กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

โรคเบาหวาน เป็นโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง เป็นหนึ่งในปัญหาสุขภาพที่สำคัญของประเทศไทยและทั่วโลก ผู้ป่วยเบาหวานหากไม่ได้รับการรักษาที่ถูกต้องและปรับพฤติกรรมอย่างต่อเนื่องภายใต้การดูแลของแพทย์และทีมสหสาขาวิชาชีพที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งไม่ได้มีการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเสี่ยงที่สำคัญ อาจส่งผลให้โรคเบาหวานทวีความรุนแรงขึ้น อีกทั้งยังอาจนำไปสู่การเกิดโรคแทรกซ้อนต่าง ๆ เช่น โรคหัวใจ ภาวะแทรกซ้อนทางตา ไต ปลายประสาท และเท้า ได้ อีกทั้งยังเกิดภาวะแทรกซ้อนแบบเฉียบพลันและแบบเรื้อรังอันนำไปสู่ ความพิการและเสียชีวิตก่อนวัยอันควร ส่งผลกระทบต่อการดำรงชีวิต ภาวะเศรษฐกิจ และคุณภาพชีวิตของผู้ป่วย ครอบครัว รวมทั้งประเทศชาติ ได้ ซึ่งจะเห็นได้ว่าสถานการณ์ผู้ป่วยโรคเบาหวานทั่วโลก (ข้อมูลช่วงปี 2021-2024) อยู่ในภาวะวิกฤต โดยมีผู้ป่วยประมาณ 537-590 ล้านคน ซึ่งคิดเป็น 1 ใน 10 ของผู้ใหญ่ทั่วโลก และคาดว่าจะเพิ่มขึ้นเป็น 643-783 ล้านคนภายในปี ค.ศ. 2030-2045 โรคนี้เป็นสาเหตุการเสียชีวิตกว่า 6.7 ล้านรายต่อปี โดยเกือบครึ่งของผู้ป่วยไม่ทราบว่าตนเองเป็นโรค โดยส่วนใหญ่อาศัยอยู่ในประเทศที่มีรายได้ต่ำและปานกลาง มากกว่าครึ่งหนึ่งของผู้ป่วยโรคเบาหวานไม่ได้รับการรักษา ทั้งจำนวนผู้ป่วยโรคเบาหวานและจำนวนผู้ป่วยโรคเบาหวานที่ไม่ได้รับการรักษาเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องในช่วงหลายทศวรรษที่ผ่านมา ปัจจุบัน ประเทศไทยมีผู้ป่วยโรคเบาหวานกว่า 5 ล้านราย โดยมีผู้ป่วยเพียงครึ่งหนึ่งที่ได้รับการรักษา และในจำนวนผู้ป่วยที่ได้รับการรักษา มีเพียง 1 ใน 3 คนที่สามารถบรรลุเป้าหมายของการรักษา สามารถควบคุมระดับน้ำตาลเฉลี่ยสะสมในเลือด HbA1c ให้ลดลงได้ ดังนั้นการพัฒนาคุณภาพบริการให้ประชาชนได้เข้าถึงบริการที่มีคุณภาพ ได้รับการดูแลรักษาอย่างต่อเนื่องและมีประสิทธิภาพจึงเป็นสิ่งสำคัญ ปัญหาสุขภาพที่สำคัญในพื้นที่อำเภอ / ตำบล บานา ได้แก่ โรคเบาหวาน เป็นโรคที่ก่อให้เกิดภาวะแทรกซ้อนมากเป็นอันดับ 1 ของสถิติผู้ป่วยนอก และมีแนวโน้มจำนวนผู้ที่เป็นโรคเบาหวานจะเพิ่มมากขึ้นจากผลการสำรวจและรายงานทางสถิติของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบานา อำเภอเมือง จังหวัดปัตตานี ผู้ป่วยโรคเบาหวานที่ขึ้นทะเบียนในเขตตำบลบานาพบว่า ในปี พศ 2567-2569 มีผู้ป่วยโรคเบาหวานเข้ารับการรักษาจำนวน...1,118.....ราย ,..1,139......ราย.และ..1,147ราย ตามลำดับซึ่งแนวโน้มการป่วยด้วยโรคเบาหวานมีแนวโน้มสูงเพิ่มขึ้นทุกปี และในจำนวนผู้ป่วยเบาหวานสามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้ในปีพศ .2567-2569 มีจำนวน..473........ราย ...297.......ราย....173......ตามลำดับคิดเป็นร้อยละ......42.31.......,...26.08.......,และ........15.08.ตามลำดับจากข้อมูลข้างต้น จะเห็นได้ว่า แนวโน้มการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยโรคเบาหวานลดลง ส่งผลให้ผู้ป่วย อาจเกิดภาวะแทรกซ้อนตามมาได้จากการลงสำรวจมี ผู้ป่วยพิการติดเตียง ในปี 2566-2568 จากข้อมูลของ HDC สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดปัตตานี พบว่ามีจำนวนผู้ป่วยติดเตียงทั้งสิ้น 64 ราย , 80 ราย 115 รายตามลำดับ ซึ่งในจำนวนดังกล่าว โรคเบาหวาน ยังเป็นสาเหตุร่วมทำให้เกิดภาวะติดเตียง
ดังนั้น โรงพยาบาล ส่งเสริมสุขภาพตำบลบานา ตระหนักถึงความสำคัญ ของปัญหาดังกล่าว ในการจัดทำรูปแบบการจัดการโรคเบาหวานให้เข้าสู่ระยะสงบ (Diabetes Remission) เพื่อส่งเสริมให้ผู้เป็นเบาหวานสามารถปรับเปลี่ยนพฤติกรรมด้วยตนเอง โดยใช้ข้อมูลที่เป็นจริง เพื่อเป็นแรงขับเคลื่อนในการปรับเปลี่ยนให้สอดคล้องกับวิถีชีวิตจริงของแต่ละรายบุคคล รวมทั้งการใช้แบบบันทึกการติดตามเยี่ยมบ้านผู้ป่วยเบาหวานตามรูปแบบโปรแกรมการจัดการตนเองในการรับประทานอาหารแบบจำกัดเวลา (Time-restricted feeding) และนำมาพูดคุยให้คำปรึกษา รวมทั้งหารือทีมสหวิชาชีพโรงพยาบาลเพื่อวางแผนการรักษาพยาบาลให้สอดคล้อง กับวิถีชีวิตของผู้เป็นเบาหวานแต่ละบุคคล และมีการติดตามผลการรักษาอย่างต่อเนื่องรายบุคคล พูดคุย สอบถามแนะนำทางโทรศัพท์ หรือ ไลน์ ลดการเดินทางมาโรงพยาบาลและประหยัดเวลาในการ รอคอย ส่งผลให้ผู้เป็นเบาหวานเข้าใจถึงความสำคัญในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมด้วยตนเองเพื่อลดความ รุนแรงและความเสี่ยงของโรค คาดหวังให้เกิดการส่งเสริมพฤติกรรมสุขภาพในการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด ของผู้เป็นเบาหวานอย่างยั่งยืน รวมถึงลดและชะลอการเกิดภาวะแทรกซ้อนของโรคมุ่งสู่เบาหวานระยะสงบ (Diabetes Remission) ได้

คำจำกัดความ

1.DM remission (การดูแลผู้ป่วยเบาหวานให้เข้าสู่ระยะสงบ)
2.โรคเบาหวานระยะสงบ (diabetes remission) หมายถึง โรคเบาหวานชนิดที่ 2 ในผู้ใหญ่ที่มี อายุตั้งแต่ 18 ปีขึ้นไป ที่ได้รับการดูแลรักษาจนสามารถควบคุมน้ำตาลในเลือดให้อยู่ในระดับที่ต่ำกว่าระดับที่ใช้เป็นเกณฑ์การ

วินิจฉัยโรคเบาหวานและคงอยู่อย่างน้อย 3 เดือน โดยไม่ต้องใช้ยา เพื่อลดระดับน้ำตาลในเลือด
3.Hypoglycemia หมายถึง ภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ พบได้บ่อยในผู้เป็นเบาหวาน โดยเฉพาะอย่างยิ่ง รายที่ใช้ยา insulin หรือ sulfonylureas (SU) รายที่มีปัญหาตับหรือไตเสื่อม เป็นต้น - น้ำตาลในเลือดต่ำ

ระดับ 1 คือระดับน้ำตาลในเลือด น้อยกว่าหรือเท่ากับ 70 mg/dL แต่ยัง มากกว่าหรือเท่ากับ 54 mg/dL ซึ่งผู้ป่วยยังคงรู้ตัว แก้ไขด้วยตนเองโดยการรับประทานได้ - น้ำตาลในเลือดต่ำ

ระดับ 2 คือระดับน้ำตาลในเลือด น้อยกว่า 54 mg/dL ส่งผลให้เสี่ยงต่อการ ผิดปกติของการรับรู้สติและเสียชีวิต – น้ำตาลในเลือดต่ำ

ระดับ 3 คือ มีอาการรุนแรง ไม่รู้สติต้องได้รับการช่วยเหลือจากผู้อื่นโดยด่วน (ที่มา สมาคมโรคเบาหวานแห่งประเทศไทยฯ, 2566)

4.การดำรงชีวิตประจำวันได้ตามปกติ (Normal Lifestyle) หมายถึง ผู้เป็นเบาหวานชนิดที่ 2 สามารถ ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดให้กลับมาอยู่ในเกณฑ์ปกติได้ หรืออยู่ต่ำกว่าเกณฑ์วินิจฉัยโรคเบาหวาน ซึ่งภาวะนี้เกิดขึ้นหลังจากการปรับพฤติกรรมการดำรงชีวิตให้เข้าสู่โรคเบาหวานระยะสงบ ระยะการหยุดยา หมายถึง ระยะเวลาที่ผู้เป็นเบาหวานชนิดที่ 2 เริ่มไม่ใช้ยาเพื่อลดระดับน้ำตาล และสามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดให้กลับมาอยู่ในเกณฑ์ปกติได้ หรืออยู่ต่ำกว่าเกณฑ์วินิจฉัย โรคเบาหวาน

คุณสมบัติของกลุ่มเป้าหมาย

1. เบาหวานชนิดที่2

2. วินิจฉัยมาน้อยกว่าหรือเท่ากับ5ปี หรือมากกว่า 5 ปี ในดุลยพินิจของแพทย์

3. อ้วน ค่า BMI มากกว่าหรือ เท่ากับ 25

4. มีความสมัครใจ

5. ใช้โทรศัพท์มือถือได้