กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

มะเร็งเป็นปัญหาสุขภาพที่สำคัญของสตรี และเป็นปัญหาใหญ่ของทุกประเทศทั่วโลก จากข้อมูล ขององค์การอนามัยโลกพบว่า ปัจจุบันมีผู้ป่วยมะเร็งเต้านมรายใหม่ทั่วโลกประมาณ 2.3 ล้านคน เสียชีวิตราว 685,000 คนต่อปี ส่วนในประเทศไทย จากข้อมูลในปี 2566 กระทรงสาธารณสุข พบว่าโรคมะเร็งในประเทศไทยจัดเป็นปัญหาสำคัญทางสาธารณสุข โดยมีผู้ป่วยรายใหม่ปีละประมาณ 140,000 คน และในจำนวนนี้มีผู้เสียชีวิตประมาณ 80,000 คนต่อปี โรคมะเร็งที่พบมาก 5 อันดับแรก มะเร็งตับและท่อน้ำดี มะเร็งปอด มะเร็งเต้านมมะเร็งลำไส้ใหญ่และไส้ตรง และสุดท้ายมะเร็งปากมดลูก ตามลำดับ สตรีไทยป่วยด้วยมะเร็งเต้านมรายใหม่ราว 18,000 คนต่อปี และมีผู้เสียชีวิตจากมะเร็งเต้านมราว 4,800 คน ทั้งยังมีแนวโน้มอัตราการเกิดโรคเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง และในแต่ละปีสตรีทั่วโลกป่วยด้วยโรคมะเร็งปากมดลูกเพิ่มขึ้นปีละ 466,000 คน เสียชีวิตปีละ 231,000 คน มะเร็งในสตรีระยะที่พบส่วนใหญ่อยู่ในระยะลุกลามการรักษาจึงเป็นไปได้ยากต้องเสียค่าใช้จ่ายในการรักษาสูงการป้องกันและควบคุมโรคมะเร็งปากมดลูกที่ผ่านมาใช้วิธีการตรวจมะเร็งปากมดลูกด้วยการตรวจ HPV DNA Test และวิธี Pap Smear ถึงแม้กระบวนการตรวจเพื่อค้นหามะเร็งปากมดลูกจะง่ายสะดวกราคาถูก แต่ยังพบว่า สตรีจำนวนมากไม่เห็นความสำคัญมีทัศนคติที่ไม่ดีต่อการตรวจ และจากการศึกษาขององค์การอนามัยโลกได้พบว่าการคัดกรองด้วยการทำ HPV DNA Test และวิธี Pap Smear ในสตรีกลุ่มเป้าหมายอายุ 30 - 60 ปีทำให้ช่วยลดอัตราการเกิดและอัตราการตายจากโรคมะเร็งปากมดลูกได้และโรคมะเร็งเต้านมผู้ป่วยมักไม่มีอาการผิดปกติในระยะเริ่มต้นดังนั้นจึงมีความจำเป็นและสำคัญที่ต้องทำการตรวจค้นหามะเร็งเต้านมในระยะเริ่มต้นซึ่งวิธีการคัดกรองมะเร็งเต้านมที่ง่ายที่สุดคือการตรวจเต้านมด้วยตนเองการรักษามะเร็งเต้านมในปัจจุบันมีความก้าวหน้าไปมาก


การค้นพบมะเร็งเต้านมในระยะเริ่มต้นสามารถรักษาให้หายขาดได้และการรักษาอาจทำได้โดยการตัดเฉพาะก้อนมะเร็งออก ไม่จำเป็นต้องผ่าตัดทั้งเต้านมในทางตรงกันข้ามหากไม่มีการตรวจค้นหามะเร็งเต้านมรอจนกระทั่งมีอาการผิดปกติมะเร็งอาจแพร่กระจายไปยังอวัยวะอื่น ๆ แล้วและไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้ ผลการดำเนินงานการตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมตำบลวัดขวาง พบว่าปี 2564 – 2568 (ผลงาน สะสม 5 ปี) สตรีกลุ่มเป้าหมายอายุ 30 – 70 ปี ได้รับการตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านม ร้อยละ 94.52ผลการคัดกรอง ปี 2568 พบสงสัยมะเร็งเต้านม 1 คน และ ปี 2568 สตรีกลุ่มเป้าหมายอายุ 30 – 60 ปีได้รับการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกร้อยละ 21.39 พบผิดปกติ 5 คน และผลตรวจในรายที่ผลการตรวจคัดกรองผิดปกติได้ส่งต่อพบแพทย์เพื่อทำตรวจคัดกรองตามวิธีการตรวจของแพทย์อีกครั้งและทำการรักษาต่อได้ทันท่วงที จะเห็นได้ว่า การคัดกรองมะเร็งแต่ละประเภท ประชาชนที่ให้ความร่วมมือในการตรวจสุขภาพมักจะพบผิดปกติได้ ในระยะเริ่มต้น และจะได้รับการดูแลแนะนำการรักษา และส่งต่อ ในการรักษาได้ทันที แต่เป้าหมายจำนวนมากที่ยังไม่ให้ความร่วมมือในการคัดกรองเรื่องมะเร็ง ซึ่งจากการวิเคราะห์ปัญหาพบว่า กลุ่มคัดกรองมะเร็งที่ยังไม่เข้ารับการตรวจฯ จะเป็นกลุ่มที่ยากต่อการติดตามเข้ารับบริการ ไม่ตระหนักขาดความรู้ที่ถูกต้อง เมื่อพบผลผิดปกติ ปฏิเสธการรักษา และอาจเกิดจากการตรวจที่ไม่ถูกต้อง เทคนิคหรือแบบการตรวจคัดกรองมีความซับซ้อน ทำให้ไม่เข้าใจหรืออาจเกิดจากกลุ่มเป้าหมาย และแกนนำยังขาดความรู้ความเข้าใจในเรื่องโรคมะเร็งปากมดลูกและมะเร็งเต้านม ทางโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลวัดขวาง อำเภอโพทะเล จังหวัดพิจิตร ให้ความสำคัญในการส่งเสริมสุขภาพการคัดกรองสุขภาพคัดกรองด้านมะเร็งเต้านมและมะเร็งปากมดลูก แก่ประชาชนโดยหวังว่าจะสามารถค้นพบกลุ่มเสี่ยงที่ตรวจพบก้อนหรือความผิดปกติที่เต้านมรวมถึงกลุ่มเสี่ยงมะเร็งปากมดลูกได้รับการส่งต่อพบแพทย์เพื่อให้การรักษาอย่างถูกต้องเป็นการลดภาระค่าใช้จ่ายในการรักษาผู้ป่วยมะเร็งเต้านมและมะเร็งปากมดลูกในระยะยาว ดังนั้นโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลวัดขวาง อำเภอโพทะเล จังหวัดพิจิตรจึงได้จัดทำโครงการสตรีใส่ใจ ห่างไกลมะเร็งเต้านมและมะเร็งปากมดลูก ปีงบประมาณ 2569 ขึ้น