กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

โรคไวรัสตับอักเสบบี และ ซี เป็นปัญหาทางสาธารณสุขที่สำคัญทั่วโลก ประชากรมากกว่า 350 ล้านคนในโลกมีภาวะตับอักเสบเรื้อรังจากเชื้อไวรัสตับอักเสบบี และ ซี ซึ่งจะนําไปสู่ภาวะตับแข็ง ตับวาย และมะเร็งตับได้ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข เผยสถานการณ์โรคไวรัสตับอักเสบบีทั่วโลก พบผู้ติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบีเรื้อรังทั่วโลก กว่า 257 ล้านคน โดยการติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบี (Hepatitis B virus : HBV) ส่งผลต่อการเจ็บป่วย เช่น มะเร็งตับ พบในเพศชาย (33.4 ต่อแสนประชากร) และพบในเพศหญิง (12.3 ต่อแสนประชากร) มีช่องทางการติดเชื้อ คือ ทางเลือด เพศสัมพันธ์ และการถ่ายทอดเชื้อจากแม่สู่ลูก ซึ่งเป็นเชื้อไวรัสที่อันตราย หากได้รับเชื้อแล้วไม่เข้าสู่กระบวนการรักษา มีโอกาสเป็นตับอักเสบเรื้อรัง ตับวาย ตับแข็ง และมะเร็งตับได้ (องค์การอนามัยโลก WHO, 2568) และในบรรดาโรคร้ายที่คุกคามร่างกายเราได้ อย่างเงียบเชียบ ไวรัสตับอักเสบซีถือเป็นโรคที่น่าเป็นห่วงมากที่สุดโรคหนึ่ง เพราะสามารถเป็นเรื้อรังได้บ่อย ไม่ติดต่อทางอาหาร ผู้ป่วยมักไม่ทราบว่าตัวเองติดเชื้อ ที่ร้ายกว่านั้นคือ ไวรัสตับอักเสบซี เป็นอีกสาเหตุสำคัญของมะเร็งตับ ซึ่งยังไม่มีวัคซีนป้องกันการติดเชื้อ ทำได้ก็เพียงการให้ยาลดไวรัสและป้องกันการเกิดมะเร็งตับเท่านั้น สถานการณ์ในประเทศไทย พบผู้ติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบี ประมาณ ๒.๒-๓ ล้านคน และผู้ติดเชื้อไวรัสตับอักเสบซี ประมาณ ๘ แสนคน พบมากในผู้ที่มีอายุ ๓๐ ปีขึ้นไป และพบอัตราการเสียชีวิตมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้น องค์การอนามัยโลกและประเทศสมาชิก จึงเห็นชอบในการกำจัดโรคดังกล่าวให้สำเร็จภายในปี พ.ศ. 2573กระทรวงสาธารณสุขจึงมีนโยบายมะเร็งครบวงจร ตั้งเป้าหมายรณรงค์คัดกรองค้นหาผู้ติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบี และ ซี ให้ประชากรทุกคนที่เกิดก่อน พ.ศ. 2535 ต้องได้รับการตรวจคัดกรองการติดเชื้อโรคไวรัสตับอักเสบบีและไวรัสตับอักเสบซี จำนวน 1 ครั้ง ตลอดชีวิต โดยในปี พ.ศ. 2568 สามารถคัดกรองโรคไวรัสตับอักเสบบี ได้ถึง 1.85 ล้านคน ส่วนไวรัสตับอักสบซี 1.83 ล้านคน และจะคัดกรองต่อเนื่องให้ถึงเป้าหมาย 42 ล้านคน ในปี พ.ศ. 2573 ทั้งนี้ หากสามารถนำผู้ติดเชื้อเข้าสู่ระบบการรักษาจะสามารถป้องกันโรคตับแข็งได้ 5,378 คนต่อปี ป้องกันมะเร็งตับได้ 2,675 คนต่อปี และลดอัตราการเสียชีวิตที่เกี่ยวข้องกับโรคไวรัสตับอักเสบบี และ ซี ได้ 1,604 คนต่อปี ซึ่งจะช่วยให้ผู้ป่วยลดค่าใช้จ่ายในการรักษา ลดโอกาสเกิดภาวะตับแข็งและมะเร็งตับที่จะเกิดขึ้นในอนาคต ตำบลควนโดน อำเภอควนโดน จังหวัดสตูล มีกลุ่มเป้าหมายที่ต้องได้รับการคัดกรองในเขตรับผิดชอบขององค์การบริหารส่วนตำบลควนโดน จำนวน 2,599 ราย จากการดำเนินงานคัดกรองค้นหาผู้ติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบี และซี พื้นที่ตำบลควนโดน ในปี พ.ศ. 2568 โดยนำร่องในกลุ่มอาสาสมัครสาธารณสุขตำบลควนโดน และกลุ่มที่มารับบริการ ณ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลควนโดน สามารถคัดกรองได้จำนวน 186 ราย คิดเป็นร้อยละ 7.15 พบผลบวกหรือ Positive ส่งต่อโรงพยาบาลควนโดนเพื่อรับการรักษา จำนวน 3 ราย คิดเป็น ร้อยละ 1.61 โดยในปี พ.ศ. 2569 จะดำเนินการเชิงรุกในชุมชน ซึ่งมีเป้าหมาย 10 เปอร์เซ็นต์ จากประชากรในเขตรับผิดชอบ องค์การบริหารส่วนตำบลควนโดน จำนวน 260 ราย
โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลควนโดน ได้เห็นความสำคัญในการค้นหา คัดกรอง ประชาชนกลุ่มเสี่ยง และเร่งส่งเสริมให้ประชาชนมีความรู้ ความเข้าใจ ตระหนักถึงความสำคัญของโรคไวรัสตับอักสบบี และ ซี จึงได้จัดโครงการเฝ้าระวังคัดกรองโรคไวรัสตับอักเสบบีและซีในชุมชน ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 เพื่อหาแนวทางการเฝ้าระวัง ป้องกัน การติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบี และซี และส่งต่อผู้ป่วยผลบวกหรือ Positive เข้าสู่กระบวนการรักษาต่อไป