กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

3. สถานการณ์

ปัจจุบัน โรคมะเร็งเป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับต้นๆ ของผู้หญิงไทย โดยเฉพาะ มะเร็งเต้านม ซึ่งครองอันดับ 1 ของมะเร็งที่พบมากที่สุด และ มะเร็งปากมดลูก ที่ตามมาเป็นอันดับต้นๆ แม้สถิติการป่วยจะพบมากในกลุ่มอายุ 30-60 ปี แต่จากข้อมูลทางการแพทย์พบว่า พฤติกรรมสุขภาพและการได้รับเชื้อไวรัส HPV (Human Papillomavirus) ซึ่งเป็นสาเหตุหลักของมะเร็งปากมดลูก มักเริ่มตั้งแต่วัยรุ่นหรือวัยเริ่มต้นของการมีเพศสัมพันธ์
ปัญหาและความเข้าใจผิดในกลุ่มวัยรุ่น วัยรุ่นส่วนใหญ่มักมีความเชื่อผิดๆ ว่า "มะเร็งเป็นเรื่องของคนแก่" ทำให้ขาดความกระตือรือร้นในการดูแลตนเอง เช่น ขาดทักษะการตรวจเต้านมด้วยตนเอง (BSE) อย่างถูกวิธี ขาดความรู้เรื่องการฉีดวัคซีนป้องกันเชื้อ HPV ซึ่งจะมีประสิทธิภาพสูงสุดหากฉีดในช่วงวัยรุ่นที่มีความเขินอายในการเข้าถึงข้อมูลหรือการปรึกษาเรื่องอวัยวะสืบพันธุ์
จากการดำเนินงานการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกด้วยวัยในกลุ่มสตรีอายุ 30-60 ปี พบว่าปี 2567
ได้รับการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกด้วยวิธีใหม่ HPV DNA Test เป็นครั้งแรก จำนวน 283 คน คิดเป็นร้อยละ 17.35 (ตัวชี้วัดไม่ต่ำกว่าร้อยละ 20) สำหรับตัวชี้วัดการคัดกรองโรคมะเร็งเต้านม พบว่า กลุ่มสตรีอายุ 30-70 ปี ตั้งแต่ปี 2558-2568 ได้ คัดกรองโรคมะเร็งเต้านม จำนวน 1,574, 1,557, 1,623, 1,631, 1,669, 1,760, 1,724, 1,767, 1,871, 1,894 คน ตามลำดับ และ พบอัตราป่วยโรคมะเร็งเต้านมในปี 2561-2567 จำนวน 1, 0, 2, 3, 2, 1, 1 ราย ตามลำดับ คิดเป็นอัตราป่วย 9.70, 0, 19.02, 25.36, 16.9, 9.7, 9.7 ต่อแสนประชากร ปี 2564-2567 และพบผู้ป่วยเสียชีวิตด้วยโรคมะเร็งเต้านม จำนวน 2 ราย
การสร้างภูมิคุ้มกันด้านความรู้ (Health Literacy) ให้แก่เยาวชนตั้งแต่วัยเรียน จะช่วยให้เกิดการ
ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในระยะยาว การรู้จักสังเกตความผิดปกติของร่างกายตนเอง และการเข้าใจความสำคัญของการป้องกันเชิงรุก (Primary Prevention) เช่น การฉีดวัคซีนและการตรวจคัดกรอง จะช่วยลดอัตราการเจ็บป่วยและการเสียชีวิตในอนาคตได้อย่างยั่งยืนโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลศาลาใหม่ จึงเล็งเห็นความสำคัญในการจัดโครงการนี้ขึ้น เพื่อเสริมสร้างความรู้ ทัศนคติที่ถูกต้อง และทักษะในการป้องกันตนเองจากโรคมะเร็งสตรีให้กับกลุ่มเป้าหมาย