โครงการเพิ่มการเข้าถึงการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกด้วยตนเอง (HPV Self-sampling) ด้วยวิธี HPV DNA Test ปีงบประมาณ 2569
-
นางสาวภัทราภรณ์ รักษ์ธรรม
-
ร้อยละของประชาชนที่มีพฤติกรรมเพศสัมพันธ์เสี่ยง40
-
ร้อยละของเยาวชน (อายุ 10-15 ปี) ที่มีภาวะเสี่ยงการมีเพศสัมพันธ์70
-
ร้อยละของเยาวชน (อายุ 16-19 ปี) ที่มีภาวะเสี่ยงการมีเพศสัมพันธ์50
-
ร้อยละของเยาวชน (อายุต่ำกว่า 20 ปี) ที่มีภาวะเสี่ยงการตั้งครรภ์ซ้ำ50
มะเร็งปากมดลูกเป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญในสตรีไทย และเป็นโรคที่สามารถป้องกันได้ด้วยการตรวจคัดกรองอย่างสม่ำเสมอร่วมกับการรักษาตั้งแต่ระยะเริ่มต้น อย่างไรก็ตาม ประเทศไทยยังพบผู้ป่วยมะเร็งปากมดลูกอย่างต่อเนื่อง โดยมีผู้ป่วยรายใหม่เฉลี่ยประมาณ 5,422 รายต่อปี และมีผู้เสียชีวิตประมาณ 2,238 รายต่อปี ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงความจำเป็นในการเพิ่มการเข้าถึงบริการตรวจคัดกรองในกลุ่มสตรีเป้าหมายอย่างครอบคลุม เดิมการตรวจมะเร็งปากมดลูกแบบแป๊บสเมียร์ (Conventional Pap Smear) เป็นการเก็บเซลล์ปากมดลูกมาป้ายบนสไลด์ ความแม่นยำในการตรวจขึ้นอยู่กับความชำนาญของผู้อ่านสไลด์ ปัจจุบันนี้สาธารณสุขไทยได้มีการตรวจหาเชื้อมะเร็งปากมดลูกแบบใหม่ เรียกว่า HPV DNA Test เป็นเทคนิคทางด้านชีวโมเลกุลที่จะตรวจหาตัวเชื้อ HPV ได้โดยตรง ทำให้สามารถตรวจหาระยะของโรคก่อนที่จะกลายเป็นมะเร็ง คือการตรวจในระดับโมเลกุล เพื่อหาเชื้อ HPV ความเสี่ยงสูงทั้ง 14 สายพันธุ์ ซึ่งเป็นสาเหตุของมะเร็งปากมดลูก ประมาณ 99% โดยมีวิธีการตรวจเหมือนตรวจภายใน คือเก็บเซลล์บริเวณตัวอย่างที่ปากมดลูกช่องคลอดด้านใน ส่งตรวจเหมือนวิธีการตรวจด้วยน้ำยา ซึ่งสามารถที่จะตรวจหาเซลล์และแยกน้ำยาเพื่อจะตรวจหาเชื้อ HPV DNA ได้ จากการดำเนินงานคัดกรองมะเร็งปากมดลูกในสตรีอายุ 30-60 ปี โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลจะรัง มีเป้าหมายสะสมที่จะต้องดำเนินการระหว่างปี 2566-2568 จำนวน 976 คน ระยะเวลาที่ผ่านมาได้ทำการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกแล้วจำนวน 160 คน คิดเป็นร้อยละ16.39 ผลการตรวจผิดปกติ 1 คน ได้ส่งต่อเพื่อรับการรักษาที่ถูกต้องต่อไป ในปี 2569 นี้ กลุ่มเป้าหมายทั้งหมด 961 คน ทางโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลจะรัง ได้กำหนดที่จะต้องดำเนินการคัดกรองจำนวน 250 คนคิดเป็นร้อยละ 25 ของกลุ่มเป้าหมาย เพื่อเพิ่มความครอบคลุมการเข้าถึงบริการตรวจคัดกรอง ลดความเสี่ยงการเกิดโรคในระยะลุกลาม ลดอัตราการเสียชีวิต และพัฒนาระบบติดตามผลตรวจและส่งต่อรักษาให้มีประสิทธิภาพอย่างต่อเนื่อง
-
เพื่อลดปัญหา ประชาชนที่มีพฤติกรรมเสี่ยงเพศสัมพันธ์40
ร้อยละของประชาชนที่มีพฤติกรรมเสี่ยงเพศสัมพันธ์ ลดลง
-
เพื่อลด ภาวะเสี่ยงการมีเพศสัมพันธ์70
ร้อยละของเยาวชน (อายุ 10-15 ปี) ที่มีภาวะเสี่ยงการมีเพศสัมพันธ์ ลดลง
-
เพื่อลด ภาวะเสี่ยงการมีเพศสัมพันธ์ ของเยาวชน (อายุ 16-19 ปี)50
ร้อยละของเยาวชน (อายุ 16-19 ปี) ที่มีภาวะเสี่ยงการมีเพศสัมพันธ์ ลดลง
-
เพื่อลดภาวะเสี่ยงการตั้งครรภ์ซ้ำ50
ร้อยละของเยาวชน (อายุต่ำกว่า 20 ปี) ที่มีภาวะเสี่ยงการตั้งครรภ์ซ้ำ ลดลง
-
สตรีในพื้นที่ตำบลจะรัง อายุ 30–60 ปี250
- กิจกรรม แสดงขั้นตอนการทำกิจกรรมและกระบวนการดำเนินงาน เขียนให้ละเอียดว่าจะทำอะไร อย่างไร จึงจะสำเร็จตามวัตถุประสงค์หรือเป้าหมายที่วางไว้ เขียนให้เห็นลำดับเป็นขั้นเป็นตอน
- งบประมาณ ในแต่ละกิจกรรม ขอให้จำแนกรายการค่าใช้จ่ายต่างๆ โดยละเอียด
-
ประชุมทีมผู้ดำเนินงาน
อาหารว่างและเครื่องดื่ม (เบรก) มื้อละ 30 บาท x 1 มื้อ x 10 คน เป็นเงิน 300 บาท
1 เมษายน 2569 ถึง 30 กันยายน 2569• ผู้รับผิดชอบโครงการ/เจ้าหน้าที่/พยาบาล/เจ้าหน้าที่ห้องปฏิบัติการ/อสม. • กำหนดเป้าหมายรายหมู่บ้าน รวม 250 คน • มอบหมายหน้าที่: ลงทะเบียน, ให้ความรู้, ช่วยกำกับการเก็บตัวอย่าง, บันทึกข้อมูล, ส่งสิ่งส่งตรวจ, ติดตามผล
300 บาท-
สำรวจทะเบียนกลุ่มเป้าหมาย
1.ใช้ฐานข้อมูล 43 แฟ้ม/ทะเบียนประชากร/ข้อมูลหญิงวัยเจริญพันธุ์ 2.คัดกรองกลุ่มเป้าหมายที่ไม่เคยตรวจหรือขาดการตรวจ
ช่วยให้พบข้อผิดพลาดของข้อมูล เพื่อนำไปสู่การตัดสินใจที่แม่นยำ
0 บาท -
ประชาสัมพันธ์เชิญชวน
• อสม.เชิญชวนรายบ้าน • ประกาศเสียงตามสาย/ไลน์กลุ่มหมู่บ้าน/ป้ายประชาสัมพันธ์ • นัดหมายเป็นช่วงเวลา (เช้า/บ่าย) เพื่อกระจายผู้รับบริการ
สามารถเข้าถึงประชาชนได้อย่างทั่วถึง
0 บาท -
เตรียมสถานที่และวัสดุอุปกรณ์
• จัดจุดบริการเป็น 4 จุด 1. จุดคัดกรอง/ลงทะเบียน 2. จุดให้ความรู้และสาธิตการเก็บตัวอย่าง 3. จุดเก็บตัวอย่างแบบส่วนตัว (มีฉากกั้น/ห้อง) 4. จุดรับคืนชุดตรวจและตรวจสอบความครบถ้วน • เตรียมแบบฟอร์มบันทึกข้อมูลตามระบบ สปสช. • เตรียมกล่อง/ถุง/ภาชนะสำหรับส่งสิ่งส่งตรวจและการควบคุมอุณหภูมิ (ตามแนวทางหน่วยตรวจ)
สามารถบริการได้อย่างทั่วถึงและมีประสิทธิภาพ
0 บาท
-
-
ดำเนินกิจกรรมคัดกรอง (3 วัน) วันที่ 1 : เปิดกิจกรรม + คัดกรองกลุ่มแรก (ประมาณ 80–90 คน) กิจกรรมที่ 1 ลงทะเบียนและยืนยันตัวตน
• ตรวจสอบรายชื่อกลุ่มเป้าหมาย • บันทึกข้อมูลพื้นฐาน: อายุ, ที่อยู่, สิทธิ, ประวัติการตรวจครั้งล่าสุด • ซักประวัติข้อห้าม (เช่น มีประจำเดือน, ตั้งครรภ์, หลังคลอดไม่นาน, มีเลือดออกผิดปกติ) • ให้ลงนามยินยอมรับบริการ
1 เมษายน 2569 ถึง 30 กันยายน 2569เปิดกิจกรรม + คัดกรองกลุ่มแรก ประชาชนให้ความร่วมมือและผ่านไปด้วยดี
0 บาท-
กิจกรรมที่ 2 ให้ความรู้ก่อนตรวจ (20–30 นาที/รอบ)
เนื้อหาประกอบด้วย • ความรู้เรื่องมะเร็งปากมดลูก และปัจจัยเสี่ยง • ความสำคัญของการตรวจ HPV • ข้อดีของการเก็บตัวอย่างด้วยตนเอง • ข้อปฏิบัติก่อนเก็บตัวอย่าง (เช่น งดสวนล้าง/งดมีเพศสัมพันธ์ตามคำแนะนำ) • วิธีดูแลตนเองหลังตรวจ และช่องทางรับผล
ประชาชนมีความรู้ ความเข้าใจมากขึ้น
0 บาท -
สาธิตการเก็บตัวอย่างอย่างถูกต้อง
• เจ้าหน้าที่สาธิตจากชุดตัวอย่าง/โปสเตอร์ • อธิบายขั้นตอนทีละข้อ • ย้ำความถูกต้อง: ความลึก, ระยะเวลา, การหมุน, การปิดฝา, การติดฉลาก
รายละเอียดค่าใช้จ่าย 1. ค่าอาหารกลางวัน มื้อละ 60 บาท x 1 มื้อ x 250 คน เป็นเงิน 15,000 บาท 2. ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่ม มื้อละ 30 บาท x 2 มื้อ x 250 คน เป็นเงิน 15,000 บาท 3. ค่าวิทยากร จำนวน 2 คนๆละ 1 ชั่วโมง ชั่วโมงละ 600 บาท3วัน เป็นเงิน 3,600 บาท 4. ค่าป้ายโครงการฯ ขนาด 1 x 3 เมตร ในราคาตารางเมตรละ 250บาท เป็นเงิน 750 บาท 5. ค่านำส่งสิ่งส่งตรวจ วันละ 500 บาท 3 วัน เป็นเงิน 1,500 บาท 6. วัสดุสำนักงาน เป็นเงิน 2,000 บาท
ผู้เข้าร่วมให้ความร่วมมือและผ่านไปด้วยดี
37850 บาท -
กิจกรรมที่ 4 เก็บตัวอย่างด้วยตนเอง (Self-sampling)
• จัดพื้นที่เป็นส่วนตัว มีเจ้าหน้าที่หญิงคอยให้คำแนะนำ • แจกชุดตรวจเป็นรายบุคคล • ตรวจสอบความครบถ้วนของตัวอย่างและฉลาก
ผู้เข้าร่วมสามารถทำเองได้อย่างถูกต้อง
0 บาท -
กิจกรรมที่ 5 บรรจุและส่งสิ่งส่งตรวจ
• ลงบันทึกเลขชุดตรวจ/รหัสผู้รับบริการ • แพ็คตามแนวทางการส่งตรวจ • ส่งไปยังหน่วยงาน/ห้องปฏิบัติการที่กำหนด
• ส่งไปยังหน่วยงาน/ห้องปฏิบัติการได้อย่างสำเร็จ
0 บาท -
วันที่ 2 : คัดกรองต่อเนื่อง + เร่งเป้าหมาย (80–90 คน)
• ดำเนินกิจกรรมเหมือนวันที่ 1 • เพิ่มการบริหารคิวและแบ่งช่วงเวลา • เน้นกลุ่มที่ไม่เคยตรวจ/กลุ่มเสี่ยงสูง • ทบทวนคุณภาพการเก็บตัวอย่าง (Quality check)
สามารถทำได้อย่างต่อเนื่องและมีประสิทธิภาพ
0 บาท -
วันที่ 3 : เก็บตกกลุ่มตกหล่น + ปิดโครงการ (70–90 คน)
กิจกรรมที่ 1 คัดกรองเก็บตกกลุ่มเป้าหมายตกหล่น • อสม.ติดตามเชิงรุก (โทร/เชิญรายบ้าน) • เปิดบริการครึ่งวันเช้า/เต็มวันตามเหมาะสม กิจกรรมที่ 2 สรุปยอดการตรวจและตรวจสอบข้อมูล • ตรวจสอบจำนวนครบ 250 คน • ตรวจความถูกต้องของทะเบียน/แบบฟอร์ม • จัดทำรายงานสรุปเบื้องต้น
สามารถคัดกรองส่วนของการเก็บตกของกลุ่มเป้าหมายตกหล่นได้อย่างครบถ้วน
0 บาท
-
-
ติดตามผลและส่งต่อ (ภายใน 30 วันหลังตรวจ)
- รับผลตรวจจากหน่วยตรวจ • บันทึกผลลงทะเบียน • จัดหมวด: ผลปกติ / ผลผิดปกติ
- แจ้งผลตรวจ • ผลปกติ: แจ้งผ่านช่องทางที่เหมาะสม พร้อมคำแนะนำติดตามรอบถัดไป • ผลผิดปกติ/HPV positive: นัดหมายพบเจ้าหน้าที่เพื่อประเมินและส่งต่อ
- ระบบส่งต่อและติดตามการรักษา • ส่งต่อโรงพยาบาลตามสิทธิ/เครือข่าย • ติดตามการมารับบริการซ้ำจนสิ้นสุดกระบวนการ
1 เมษายน 2569 ถึง 30 กันยายน 2569สามารถติดตามและส่งต่อให้โรงพยาบาลได้ถูกต้องและครบถ้วน
37850 บาท
รายจ่ายสามารถถั่วเฉลี่ยกันได้
1.สตรีอายุ 30-60 ปีที่ไม่เคยตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกภายใน 5 ปีที่ผ่านมาเข้าถึงบริการเพิ่มขึ้น 2. สตรีที่มีผลการตรวจพบผลเซลล์ปากมดลูกผิดปกติได้รับการจัดการอย่างเหมาะสมตามแนวทาง (Abnormal Pap Management Guideline)
