โครงการดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงระยะยาว ศูนย์พัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ องค์การบริหารส่วนตำบลดินจี่
จากการคาดประมาณประชากรของประเทศไทยปี ๒๕๕๓ – ๒๕๘๓ ของสำนักงานคณะกรรมการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ(สคช.) โดยใช้ข้อมูลสำมะโนประชากรและเคหะ พ.ศ. ๒๕๕๓ ของสำนักงานสถิติแห่งชาติ เป็นฐานในการประมาณ พบว่า ในปี ๒๕๕๓ ประเทศไทยจะมีผู้สูงอายุทีมีอายุ ๖๐ ปีขึ้นไป สูงถึง ๒๐.๕ ล้านคน หรือคิดเป็นสัดส่วนร้อยละ ๓๒ ของจำนวนประชากรไทยทั้งหมด โครงสร้างประชากรไทยเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ จะส่งผลต่อการพัฒนาประเทศ เนื่องจากการลดลงของจำนวนและสัดส่วนของประชากรวัยแรงงานจะกระทบศักยภาพการผลิต นอกจากนี้การเพิ่มประชากรสูงอายุยังสะท้อนการเพิ่มขึ้นของภาระทางการคลัง จากจำนวนประชาการที่อยู่ในวัยพึ่งพิงทั้งในเชิงเศรษฐกิจสังคมและสุขภาพ นอกเหนือจากปัญหาด้านสุขภาพ ผู้สูงอายุยังเผชิญปัญหาสภาพชีวิต ความเป็นอยู่ และระบบการดูแลที่ไม่ได้มาตรฐาน รวมถึงความมั่นคงทางรายได้ โดยเฉพาะในกลุ่มผู้สูงอายุจากครอบครัวยากจน นอกจากนี้ผู้สูงอายุส่วนใหญ่ยังขาดการพัฒนาทักษะในการทำงาน การดำรงชีวิตในสังคมให้เท่าทันต่อการเปลี่ยนแปลงของโลก ในขณะผู้สูงอายุที่มีศักยภาพ ยังไม่มีส่วนร่วมในการทำงานและพัฒนาประเทศเท่าที่ควร
สถานการณ์ด้านสุขภาพผู้สูงอายุไทยร้อยละ ๙๕มีความเจ็บป่วยด้วยโรคและปัญหาสุขภาพดังต่อไปนี้ โรคความดันโลหิตสูงร้อยละ ๔๑โรคเบาหวานร้อยละ ๑๐ โรคเข่าเสื่อม ร้อยละ ๙ เป็นผู้พิการ ร้อยละ ๖ โรคซึมเศร้า ร้อยละ ๑ และผู้ป่วยนอนติดเตียง ร้อยละ ๑ ขณะที่มีเพียง ร้อยละ ๕ เท่านั้นที่ไม่เป็นโรคและปัญหาสุขภาพดังกล่าว ผู้สูงอายุเข้าถึงระบบบริการสุขภาพเพียงร้อยละ ๕๖.๗(รายงานสำรวจสุขภาวะผู้สูงอายุไทย ปี ๒๕๕๖ : กรมอนามัย ร่วมกับ HITAP และ สปสช.) มีผู้สูงอายุอยู่คนเดียว จำนวน ๖๐๐,๐๐๐ คน หรือร้อยละ ๗.๗ และอยู่ลำพังกับคู่สมรส จำนวน ๑.๓ ล้านคน หรือ ร้อยละ ๑๖.๓๓ ในปี ๒๕๕๕
กระทรวงสาธารณสุขมีนโยบายด้านการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุทุกกลุ่มศักยภาพ นโยบายสำคัญคือ การทำให้ผู้สูงอายุมีสุขภาพที่แข็งแรง ชะลอการเกิดโรคและความเจ็บป่วยจนต้องอยู่ในภาวะพึ่งพิง และวางระบบการดูแลผู้สูงอายุที่อยู่ในภาวะพึ่งพิงให้ได้รับการดูแลอย่างเหมาะสม เพื่อให้ผู้สูงอายุมีสุขภาพดีดูแลตนเองได้และมีคุณภาพชีวิตที่ดี การจัดการการดูแลผู้สูงอายุระยะยาวจึงเป็นเรื่องสำคัญโดยได้มีการลงนามบันทึกความร่วมมือของ 4 หน่วยงาน ได้แก่ กระทรวงสาธารณสุข สมาคมสันนิบาตเทศบาลแห่งประเทศไทย สมาคมองค์การบริหารส่วนตำบลแห่งประเทศไทย และ สปสช. เพื่อสนับสนุนให้ อปท. สามารถจัดระบบการดูแลระยะยาวแก่ผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงในความรับผิดชอบได้ และข้อตกลงการดำเนินงานร่วมกันระหว่างกระทรวงสาธารณสุขและ สปสช. เพื่อสนับสนุนการดำเนินงานและงบประมาณให้หน่วยบริการในสังกัดกระทรวงสาธารณสุข
จากการสำรวจสภาวะสุขภาพของผู้สูงอายุทั้งหมดในเขตตำบลดินจี่ ในปีงบประมาณ ๒๕๖๐ แยกตามความสามารถในการดูแลตนเองในการทำกิจวัตรประจำวันพบว่าจากผู้สูงอายุทั้งหมด ๗๙๘ คน เป็นผู้สูงอายุภาวะพึงพิงจำนวน๑๒คนเป็นผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง กลุ่ม ๑ จำนวน ๘ คน กลุ่ม ๒ จำนวน ๑ คน กลุ่ม ๓ จำนวน ๓ คน กลุ่ม ๔ จำนวน ๐ คน บางรายเกิดภาวะแทรกซ้อนที่เป็นปัญหาเรื้อรังและพิการตามมา เป็นภาระของครอบครัว และชุมชนซึ่งมีผลกระทบต่อระบบเศรษฐกิจของครอบครัวเนื่องจากผู้ดูแลบางคนต้องหยุดงานเพื่อมาดูแลผู้สูงอายุที่มีความพิการและเจ็บป่วยเรื้อรัง และปัญหาระดับประเทศชาติคือภาระค่ารักษาพยาบาลที่เพิ่มขึ้นเมื่อเกิดความพิการและภาวะแทรกซ้อน
จากข้อมูลที่กล่าวมาข้างต้น ศูนย์พัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุและผู้พิการตำบลดินจี่และโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านดินจี่ จึงได้เล็งเห็นความสำคัญของการดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงทั้งกลุ่มติดบ้านและกลุ่มติดเตียง และเพื่อตอบสนองนโยบายของรัฐ ที่มุ่งเน้นการดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง โดยได้รับงบประมาณสนับสนุนจากสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติต่อเนื่องจากปีที่แล้วจึงได้จัดทำโครงการ “ดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงระยะยาว ประจำปีงบประมาณ ๒๕๖๑” ขึ้น เพื่อให้บริการดูแลด้านสาธารณสุขแก่ผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงในพื้นที่ตำบลดินจี่ ให้มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นต่อไป
-
กลุ่มผู้สูงอายุ12
- กิจกรรม แสดงขั้นตอนการทำกิจกรรมและกระบวนการดำเนินงาน เขียนให้ละเอียดว่าจะทำอะไร อย่างไร จึงจะสำเร็จตามวัตถุประสงค์หรือเป้าหมายที่วางไว้ เขียนให้เห็นลำดับเป็นขั้นเป็นตอน
- งบประมาณ ในแต่ละกิจกรรม ขอให้จำแนกรายการค่าใช้จ่ายต่างๆ โดยละเอียด
-
การดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงระยะยาว ศูนย์พัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ องค์การบริหารส่วนตำบลดินจี่
กิจกรรมการดำเนินงาน
๑. สำรวจข้อมูลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพึง โดยใช้แบบประเมิน ความสามารถในการดูแลตนเองในการทำกิจวัตรประจำวัน (ADL)
๒. วิเคราะห์และจัดทำทะเบียนผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง ๔ กลุ่ม
กลุ่มที่ ๑ เคลื่อนไหวได้บ้าง และอาจมีปัญหาการกิน หรือการขับถ่าย แต่ไม่มีภาวะสับสนทางสมอง
กลุ่มที่ ๒ เคลื่อนไหวได้บ้าง และอาจมีปัญหาการกิน หรือการขับถ่าย แต่มีภาวะสับสนทางสมอง
กลุ่มที่ ๓ เคลื่อนไหวเองไม่ได้ และอาจมีปัญหาการกินหรือการขับถ่าย หรือมีอาการเจ็บป่วยรุนแรง
กลุ่มที่ ๔ เคลื่อนไหวเองไม่ได้ และอาจมีปัญหาการกินหรือการขับถ่าย และมีอาการเจ็บป่วยรุนแรงหรืออยู่ในระยะท้ายของชีวิต
๓. ผู้จัดการดูแลผู้สูงอายุ (Care Manager) ประเมินสภาพปัญหาผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงเพื่อวางแผนและจัดทำแผนการดูแลรายบุคคล (Care Plan) โดยรูปแบบ กิจกรรมการให้บริการและความถี่ขึ้นอยู่กับสภาพปัญหาของผู้สูงอายุแต่ละรายเป็นสำคัญ
๔. จัดประชุมคณะกรรมการศูนย์พัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุและผู้พิการตำบลดินจี่ ร่วมกับผู้จัดการดูแลผู้สูงอายุ (Care Manager) และผู้ช่วยเหลือดูแลผู้สูงอายุ (Care Giver) เพื่อร่วมกันพิจารณาแผนการดูแลรายบุคคล (Care Plan) โดยวางแผนการออกบริการดูแลที่บ้าน (Care Plan) ตามเกณฑ์ ดังนี้
๔.๑ สำหรับ Care Giverกลุ่มที่ ๑ ออกบริการดูแลที่บ้าน ๑ ครั้ง/สัปดาห์
กลุ่มที่ ๒ ออกบริการดูแลที่บ้าน ๒ ครั้ง/สัปดาห์
กลุ่มที่ ๓ และ ๔ ออกบริการดูแลที่บ้าน ๓ ครั้ง/สัปดาห์
๔.๒ สำหรับบุคคลากรสาธารณสุข/สหวิชาชีพ
กลุ่มที่ ๑ ออกบริการดูแลที่บ้าน ๑ ครั้ง/เดือน
กลุ่มที่ ๒ ออกบริการดูแลที่บ้าน ๑ ครั้ง/เดือน
กลุ่มที่ ๓ และ ๔ ออกบริการดูแลที่บ้าน ๒ ครั้ง/เดือน
๔.๓ สำหรับบุคคลากรสาธารณสุข/ผู้จัดการดูแลผู้สูงอายุ (care manager)
ออกประเมินก่อนให้บริการและวางแผนการดูแลระยะยาวด้านสาธารณสุข ๑ ครั้ง/ปี
ออกประเมินผลการดูแลและปรับแผนการให้บริการ
กลุ่มที่ ๑ ประเมินผลการดูแล ๖ เดือน/ครั้ง
กลุ่มที่ ๒ ประเมินผลการดูแล ๓ เดือน/ครั้ง
กลุ่มที่ ๓ และ ๔ ประเมินผลการดูแล ๓ เดือน/ครั้ง
๕. จัดทำข้อเสนอการจัดบริการและแผนงานโครงการ เสนอคณะอนุกรรมสนับสนุนการจัดบริการดูแลระยะยาวสำหรับผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงตำบลดินจี่ เพื่อพิจารณาอนุมัติงบประมาณ
๖. ออกให้บริการดูแลที่บ้านตามแผนการดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง รายบุคคล (Care Plan)
๗. บันทึกรายงานตามระบบบันทึกข้อมูล
๘. Care Manager สรุปและประเมินผลการออกให้บริการที่บ้าน
๙. ประสานงานส่งต่อผู้สูงอายุ ในรายที่ต้องการการดูแลจากหน่วยงานหรือสถานบริการอื่นๆ
๑๐. นิเทศและติดตามประเมินผลโดยทีมคณะกรรมการศูนย์พัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุและผู้พิการตำบลดินจี่ และคณะอนุกรรมสนับสนุนการจัดบริการดูแลระยะยาวสำหรับผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง ตำบลดินจี่
๑๒.จัดเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้การดูแลผู้สูงอายุระยะยาวด้านสาธารณสุขสำหรับผู้สูงอายุที่มีภาวะพึงพิง (Long Term Care) และมอบรางวัลเชิดชูเกียรติแก่ Care Giver ที่ปฏิบัติงานได้ยอดเยี่ยม
ถึง47560.00 บาท
- ผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงได้รับบริการที่มีคุณภาพที่บ้าน ได้ทั่วถึงมากขึ้น
- ผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงมีคุณภาพชีวิตที่ดี อยู่ในสังคมอย่างมีศักดิ์ศรี เข้าถึงบริการอย่างถ้วนหน้าและเท่าเทียมกัน เป็นการสร้างสังคมแห่งความเอื้ออาทร
- ผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงสามารถดูแลช่วยเหลือตัวเองได้ดีขึ้น จากกลุ่มติดเตียง เป็นติดบ้าน และจากกลุ่มติดบ้าน เป็นติดสังคม
- ตำบลดินจี่ มีแนวทางในการดูแลระยะยาวด้านสาธารณสุขสำหรับผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง (Long Term Care) ภายใต้ระบบสุขภาพ
