระค่าใช้จ่ายด้านการรักษาพยาบาลในระยะยาว และเพิ่มความคุ้มค่าในการใช้จ่ายงบประมาณกองทุนหลักประกันสุขภาพระดับท้องถิ่นอย่างเป็นรูปธรรม