โครงการบริการลดอันตรายจากการใช้สารเสพติดในชุมชน Harm Reduction เทศบาลตำบลนาทับ อำเภอจะนะ จังหวัดสงขลา
-
นางสาวซูฮายนงค์สมาเฮาะ
-
นางสาวมารีหยาม ชัยรามัน
-
นางสาวปริญดา สือรี เลขานุการ
-
นางสาวสุวรรณีย์ เหย็งมิ เหรัญญิก
-
นายเสกสรรค์ ส่งศรี
ยาเสพติดเป็นปัญหาสำคัญที่ส่งผลกระทบต่อบุคคล ครอบครัว ชุมชน เศรษฐกิจ และประเทศชาติ ปัจจุบันประเทศไทยยังมีผู้ใช้ยาและสารเสพติดจำนวนมาก โดยหลังผ่านการบำบัดรักษาในระบบสถานพยาบาล ยังมีโอกาสกลับไปใช้ซ้ำ เนื่องจากขาดการดูแลต่อเนื่องในชุมชน การแก้ไขปัญหาการใช้สารเสพติดจึงต้องอาศัยแนวทางที่เข้าใจพฤติกรรมและสภาพความเป็นจริงของผู้ใช้ยาและสารเสพติด มากกว่าการมุ่งเน้นการเลิกใช้เพียงอย่างเดียว
แนวคิด “การลดอันตรายจากการใช้สารเสพติด” (Harm Reduction) จึงเป็นมาตรการสำคัญที่มุ่งลดผลกระทบทางสุขภาพและสังคม แม้ผู้ใช้สารจะยังไม่สามารถเลิกใช้ได้ทั้งหมด โดยเน้นให้ผู้ใช้สารสามารถเข้าถึงบริการสุขภาพ การให้ความรู้ ความเข้าใจ และอุปกรณ์ที่ปลอดภัย การดูแลด้านสุขภาพจิต การคุ้มครองสิทธิ และการมีส่วนร่วมของครอบครัวและชุมชน เพื่อให้สามารถลดความเสี่ยงต่อการติดเชื้อ เช่น เอชไอวี (HIV) และไวรัสตับอักเสบซี (Hepatitis C) รวมถึงลดปัญหาความรุนแรง อาชญากรรม และผลกระทบทางสังคม
การขับเคลื่อนแนวทาง “การลดอันตรายจากการใช้สารเสพติด” (Harm Reduction) ในระดับชุมชนจึงมีความจำเป็น เพื่อเชื่อมโยงระบบการดูแลสุขภาพกับการมีส่วนร่วมของภาคประชาชน หน่วยบริการสุขภาพ และกองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่นหรือพื้นที่ ในการจัดบริการที่เหมาะสมต่อกลุ่มผู้ใช้ยาและสารเสพติด สนับสนุนการฟื้นฟูสมรรถภาพทางกายและจิตใจ การปรับเปลี่ยนพฤติกรรม และการสร้างโอกาสในการกลับคืนสู่สังคมอย่างปลอดภัยและยั่งยืน
-
1.เพื่อให้ผู้ใช้สารเสพติดมีความรอบรู้และทักษะที่เพียงพอในการปรับเปลี่ยนวิถีการดูแลตนเองทั้ง ด้านร่างกาย จิตใจ และสังคม รวมถึงสิทธิและกฎหมาย เพื่อให้มีคุณภาพชีวิตที่ดี 2. เพื่อให้ชุมชนมีความรู้และทัศนคติที่ถูกต้องต้อการการลดอันตรายจากการใช้สารเสพติดในชุมชน (Harm Reduction) 3. เพื่อลดการแพร่กระจายของโรคติดต่อที่เกิดการใช้ยาและสารเสพติด0.00
เชิงปริมาณ : ผู้ใช้ยาและสารเสพติดเข้าร่วมกิจกรรมฯ ไม่น้อยกว่าร้อยละ 90
เชิงคุณภาพ : ผู้เข้าร่วมกิจกรรมมีความรู้เรื่องการใช้ยาและสารเสพติดอย่างปลอดภัยและเข้าถึงบริการสุขภาพมากขึ้น
-
กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน0
-
กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง0
- กิจกรรม แสดงขั้นตอนการทำกิจกรรมและกระบวนการดำเนินงาน เขียนให้ละเอียดว่าจะทำอะไร อย่างไร จึงจะสำเร็จตามวัตถุประสงค์หรือเป้าหมายที่วางไว้ เขียนให้เห็นลำดับเป็นขั้นเป็นตอน
- งบประมาณ ในแต่ละกิจกรรม ขอให้จำแนกรายการค่าใช้จ่ายต่างๆ โดยละเอียด
-
บริการลดอันตรายจากการใช้สารเสพติด
ค่าจัดบริการลดอันตรายจากการใช้ยาเสพติดในชุมชน จำนวน 200 * 2,185 บาท รวมเป็นเงิน 437,000 บาท
ดำเนินการจัดกิจกรรมดังนี้
- บริการ Drug use literacy & skills
1.1 การดำเนินการค้นหา และเข้าถึงประชากรกลุ่มเป้าหมายเชิงรุก เพื่อให้บริการป้องกันแก่ผู้ใช้สารเสพติด (จัดทำแผนที่ชุมชน กลุ่มเป้าหมาย ประเมินโอกาสเสี่ยงเบื้องต้น และประเมินทัศคติแบบรอบด้าน)
1.2 ประเมินการใช้สาร (สารที่ใช้ ความถี่ ปริมาณ วิธีการใช้ รูปแบบการใช้ ตำแหน่งฉีด ฯลฯ) รวมถึงความเสี่ยงและผลกระทบที่เกิดขึ้น
1.3 ให้ข้อมูลความรู้ที่ถูกต้องเกี่ยวกับการลดอันตรายจากการใช้สาร โรคที่เกิดจากการใช้สารเสพติด และการใช้อย่างปลอดภัย (แจกอุปกรณ์ป้องกัน แนะนำช่องทางบริการ)
1.4 ให้บริการคัดกรองและประเมินผลกระทบที่เกี่ยวข้องกับการใช้สารเสพติด เพศ และอนามัยเจริญพันธุ์ และความรุนแรง ตลอดจนให้คำปรึกษาแนะนำ และฝึกทักษะเกี่ยวกับสารและการใช้สารอย่างมี ความรู้
และปลอดภัย โดยผู้ที่ผ่านการอบรมในหลักสูตรที่ สปสช. รับรอง
1.6 ส่งต่อกลุ่มเป้าหมายเพื่อเข้ารับการบริการและการช่วยเหลือที่เหมาะสมสอดคล้องกับสภาพปัญหาที่กลุ่มเป้าหมาย ทั้งด้านสุขภาพ เศรษฐกิจ สังคม และกฎหมาย
- ให้ความรู้เรื่องการรับสารทดแทนระยะยาวในชุมชน ได้แก่ เมทาโดน และบูพรีนอร์ฟีนอย่างมีประสิทธิภาพ ร่วมกับเครือข่ายสถานพยาบาลสุขภาพในชุมชน
2.1 ให้ข้อมูล องค์ความรู้เกี่ยวกับประโยชน์ของการบำบัดด้วยสารทดแทนระยะยาว และหลักการใช้ยาเมทาโดนหรือบูพรีนอร์ฟีนร่วมกับยาต้านไวรัสเอชไอวี (ARV) และยาอื่น ๆ
2.2 ให้คำปรึกษาเฉพาะราย ในการเตรียมความพร้อมก่อนเข้ารับบริการ
2.3 ประสานงานและกำหนดแนวทางในการให้บริการด้วยสารทดแทนเมทาโดนร่วมกับเครือข่ายสถานพยาบาลแก่ผู้มารับบริการแต่ละราย
2.4 ให้การบำบัดรักษาด้วยสารทดแทนเมทาโดนระยะยาวในหน่วยบริการของชุมชน ร่วมกับเครือข่ายสถานพยาบาล
2.5 ติดตามช่วยเหลือแบบเพื่อนช่วยเพื่อน และรวมถึงการติดตามหลังการได้รับบริการ
- การให้บริการเข็มและอุปกรณ์สะอาด
3.1 ให้บริการเข็มและอุปกรณ์สะอาด รวมถึงอุปกรณ์การใช้สารเสพติดด้วยวิธีสูบและนัตถุ์ เพื่อป้องกันการติดเชื้อเอชไอวีและโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ ตลอดจนลดความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับการใช้สาร ตาม
แนวทางการดำเนินงานจัดบริการเข็มและอุปกรณ์ฉีดยาที่สะอาด ในกลุ่มผู้ใช้ยาเสพติดชนิดฉีดภายใต้แนวคิดการลดอันตรายจากการใช้ยาเสพติด
3.2 ให้คำแนะนำการใช้เข็มอย่างถูกต้อง ตำแหน่งการฉีดที่ปลอดภัย การไม่ใช้เข็มซ้ำและไม่ใช้ร่วมกับผู้อื่น
3.3 ให้คำแนะนำการจัดเก็บเข็ม และการทำลายเข็มที่ถูกต้องและปลอดภัย
3.4 ส่งเสริมการเข้ารับบริการตรวจหาการติดเชื้อเอชไอวีและโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์
3.5 ให้คำแนะนำครอบครัว และชุมชน และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อสร้างความเข้าใจ เกี่ยวกับการให้บริการเข็มและอุปกรณ์สะอาด เข้าใจเป้าหมายการทำงานเรื่อง Harm Reduction ในทิศทางเดียวกัน
- การจัดการกรณีใช้สารเกินขนาดโดยครอบครัว/ชุมชน ได้แก่ naloxone ในบ้าน/ในชุมชน
4.1 ให้ความรู้ที่ถูกต้องกับผู้รับบริการ ครอบครัว และชุมชนเกี่ยวกับการสังเกตอาการที่เกิดจากการใช้สารเกินขนาด และให้การช่วยเหลือเบื้องต้น
4.2 สนับสนุน Naloxone ให้กับครอบครัว/ชุมชน มีความพร้อมในการใช้งานในกรณีฉุกเฉินได้
4.3 ให้ข้อมูลเกี่ยวกับวิธีการใช้ Naloxone และวิธีปฏิบัติในกรณีฉุกเฉิน ให้ครอบครัวและชุมชนทราบ มีเครือข่ายการดำเนินงานในพื้นที่เพื่อเตรียมความพร้อม มีระบบเฝ้าระวัง แจ้งเหตุ มีแผน และมีการซ้อมแผน
ให้ผู้ใช้สาร และครอบครัว มีส่วนร่วมในการซ้อมแผนด้วย
4.4 มีการดูแล ติดตามผู้รับบริการที่ใช้สารเกินขนาดให้ได้รับการส่งต่อเข้ารับบริการในสถานพยาบาล
- การสนับสนุนการลด/เลิกใช้สารเสพติดด้วยความสมัครใจ
5.1 ประเมินความพร้อมและความต้องการของผู้รับบริการในการลดหรือเลิกใช้สาร บริการให้คำปรึกษา เพื่อการลดหรือเลิกใช้สาร การให้ทางเลือกในลดหรือเลิกใช้สารฯ และข้อมูลอย่างรอบด้านเพื่อช่วยในการ
ตัดสินใจ และวางแผนการให้บริการที่เหมาะสมตามสภาพแวดล้อมและความต้องการของผู้ใช้บริการ
5.2 ประเมินผลกระทบจากการใช้สาร และให้คำแนะนำเกี่ยวกับวิธีการลดหรือเลิกใช้สารที่เหมาะสมและปลอดภัย รวมถึงการสนับสนุนในการพัฒนาทักษะในการจัดการอารมณ์และความเครียดที่เกิดขึ้นในขณะที่
กำลังลดหรือเลิกใช้สาร
5.3 การทำกิจกรรมเพื่อจัดการกับสภาวะพึ่งพิงยาของผู้รับบริการเฉพาะราย โดยใช้กระบวนการฟื้นฟูสภาพ หรือการสัมภาษณ์เพื่อสร้างแรงจูงใจ (Motivation Interviewing; MI) เพื่อนำไปสู่การปรับเปลี่ยน
พฤติกรรม
5.4 จัดกิจกรรมเพื่อนช่วยเพื่อน (Group Support) ตลอดจนเชื่อมต่อไปยังกลุ่มสนับสนุนที่เหมาะสม ทั้งด้านที่อยู่อาศัย อาชีพ และการเรียน เป็นต้น
5.5 ติดตามและสนับสนุนผู้รับบริการในขั้นตอนการลดหรือเลิกใช้สารอย่างต่อเนื่อง ตลอดจนปรับแผนตามความต้องการของผู้รับบริการ
5.6 ประสานส่งต่อผู้รับบริการไปยังโปรแกรม/กระบวนการเฉพาะทางเพื่อสนับสนุนการลดหรือเลิกใช้สารให้เป็นไปด้วยความสมัครใจ เหมาะสมและมีประสิทธิภาพ
รายละเอียดการใช้งบประมาณ
กิจกรรมที่ 1. บริการ Drug use literacy & skills
ค่ายานพาหนะ (เคส) (200 คน x 200 บาท) เป็นเงิน 40,000 บา่ท
ค่าอาหารกลางวัน (200 คน x 70 บาท x 1 ครั้ง ) เป็นเงิน 14,000 บาท
ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่ม (200 คน x 35 บาท x 2 มื้อ x 1 ครั้ง) เป็นเงิน 14,000 บาท
ค่าเอกสารประกอบ (200 คน x 20 บาท) เป็นเงิน 4,000 บาท
ค่าวิทยากรให้คำปรึกษา (2 คน x 2 ชั่วโมง x 600 บาท x 40 วัน) เป็นเงิน 96,000 บาท
ค่าวัสดุ อุปกรณ์ (200 คน x 50 บาท) เป็นเงิน 10,000 บาท
รวม เป็นเงิน 178,000 บาท
กิจกรรมที่ 2. ให้ความรู้เรื่องการรับสารทดแทนระยะยาวในชุมชน ได้แก่ เมทาโดน และบูพรีนอร์ฟีนอย่างมีประสิทธิภาพ ร่วมกับเครือข่ายสถานพยาบาลสุขภาพในชุมชน
ค่ายานพาหนะ (เคส) (200 คน x 200 บาท) เป็นเงิน 40,000 บาท
ค่าอาหารกลางวัน (200 คน x 70 บาท x 1 ครั้ง ) เป็นเงิน 14,000 บาท
ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่ม (200 คน x 35 บาท x 2 มื้อ x 1 ครั้ง) เป็นเงิน 14,000 บาท
ค่าเอกสารประกอบ (200 คน x 20 บาท) เป็นเงิน 4,000 บาท
ค่าวิทยากรให้คำปรึกษา (2 คน x 2 ชั่วโมง x 600 บาท x 40 วัน) เป็นเงิน 96,000 บาท
ค่าวัสดุ อุปกรณ์ (200 คน x 50 บาท) เป็นเงิน 10,000 บาท
รวม เป็นเงิน 178,000 บาท
กิจกรรมที่ 3. การให้บริการเข็มและอุปกรณ์สะอาด
ค่ายานพาหนะ (เคส10%) (20 คน x 200 บาท) เป็นเงิน 4,000 บาท
ค่ายานพาหนะเจ้าหน้าที่บริการเข็มและถุงยางอนามัยเชิงรุก (200 คน x 30 บาท) เป็นเงิน 6,000 บาท
รวม เป็นเงิน 10,000 บาท
กิจกรรมที่ 4. การจัดการกรณีใช้สารเกินขนาดโดยครอบครัว/ชุมชน ได้แก่ naloxone ในบ้าน/ในชุมชน
ค่ายานพาหนะ (เคส10%) (20 คน x 200 บาท) เป็นเงิน 4,000 บาท
ค่าวิทยากรให้คำปรึกษา (1 คน x 2 ชั่วโมง x 600 บาท x 20 วัน) เป็นเงิน 24,000 บาท
ค่ายานพาหนะเจ้าหน้าที่นำพาส่งต่อ (20 คน x 200 บาท) เป็นเงิน 4,000 บาท
รวม เป็นเงิน 32,000บาท
กิจกรรมที่ 5. การสนับสนุนการลด/เลิกใช้สารเสพติดด้วยความสมัครใจ
ค่ายานพาหนะ (เคส10%) (20 คน x 200 บาท) เป็นเงิน 4,000 บาท
ค่าวิทยากรให้คำปรึกษา (1 คน x 2 ชั่วโมง x 600 บาท x 20 วัน) เป็นเงิน 24,000บาท
ค่ายานพาหนะเจ้าหน้าที่นำพาส่งต่อ (20 คน x 200 บาท) เป็นเงิน 4,000 บาท
รวม เป็นเงิน 32,000 บาท
ค่าวัสดุสำนักงาน (หมึกปริ้นเตอร์) -ค่าวัสดุหมึกปริ้นเตอร์ เป็นเงิน 5,000 บาท1 มีนาคม 2569 ถึง 30 กันยายน 2569ผลผลิต : กลุ่มเป้าหมายเข้ารับบริการ ลดอันตรายจากการใช้ยาเสพติดในชุมชน จำนวน 200 คน
ผลลัพธ์ : 1.ผู้ใช้สารเสพติดมีความรอบรู้และทักษะที่เพียงพอในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการใช้สารเสพติดมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น
2. ชุมชนมีความรู้และทัศนคติที่ถูกต้องต่อการการลดอันตราย
3.ได้ลดการแพร่กระจายของโรคติดต่อที่เกิดการใช้ยาและสารเสพติด437000.00 บาท -
ประชาสัมพันธ์โครงการลดอันตรายจากการใช้สารเสพติด
1.ค่าไวนิล Roll Up ประชาสัมพันธ์ ขนาด 80 x 200 CM จำนวน 1 ชิ้น ราคา 1,500 บาท
2.แผ่นพับ ประชาสัมพันธ์ขนาด A4 จำนวน 100 แผ่น แผ่นละ 7 บาท เป็นเงิน 700 บาท
รวมเป็นเงิน 2,200 บาท2 มีนาคม 2569 ถึง 31 มีนาคม 2569ผลผลิต : 1. Roll up ประชาสัมพันธ์โครงการ จำนวน 1ชิ้น, 2. แผ่นพับประชาสัมพันธ์โครงการ จำนวน 100 แผ่น
ผลลัพธ์ : กลุ่มเป้าหมาย ครอบครัว และชุมชน รับทราบข้อมูลการดำเนินงานโครงการ มีความรู้และทัศนคติที่ถูกต้องต่อการลดอันตรายจากการใช้สารเสพติดในชุมชน2200.00 บาท -
ประชุมอบรมให้ความรู้การบริการการลดอันตรายจากการใช้สารเสพติด
กลุ่มเป้าหมาย 1.กลุ่มผู้ใช้สารเสพติด ในพื้นที่ 14 หมู่บ้าน เทศบาลตำบลนาทับ อำเภอจะนะ จังหวัดสงขลา
2.ผู้นำชุมชน ผู้นำศาสนา แกนนำ ในพื้นที่ 14 หมู่บ้าน เทศบาลตำบลนาทับ อำเภอจะนะ จังหวัดสงขลาวัตถุประสงค์
1.เพื่อให้ความรู้ ความเข้าใจในการบริการการลดอันตรายจากการใช้สารเสพติด ให้กับกลุ่มผู้ใช้สารเสพติด
2.เพื่อให้ชุมชนได้ทราบ มีความรู้ ความเข้าใจ ถึงการเปิดบริการ การลดอันตรายจากการใช้สารเสพติด
3.เพื่อแลกเปลี่ยน เรียนรู้ร่วม ของการจัดบริการ การลดอันตรายจากการใช้สารเสพติด- ค่าวิทยากร จำนวน 3 ชั่วโมง ชั่วโมงละ 600 บาท ต่อวัน จำนวนวันที่ลงกิจกรรม 14 พื้นที่ เป็นเงิน 27,000 บาท
- ค่าเอกสาร ประกอบการประชุมจำนวน 200 คน ชุดละ 50 บาท เป็นเงิน 10,000 บาท
- อาหารว่างและเครื่องดืม จำนวน 200 คน 35 บาทต่อวัน เป็นเงิน 7,000 บาท
- ค่าอาหารกลางวัน จำนวน 200 คน70บาทต่อ/คน เป็นเงิน 14000 บาท
รวมเป็นเงิน 58,000 บาท
1 มีนาคม 2569 ถึง 30 เมษายน 2569ผลผลิต : กลุ่มเป้าหมาย เข้าร่วมการประชุมไม่น้อยกว่าร้อยละ 90
ผลลัพธ์ : กลุ่มเป้าหมาย มีความรู้และทัศนคติที่ถูกต้องต่อการลดอันตรายจากการใช้สารเสพติดในชุมชน58000 บาท - ค่าวิทยากร จำนวน 3 ชั่วโมง ชั่วโมงละ 600 บาท ต่อวัน จำนวนวันที่ลงกิจกรรม 14 พื้นที่ เป็นเงิน 27,000 บาท
- ผู้ใช้ยาและผู้ใช้สารเสพติดเข้าร่วมกิจกรรมการประเมินคุณภาพบริการและให้ข้อเสนอในการปรับบริการให้ตรงต่อความต้องการ ที่จัดโดยกลุ่มคนทำงานดูแลผู้ใช้สารเสพติดจังหวัดสงขลา
- ผู้ใช้ยาและสารเสพติดมีความรอบรู้ ทักษะ และพฤติกรรมการดูแลตนเองที่เหมาะสม สามารถ
เข้าถึงสิทธิและบริการได้อย่างเท่าเทียม
- ชุมชนมีความเข้าใจและทัศนคติที่ถูกต้องต่อการการลดอันตรายจากการใช้สารเสพติดในชุมชน (Harm Reduction) และมีส่วนร่วมในการดูแลช่วยเหลือ
- ลดการแพร่กระจายของโรคติดต่อและผลกระทบทางสังคมจากการใช้ยาและสารเสพติดในพื้นที่อย่างยั่งยืน
