กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

สถานการณ์ประเทศไทยในปัจจุบันประชากรผู้สูงอายุเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง จากรายงานสำนักงานสถิติแห่งชาติในปี 2566 ประเทศไทยมีผู้สูงอายุ (อายุ 60 ปีขึ้นไป) จำนวน 13.64 ล้านคน คิดเป็น 19.5% และในปี 2567 เพิ่มขึ้นเป็น 20.70 % ของจำนวนประชากรทั้งหมด ส่งผลให้ประเทศไทยเป็นสังคมผู้สูงอายุ (Agad society) เนื่องจากผู้สูงอายุเป็นวัยที่มีสภาพร่างกายที่ถดถอย อวัยวะภายในร่างกายลดประสิทธิภาพการทำงานไปตามอายุที่มากขึ้นและไม่สามารถซ่อมแซมกลับคืนสู่สภาพปกติได้ ทำให้ผู้สูงอายุมีโอกาสเป็นโรคต่าง ๆ จากการประเมินสภาวะสุขภาพ พบว่าผู้สูงอายุส่วนใหญ่ต้องเผชิญกับปัญหาสุขภาพเพิ่มขึ้น จากการคัดกรองความถดถอย 9 ด้านในผู้สูงอายุไทย พบว่าผู้สูงอายุมีความเสี่ยงด้านการเคลื่อนไหวร่างกาย คิดเป็นร้อยละ 5.23 โดยมีปัญหาข้อเข่าเสื่อมคิดเป็นร้อยละ 43.95 และผู้สูงอายุที่มีปัญหาข้อเข่าเสื่อมมีเพิ่มมากขึ้นทุกปี
ข้อเข่าเสื่อม เป็นโรคเรื้อรังในระบบกระดูกและกล้ามเนื้อ สามารถเกิดขึ้นได้ตั้งแต่ในวัยผู้ใหญ่ไปจนถึงวัยสูงอายุ
มีแนวโน้มปัญหาเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง แม้ว่าโรคข้อเข่าเสื่อมจะมีกระบวนการเกิดแบบค่อยเป็นค่อยไปอย่างต่อเนื่อง และไม่สามารถกลับคืนสู่สภาพเดิมได้ เนื่องจากข้อเข่าเป็นข้อที่ต้องรองรับน้ำหนักของร่างกายโดยตรง ทำให้ผู้สูงอายุเกิดความยากลำบากในการเคลื่อนไหว ส่งผลให้คุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุลดลง เป็นอุปสรรคในการใช้ชีวิตประจำวัน ทำให้สูญเสียเวลาและค่าใช้จ่ายในการรักษาจำนวนมาก และส่งผลต่อร่างกายจากการใช้ยาแก้ปวดหรือวิธีการจัดการอาการปวดที่ไม่เหมาะสม ความเจ็บปวดส่งผลให้ผู้สูงอายุต้องหาวิธีการที่จะจัดการกับอาการ โดยการซื้อยากินเองถึง ร้อยละ 3.5 ซึ่งอาจเกิดผลข้างเคียงจากการใช้ยาได้ เช่น ระคายเคืองเยื่อบุกระเพาะอาหาร ก่อให้เกิดผลกระทบทั้งด้านร่างกาย จิตสังคม และเศรษฐกิจ ผู้ป่วยต้องเผชิญกับความปวด ข้อเข่าฝืดเคลื่อนไหวลำบากหากไม่ได้รับการดูแลที่เหมาะสมจะทำให้ความรุนแรงของโรคเพิ่มขึ้น ที่นำไปสู่ความพิการส่งผลให้เกิดความเครียด วิตกกังวล เกิดภาวะซึมเศร้า ทั้งยังเป็นโรคที่ต้องใช้ค่าใช้จ่ายในการรักษาค่อนข้างสูง อาการปวดข้อเข่าสามารถ ที่จะบรรเทาได้โดยไม่ต้องใช้ยาแก้ปวด เช่น การใช้ยาสมุนไพรในท้องถิ่นช่วยลดอาการปวดเข่า ลดปัญหาผลข้างเคียงจากการใช้ยาแผนปัจจุบัน และยังทำให้ผู้สูงอายุหันมาใช้สมุนไพรที่มีอยู่ในท้องถิ่นแทน การประคบสมุนไพรจะกระตุ้นการไหลเวียนของเลือดทำให้อาการปวดเข่าลดลง การบริหารท่าฤๅษีดัดตนที่จะช่วยชะลอความเสื่อมของข้อเข่าในผู้สูงอายุ การออกกำลังกายหรือการบริหารกล้ามเนื้อรอบเข่ามีผลในการเพิ่มกำลังของกล้ามเนื้อ แพทย์แผนไทยเป็นศาสตร์หนึ่งที่ช่วยเสริมสร้างสุขภาพให้กับคนในชุมชนได้แบบปฐมภูมิ ประชาชนสามารถพึ่งพาตนเองได้มากขึ้น สมุนไพรไทยจึงนับเป็นทางเลือกหนึ่งที่ช่วยในการดูแลส่งเสริมสุขภาพและยังเป็นการลดค่าใช้จ่ายในการรักษาโรค
ดังนั้นเพื่อเป็นการส่งเสริมการแพทย์แผนไทยและนำภูมิปัญญาพื้นบ้านมาใช้ให้เกิดประโยชน์และปลอดภัย ทางโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านตอแล จึงได้จัดทำโครงการนี้ขึ้นมา เพื่อเป็นการนำสมุนไพรที่มีอยู่ในท้องถิ่นนำมาประยุกต์ใช้ในการรักษาโรคและบรรเทาอาการปวดเข่าของประชาชนในชุมชน เป็นการเพิ่มทางเลือกใหม่ให้กับประชาชนและกลุ่มผู้สูงอายุที่มีอาการปวดเข่าสามารถดูแลตนเองได้อย่างถูกต้อง สม่ำเสมอ และยังสามารถทำได้ขณะอยู่บ้าน เป็นการส่งเสริมการใช้สมุนไพรในท้องถิ่น ลดค่าใช้จ่าย ลดการใช้ยาแก้ปวด และทำให้สามารถดำรงชีวิตอยู่ในสังคมได้อย่างปกติสุข