กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

โรคเลปโตสไปโรลิส (Leptospirosis) หรือโรคฉี่หนู เป็นโรคติดต่อที่จัดเป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญในปัจจุบันเป็นโรคติดต่อจากสัตว์สู่คน (Zoonotic disease) เกิดจากเชื้อแบคทีเรียชื่อว่า เลปโตสไปร่า (Leptospira) มักมีการระบาดในช่วงฤดูฝน ติดต่อสู่คนโดยเข้าสู่ร่างกายทางบาดแผล รอยขีดข่วน รอยถลอกตามผิวหนัง เยื่อบุตา จมูก ปาก หรือไชเข้าผิวหนัง จากการสัมผัสโดยตรงกับปัสสาวะของสัตว์ที่ติดเชื้อ หรือสัมผัสกับสิ่งแวดล้อมที่มีการปนเปื้อนของเชื้อ ผู้ที่เสี่ยงต่อการเป็นโรคได้แก่ผู้ที่ลุยน้ำหรือแช่น้ำนาน ๆ ผู้ที่เดินลุยน้ำท่วม คนงานบ่อปลา ชาวสวน ชาวนา คนเลี้ยงสัตว์(วัว) และประชาชนทั่วไป โดยเฉพาะฤดูฝนที่มีน้ำท่วม น้ำขัง เพราะพื้นดินแฉะ เอื้ออำนวยต่อการเจริญเติบโตและสะสม ของเชื้อในธรรมชาติ จึงควรมีมาตรการป้องกันและการเฝ้าระวังโรคอย่างใกล้ชิด อาการของโรคเมื่อได้รับเชื้อคือมีไข้สูงทันทีทันใด ปวดศีรษะ ปวดเจ็บกล้ามเนื้อที่โคนขาและน่องอย่างมาก คลื่นไส้ อาเจียน ท้องเดิน ตาแดง บางรายอาจมีจุดเลือดออกตามผิวหนัง ไอมีเลือดปนหรือตัวเหลือง ตาเหลือง เนื่องจากเยื้อหุ้มสมองอักเสบ กล้ามเนื้อหัวใจอักเสบ ตับวาย ไตวายและเสียชีวิตได้ จากสถานการณ์โรคในพื้นที่จังหวัดตรัง ย้อนหลัง 3 ปี พบว่า ในปี 2566 มีจำนวนผู้ป่วยสะสมจำนวน 288 ราย คิดเป็นอัตราป่วย 45.07 ต่อประชากรแสน มีรายงานการเสียชีวิตจำนวน 6 ราย คิดเป็นอัตราป่วยตาย 2.08 ปี 2567 มีผู้ป่วยสะสมจำนวน 79 ราย คิดเป็นอัตราป่วย 12.39 ต่อประชากรแสน และปี พ.ศ. 2568 (ข้อมูลจากระบบรายงานระบบแพลตฟอร์มเฝ้าระวังทางระบาดวิทยารูแปบบดิจิทัล) จังหวัดตรัง มีผู้ป่วยสะสมจำนวน 157 ราย คิดเป็นอัตราป่วย 24.73 ต่อประชากรแสนคน มีรายงานการเสียชีวิตจำนวน 1 ราย คิดเป็นอัตราป่วยตาย 0.64 ต่อประชากรแสน อำเภอเมืองตรัง พบผู้ป่วยสะสมจำนวน 80 ราย คิดเป็นอัตราป่วย 51.76 ต่อประชากรแสนคน ไม่มีรายงานผู้ป่วยเสียชีวิต เมื่อแยกเป็นรายตำบล พบว่าตำบลน้ำผุด พบผู้ป่วยสะสมสูงที่สุดถึง 16 ราย คิดเป็นอัตราป่วย 156.59 ต่อประชากรแสนคน รองลงมาคือ ตำบลนาโยงใต้ พบผู้ป่วยสะสมจำนวน 5 ราย คิดเป็นอัตราป่วย 105.35 ต่อประชากรแสนคน และตำบลควนปริง พบผู้ป่วยสะสมจำนวน 8 ราย คิดเป็นอัตราป่วย 103.03 ต่อประชากรแสนคน ในเขตรับผิดชอบของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลน้ำผุด จากข้อมูลย้อนหลัง 3 ปี พบว่าในปี 2566 พบผู้ป่วยสะสมจำนวน 3 ราย คิดเป็นอัตราป่วย 76.78 ต่อแสนประชากร ไม่มีรายงานผู้ป่วยเสียชีวิต ปี 2567 พบผู้ป่วยสะสมจำนวน 13 ราย คิดเป็นอัตราป่วย 243.53 ต่อแสนประชากร มีรายงานการเสียชีวิตจำนวน 1 ราย คิดเป็นอัตราป่วยตาย 18.73 ต่อประชากรแสน และในปี 2568 พบผู้ป่วยจำนวน 11 ราย คิดเป็นอัตราป่วย 283.79 ต่อประชากรแสนคน และไม่มีรายงานผู้ป่วยเสียชีวิต ซึ่งพบว่าผู้ป่วยเพศชายมากกว่าเพศหญิง และมีอยู่ในช่วงอายุวัยทำงานคือ อายุ 30 - 39 ปี และส่วนใหญ่มีอาชีพเกษตรกรรม จากสถานการณ์มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง จึงต้องดำเนินการเฝ้าระวังในพื้นที่อย่างใกล้ชิด เพื่อป้องกันการเสียชีวิตและการแพร่ระบาดในวงกว้างต่อไป จากสถานการณ์ดังกล่าว โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลน้ำผุด ได้เห็นความสำคัญของปัญหาโรคเลปโตสไปโรลิส จึงได้จัดทำโครงการเฝ้าระวังควบคุมและป้องกันการแพร่ระบาดโรคเลปโตสไปโรลิสในชุมชน ปีงบประมาณ 2569 เพื่อรณรงค์และให้ความรู้แก่ประชาชนในการป้องกันตนเองอย่างถูกวิธีจากโรคเลปโตสไปโรลิส