โครงการ ลด ละ เลิก อันตรายจากการใช้สารเสพติดในชุมชน Harm Reductionและผลข้างเคียงของผู้ใช้สารเสพติด ในพื้นที่ตำบลนาทับ
-
นางสาวซูฮายนงค์สมาเฮาะ
-
นางสาวมารีหยาม ชัยรามัน
-
นางสาวปริญดา สือรี เลขานุการ
-
นางสาวสุวรรณีย์ เหย็งมิ เหรัญญิก
-
นายเสกสรรค์ ส่งศรี
ยาเสพติดเป็นปัญหาสำคัญที่ส่งผลกระทบต่อบุคคล ครอบครัว ชุมชน เศรษฐกิจ และประเทศชาติ ปัจจุบันประเทศไทยยังมีผู้ใช้ยาและสารเสพติดจำนวนมาก โดยหลังผ่านการบำบัดรักษาในระบบสถานพยาบาล ยังมีโอกาสกลับไปใช้ซ้ำ เนื่องจากขาดการดูแลต่อเนื่องในชุมชน การแก้ไขปัญหาการใช้สารเสพติดจึงต้องอาศัยแนวทางที่เข้าใจพฤติกรรมและสภาพความเป็นจริงของผู้ใช้ยาและสารเสพติด มากกว่าการมุ่งเน้นการเลิกใช้เพียงอย่างเดียว
แนวคิด “การลดอันตรายจากการใช้สารเสพติด” (Harm Reduction) จึงเป็นมาตรการสำคัญที่มุ่งลดผลกระทบทางสุขภาพและสังคม แม้ผู้ใช้สารจะยังไม่สามารถเลิกใช้ได้ทั้งหมด โดยเน้นให้ผู้ใช้สารสามารถเข้าถึงบริการสุขภาพ การให้ความรู้ ความเข้าใจ และอุปกรณ์ที่ปลอดภัย การดูแลด้านสุขภาพจิต การคุ้มครองสิทธิ และการมีส่วนร่วมของครอบครัวและชุมชน เพื่อให้สามารถลดความเสี่ยงต่อการติดเชื้อ เช่น เอชไอวี (HIV) และไวรัสตับอักเสบซี (Hepatitis C) รวมถึงลดปัญหาความรุนแรง อาชญากรรม และผลกระทบทางสังคม
การขับเคลื่อนแนวทาง “การลดอันตรายจากการใช้สารเสพติด” (Harm Reduction) ในระดับชุมชนจึงมีความจำเป็น เพื่อเชื่อมโยงระบบการดูแลสุขภาพกับการมีส่วนร่วมของภาคประชาชน หน่วยบริการสุขภาพ และกองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่นหรือพื้นที่ ในการจัดบริการที่เหมาะสมต่อกลุ่มผู้ใช้ยาและสารเสพติด สนับสนุนการฟื้นฟูสมรรถภาพทางกายและจิตใจ การปรับเปลี่ยนพฤติกรรม และการสร้างโอกาสในการกลับคืนสู่สังคมอย่างปลอดภัยและยั่งยืน
-
1.เพื่อให้ผู้ใช้สารเสพติดและเยาวชนกลุ่มเสี่ยงมีความรอบรู้และทักษะที่เพียงพอในการปรับเปลี่ยนวิถีการดูแลตนเองทั้ง ด้านร่างกาย จิตใจ และสังคม รวมถึงสิทธิและกฎหมาย เพื่อให้มีคุณภาพชีวิตที่ดี 2.เพื่อให้ชุมชนมีความรู้และทัศนคติที่ถูกต้องต่อการการลดอันตรายจากการใช้สารเสพติดในชุมชน (Harm Reduction)90
เชิงปริมาณ : ผู้ใช้ยาและสารเสพติดเข้าร่วมกิจกรรมฯ ไม่น้อยกว่าร้อยละ 90
เชิงคุณภาพ : ผู้เข้าร่วมกิจกรรมมีความรู้เรื่องการใช้ยาและสารเสพติดอย่างปลอดภัยและเข้าถึงบริการสุขภาพมากขึ้น
-
กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน100
-
กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง50
-
กลุ่มอื่นๆ กลุ่มผู้ใช้สารเสพติดทุกประเภท50
- กิจกรรม แสดงขั้นตอนการทำกิจกรรมและกระบวนการดำเนินงาน เขียนให้ละเอียดว่าจะทำอะไร อย่างไร จึงจะสำเร็จตามวัตถุประสงค์หรือเป้าหมายที่วางไว้ เขียนให้เห็นลำดับเป็นขั้นเป็นตอน
- งบประมาณ ในแต่ละกิจกรรม ขอให้จำแนกรายการค่าใช้จ่ายต่างๆ โดยละเอียด
-
บริการลดอันตรายจากการใช้สารเสพติด
ค่าจัดบริการลดอันตรายจากการใช้ยาเสพติดในชุมชน
ดำเนินการจัดกิจกรรมดังนี้
- บริการ Drug use literacy & skills
1.1 การดำเนินการค้นหา และเข้าถึงประชากรกลุ่มเป้าหมายเชิงรุก เพื่อให้บริการป้องกันแก่ผู้ใช้สารเสพติด (จัดทำแผนที่ชุมชน กลุ่มเป้าหมาย ประเมินโอกาสเสี่ยงเบื้องต้น และประเมินทัศคติแบบรอบด้าน)
1.2 ประเมินการใช้สาร (สารที่ใช้ ความถี่ ปริมาณ วิธีการใช้ รูปแบบการใช้ ตำแหน่งฉีด ฯลฯ) รวมถึงความเสี่ยงและผลกระทบที่เกิดขึ้น
1.3 ให้ข้อมูลความรู้ที่ถูกต้องเกี่ยวกับการลดอันตรายจากการใช้สาร โรคที่เกิดจากการใช้สารเสพติด และการใช้อย่างปลอดภัย (แนะนำช่องทางบริการ)
- ให้ความรู้เรื่องการรับสารทดแทนระยะยาวในชุมชน ได้แก่ เมทาโดน และบูพรีนอร์ฟีนอย่างมีประสิทธิภาพ ร่วมกับเครือข่ายสถานพยาบาลสุขภาพในชุมชน
2.1 ให้ข้อมูล องค์ความรู้เกี่ยวกับประโยชน์ของการบำบัดด้วยสารทดแทนระยะยาว และหลักการใช้ยาเมทาโดนหรือบูพรีนอร์ฟีนร่วมกับยาต้านไวรัสเอชไอวี (ARV) และยาอื่น ๆ
2.2 ให้คำปรึกษาเฉพาะราย ในการเตรียมความพร้อมก่อนเข้ารับบริการ
2.3 ประสานงานและกำหนดแนวทางในการให้บริการด้วยสารทดแทนเมทาโดนร่วมกับเครือข่ายสถานพยาบาลแก่ผู้มารับบริการแต่ละราย
2.4 ให้การบำบัดรักษาด้วยสารทดแทนเมทาโดนระยะยาวในหน่วยบริการของชุมชน ร่วมกับเครือข่ายสถานพยาบาล
2.5 ติดตามช่วยเหลือแบบเพื่อนช่วยเพื่อน และรวมถึงการติดตามหลังการได้รับบริการ
- การสนับสนุนการลด/เลิกใช้สารเสพติดด้วยความสมัครใจ
3.1 ประเมินความพร้อมและความต้องการของผู้รับบริการในการลดหรือเลิกใช้สาร บริการให้คำปรึกษา เพื่อการลดหรือเลิกใช้สาร การให้ทางเลือกในลดหรือเลิกใช้สารฯ และข้อมูลอย่างรอบด้านเพื่อช่วยในการตัดสินใจ และวางแผนการให้บริการที่เหมาะสมตามสภาพแวดล้อมและความต้องการของผู้ใช้บริการ
3.2 ประเมินผลกระทบจากการใช้สาร และให้คำแนะนำเกี่ยวกับวิธีการลดหรือเลิกใช้สารที่เหมาะสมและปลอดภัย รวมถึงการสนับสนุนในการพัฒนาทักษะในการจัดการอารมณ์และความเครียดที่เกิดขึ้นในขณะที่กำลังลดหรือเลิกใช้สาร
3.3 ติดตามและสนับสนุนผู้รับบริการในขั้นตอนการลดหรือเลิกใช้สารอย่างต่อเนื่อง ตลอดจนปรับแผนตามความต้องการของผู้รับบริการ
3.4 ประสานส่งต่อผู้รับบริการไปยังโปรแกรม/กระบวนการเฉพาะทางเพื่อสนับสนุนการลดหรือเลิกใช้สารให้เป็นไปด้วยความสมัครใจ เหมาะสมและมีประสิทธิภาพ
15 มิถุนายน 2569 ถึง 30 กันยายน 2569ผลผลิต : กลุ่มเป้าหมายเข้ารับบริการ ลดอันตรายจากการใช้ยาเสพติดในชุมชน จำนวน 100 คน
ผลลัพธ์ : 1.ผู้ใช้สารเสพติดมีความรอบรู้และทักษะที่เพียงพอในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการใช้สารเสพติดมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น
2. ชุมชนมีความรู้และทัศนคติที่ถูกต้องต่อการการลดอันตราย
3.ได้ลดการแพร่กระจายของโรคติดต่อที่เกิดการใช้ยาและสารเสพติด61600 บาท-
ประชาสัมพันธ์โครงการลดอันตรายจากการใช้สารเสพติด
1.ค่าไวนิล Roll Up ประชาสัมพันธ์ ขนาด 80 x 200 CM จำนวน 1 ชิ้น ราคา 1,500 บาท
2.แผ่นพับสี ประชาสัมพันธ์ขนาด A4 จำนวน 100 แผ่น แผ่นละ 7 บาท เป็นเงิน 700 บาท 3.ค่าไวนิล ประชาสัมพันธ์ ขนาด 1.2 x 2.4 M จำนวน 5 ชิ้น ชิ้นละ 360 บาท ราคา 1,800 บาท4000 บาท -
กิจกรรมที่ 1. บริการ Drug use literacy & skills
1.ค่าอาหารกลางวัน (50 คน x 70 บาท x 1 ครั้ง ) เป็นเงิน 3,500 บาท
2.ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่ม (50 คน x 35 บาท x 2 มื้อ x 1 ครั้ง) เป็นเงิน 3,500 บาท
3.ค่าคู่มือเอกสารประกอบ (50 คน x 20 บาท) เป็นเงิน 1,000 บาท 4.ค่าวิทยากร (3,600x 2 ครั้ง) เป็นเงิน 7,200 บาท
5.ค่าวัสดุ อุปกรณ์ เป็นเงิน 2,000 บาท กระดาษบรุฟ
สมุด ปากกา ปากเคมี เทปกาว กระดาษ A4 แฟ้ม กระดาษชาร์ดสี17200 บาท -
กิจกรรมที่ 2. ให้ความรู้เรื่องการป้องกันและให้ความรู้เกี่ยวกับผู้ป่วยรายใหม่ในชุมชน
2.1 ให้ความรู้ในสถานศึกษา(โรงเรียนบ้านท่าคลอง) 1.ค่าอาหารกลางวัน (100 คน x 70 บาท x 1 ครั้ง ) เป็นเงิน 7,000 บาท 2.ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่ม (100 คน x 35 บาท x 2 มื้อ x 1 ครั้ง) เป็นเงิน 7,000 บาท 3.ค่าเอกสารประกอบ (100 คน x 20 บาท) เป็นเงิน 2,000 บาท 4.ค่าวัสดุ อุปกรณ์ เป็นเงิน 5,000 บาท กระดาษบรุฟ สมุด ปากกา ปากเคมี เทปกาว กระดาษ A4 แฟ้ม กระดาษชาร์ดสี 5. ค่าวิทยากร (3,600x 1 ครั้ง) เป็นเงิน 3,600 บาท รวมข้อ 2.1 เป็น 24,000 บาท
2.2 ให้ความรู้แก่เยาวชนและบุคคลทั่วไป ในมัสยิดประจำหมู่บ้าน 1.ค่าอาหารกลางวัน (50 คน x 70 บาท x 1 ครั้ง ) เป็นเงิน 3,500 บาท 2.ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่ม (50 คน x 35 บาท x 2 มื้อ x 1 ครั้ง) เป็นเงิน 3,500 บาท 3.ค่าเอกสารประกอบ (50 คน x 20 บาท) เป็นเงิน 1,000 บาท 4.ค่าวัสดุ อุปกรณ์ เป็นเงิน 2,000 บาท กระดาษบรุฟ สมุด ปากกา ปากเคมี เทปกาว กระดาษ A4 แฟ้ม กระดาษชาร์ดสี 5. ค่าวิทยากร (3,600x 1 ครั้ง) เป็นเงิน 3,600 บาท รวมข้อ 2.2 เป็น 13,600 บาท
37600 บาท -
กิจกรรมที่ 3 ประชุมวางแผน และสรุปติดตามประเมินผล คณะทำงาน
1.ค่าอาหารกลางวัน (10 คน x 70 บาท x 2 ครั้ง ) เป็นเงิน 1,400 บาท 2.ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่ม (10 คน x 35 บาท x 2 มื้อ x 2 ครั้ง) เป็นเงิน 1,400 บาท
2800 บาท
- ประชุมคณะกรรมการ คณะทำงานกลุ่มฯ เพื่อออกแบบและพัฒนาโครงการฯ
- รวบรวมข้อมูลพื้นฐานของผู้ใช้สารเสพติดในพื้นที่เทศบาลตำบลนาทับ และชักชวน (Recruit) ผู้ใช้สารเสพติดเข้าสู่บริการของโครงการฯ โดยความสมัครใจและยินยอม
- ประสานการทำงานกับหน่วยงานพื้นที่ ได้แก่ เทศบาลตำบลนาทับ หน่วยงานฝ่ายปกครอง โรงพยาบาลจะนะ สำนักงานสาธารณสุขอำเภอจะนะ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล สร้างความเข้าใจกรอบแนวคิดการดำเนินกิจกรรมโครงการฯ และแนวคิดการทำงานลดอันตรายจากการใช้สารเสพติดในชุมชน
- กำหนดแผนการดำเนินงานเพื่อจัดบริการร่วมทีมสหวิชาชีพ เพื่อประเมินให้ความรู้เรื่องการใช้สารเสพติด เพื่อลดอันตรายจากการใช้สารเสพติด (Harm Reduction Services) ของผู้ใช้สารเสพติดในชุมชน ทีมสหวิชาชีพ ได้แก่ คลินิกจิตเวชและยาเสพติด โรงพยาบาลจะนะ สำนักงานสาธารณสุขอำเภอจะนะ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล และคณะทำงานกลุ่มคนทำงานดูแลผู้ใช้สารเสพติดฯ
- เสนอโครงการต่อเทสบาลตำบลนาทับ และคณะกรรมการกองทุนฯ เพื่อพิจารณาอนุมัติโครงการฯ
- ดำเนินกิจกรรมโครงการฯ ตามกรอบแนวคิดการลดอันตรายจากการใช้สารเสพติดในชุมชน ด้านบริการลดอันตรายที่เกิดขึ้นโดยตรง (Direct Health Harm Reduction Services) สำหรับผู้ใช้สารเสพติดที่เข้าร่วมโครงการ จำนวน 50 ราย เยาวชนสถานศึกษา 100 ราย และเยาวชนกลุ่มเสี่ยงและประชาชนทั่วไป 50 ราย ใน 3 กิจกรรม ดังนี้
กิจกรรมที่ 1 บริการ Drug use literacy &skills กิจกรรมที่ 2. ให้ความรู้เรื่องการป้องกันและให้ความรู้เกี่ยวกับผู้ป่วยรายใหม่ในชุมชน กิจกรรมที่ 3 ประชุมวางแผน สรุปติดตามและประเมินผล
- เยาวชนกลุ่มเสี่ยงและผู้ใช้สารเสพติดเข้าร่วมกิจกรรมการประเมินคุณภาพบริการและให้ข้อเสนอในการปรับบริการให้ตรงต่อความต้องการ ที่จัดโดยกลุ่มคนทำงานดูแลผู้ใช้สารเสพติดจังหวัดสงขลา
- ผู้ใช้ยาและสารเสพติดมีความรอบรู้ ทักษะ และพฤติกรรมการดูแลตนเองที่เหมาะสม สามารถ
เข้าถึงสิทธิและบริการได้อย่างเท่าเทียม
- ชุมชนมีความเข้าใจ มีความรู้เรื่องการป้องกันและให้ความรู้เกี่ยวกับผู้ป่วยรายใหม่ในชุมชน และทัศนคติที่ถูกต้องต่อการการลดอันตรายจากการใช้สารเสพติดในชุมชน (Harm Reduction) และมีส่วนร่วมในการดูแลช่วยเหลือ
- ลดการแพร่กระจายของโรคติดต่อและผลกระทบทางสังคมจากการใช้ยาและสารเสพติดในพื้นที่อย่างยั่งยืน
