กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

ที่มา: ประเทศไทยเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุอย่างสมบูรณ์ ภายใต้นโยบายหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้าและนโยบายการสร้างเสริมสุขภาพของกระทรวงสาธารณสุข ที่มุ่งเน้นให้ประชาชนมีความรู้ ความเข้าใจ และตระหนักในการดูแลสุขภาพตนเองอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะการดูแล “สุขภาพสมอง” เพื่อชะลอความเสื่อมและลดภาวะพึ่งพิงในระยะยาว ภาวะการรู้คิดบกพร่องในระดับเล็กน้อย (Mild Cognitive Impairment: MCI) เป็นระยะเปลี่ยนผ่านระหว่างการทำงานของสมองปกติกับภาวะสมองเสื่อม ผู้สูงอายุในกลุ่มนี้ยังสามารถช่วยเหลือตนเองได้เป็นส่วนใหญ่ แต่เริ่มมีปัญหาด้านความจำ ความคิด การวางแผน และสมาธิ หากไม่ได้รับการประเมิน วินิจฉัย และฟื้นฟูสมรรถภาพอย่างเหมาะสมตั้งแต่ระยะเริ่มต้น ย่อมมีความเสี่ยงสูงที่จะพัฒนาไปสู่ภาวะสมองเสื่อม ส่งผลกระทบต่อการดำเนินชีวิตประจำวัน คุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ ครอบครัว และเพิ่มภาระค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพของระบบบริการโดยรวม รพ.สต.ระแว้งในฐานะหน่วยบริการปฐมภูมิ ดูแลประชาชนในเขตตำบลระแว้ง จังหวัดปัตตานี มีบทบาทสำคัญในการพัฒนารูปแบบการส่งเสริม ป้องกัน และฟื้นฟูสมรรถภาพด้านความคิดความจำของผู้สูงอายุ ให้สอดคล้องกับบริบทของชุมชนและเครือข่ายบริการสุขภาพในพื้นที่ จึงเห็นความจำเป็นในการจัดทำ “โครงการพัฒนาศักยภาพด้านความคิดความจำในผู้สูงอายุที่มีภาวะการรู้คิดบกพร่องในระดับเล็กน้อย ประจำปี ๒๕๖๙” อย่างเป็นรูปธรรม สภาพปัญหา : จากการดำเนินงานผู้สูงอายุ และข้อมูลการคัดกรองภาวะสมองเสื่อม/การรู้คิด โดยโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลระแว้งพบว่ามีผู้สูงอายุที่มีภาวะการรู้คิดบกพร่องในระดับเล็กน้อยเพิ่มขึ้น แต่ผู้สูงอายุและครอบครัวจำนวนหนึ่งยังขาดความตระหนักและความเข้าใจว่า ภาวะดังกล่าวสามารถชะลอหรือป้องกันการลุกลามได้ หากได้รับการดูแลอย่างถูกต้องและต่อเนื่อง
นอกจากนี้ ผู้สูงอายุจำนวนมากประสบปัญหาในการเข้าถึงบริการ ได้แก่ ๑. การเดินทางมารับบริการที่โรงพยาบาลไม่สะดวกจากข้อจำกัดด้านร่างกาย โรคร่วม หรือปัจจัยด้านเศรษฐกิจ ๒. ขาดผู้ดูแลหรือผู้ติดตามมารับบริการ ๓. ไม่มีโปรแกรมฟื้นฟูสมรรถภาพด้านความคิดความจำที่มีโครงสร้างชัดเจนและต่อเนื่องในระดับชุมชน ส่งผลให้การดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะการรู้คิดบกพร่องในระดับเล็กน้อยยังเป็นแบบกระจัดกระจาย ไม่เป็นระบบ ขาดกระบวนการฟื้นฟูและติดตามผลอย่างต่อเนื่อง ผู้สูงอายุจึงมีความเสี่ยงสูงที่จะพัฒนาไปสู่ภาวะสมองเสื่อม มีข้อจำกัดในการปฏิบัติกิจวัตรประจำวัน เกิดภาวะแทรกซ้อนทางร่างกายและจิตใจ เช่น ภาวะซึมเศร้า การพลัดตกหกล้ม และภาระของผู้ดูแลเพิ่มสูงขึ้น คุณภาพชีวิตโดยรวมของผู้สูงอายุและครอบครัวถดถอยลงตามลำดับ ความเร่งด่วน/ผลที่คาดหวัง : คณะทำงานผู้สูงอายุ รพ.สต.ระแว้ง เล็งเห็นถึงความเร่งด่วนในการพัฒนาระบบการดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะการรู้คิดบกพร่องในระดับเล็กน้อยให้เป็นรูปธรรม จึงจัดทำ “โครงการพัฒนาศักยภาพด้านความคิดความจำในผู้สูงอายุที่มีภาวะการรู้คิดบกพร่องในระดับเล็กน้อย ประจำปี ๒๕๖๙ ตำบลระแว้ง” โดยมุ่งหวังให้เกิดการดูแลแบบองค์รวมและต่อเนื่อง ผ่านการบูรณาการทำงานของทีมสหวิชาชีพ (แพทย์ พยาบาล นักกายภาพบำบัด นักจิตวิทยา นักโภชนาการ นักวิชาชีพสาธารณสุข ฯลฯ) ร่วมกับเครือข่ายโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลและอาสาสมัครสาธารณสุขในชุมชน