กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

โรคมะเร็งเป็นปัญหาทางสาธารณสุขที่สำคัญของประเทศไทยทำให้เกิดการสูญเสียชีวิตของประชาชนและสิ้นเปลืองค่าใช้จ่ายในการรักษาพยาบาลเป็นจำนวนมาก โรคมะเร็งเป็นสาเหตุการตายอันดับหนึ่งในประเทศไทยสาธารณสุขของประเทศไทย สำหรับสตรีไทยโรคมะเร็งเต้านมและมะเร็งปากมดลูกมีอุบัติการณ์สูงเป็นอันดับหนึ่งของโรคมะเร็งทุกชนิด นอกจากนี้ยังพบว่า การตรวจวินิจฉัยและให้การรักษาผู้ที่มีความผิดปกติของปากมดลูกตั้งแต่ ระยะก่อนเป็นมะเร็งตามขั้นตอน ที่ถูกต้องเหมาะสมสามารถลดอุบัติการณ์และอัตราการตายของโรค มะเร็งปากมดลูกได้ เนื่องจากมะเร็งปากมดลูกเป็นมะเร็งที่สามารถตรวจพบได้ตั้งแต่เซลล์เริ่มผิดปกติ ซึ่งที่ผ่านมาใช้วิธีการตรวจมะเร็งปากมดลูก ด้วยวิธี HPV DNA Test ในสตรีไทยกลุ่มอายุ 30-60 ปี ตรวจโดยเจ้าหน้าที่ และตรวจด้วยตนเอง ถึงแม้กระบวนการตรวจเพื่อค้นหามะเร็งปากมดลูก จะง่าย สะดวก ด้วยตนเอง ราคาถูก แต่ยังพบว่าสตรีจำนวนมากไม่เห็นความสำคัญ มีทัศนคติ ไม่มารับบริการตรวจคัดกรองมะเร็ง ส่วนโรคมะเร็งเต้านม ผู้ป่วยมักไม่มีอาการ ผิดปกติในระยะเริ่มต้น ดังนั้นจึงมีความจำเป็นและสำคัญที่ต้องทำการตรวจค้นหามะเร็งเต้านมใน ระยะเริ่มต้น การรักษามะเร็งเต้านมในปัจจุบันมีความก้าวหน้าไปมาก การค้นพบมะเร็งเต้านมในระยะเริ่มต้นสามารถรักษา ให้หายขาดได้และการรักษาอาจทำได้โดยการตัดเฉพาะก้อนมะเร็งออกไม่จำเป็นต้องผ่าตัดทั้งเต้านม ในทางตรงกันข้ามหากไม่มีการตรวจค้นหามะเร็งเต้านม รอจนกระทั่งมีอาการผิดปกติ มะเร็งอาจแพร่กระจายไปยัง อวัยวะอื่นๆแล้ว และไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้ และโรคมะเร็งลำไส้ใหญ่เป็นโรคมะเร็งที่พบบ่อยอันดับต้นๆในคนไทยและอุบัติการณ์เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ในปัจจุบัน การตรวจคัดกรองโรคลำไส้ใหญ่ โดยวิธี ง่ายๆ รวดเร็ว และประหยัด การตรวจเลือดที่มองไม่เห็นในอุจจาระ Fecal Occult Blood test ( Fit test ) ซึ่งทำโดยเก็บอุจจาระตรวจด้วยตนเอง กลุ่มเป้าหมายประชากร อายุ 50-70 ปี และกลุ่มเสี่ยง หากผลเป็นบวก ต้องได้รับการส่งต่อ สถานการณ์ การตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกในสตรีกลุ่มอายุ ๓๐ – ๖๐ ปี ในเขตพื้นที่ รับผิดชอบ PCU รพ.กะพ้อ พบว่ากลุ่มเป้าหมายได้รับการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก ในปี ๒๕64-๒๕68 ร้อยละ 13.93 ,14.50 ,21.53 , 83.07 และ 77.77 ตามลำดับ ปีงบประมาณ 2568 พบผู้ที่มีเซลล์ผิดปกติทั้งสิ้น 1 รายได้รับการส่งต่อไปยัง รพ.ปัตตานี เพื่อตรวจชิ้นเนื้อ พบว่าผลปกติ กลุ่มเป้าหมาย อายุ ๓0-70 ปี ได้รับการคัดกรองมะเร็งเต้านมในปี ๒๕64-๒๕68 ร้อยละ 71.05, 75.80 ,74.19, 82.07 และ 82.42 ตามลำดับ กลุ่มเสี่ยงจำนวน 33 คน คัดกรองและที่พบก้อนได้รับการตรวจ ด้วย Mammogram ที่อำเภอสายบุรี่ จำนวน 6 คน ผลผิดปกติ 3 ราย ส่งต่อตรวจชิ้นเนื้อ 3 ราย ผลปกติทั้ง 3 ราย และกลุ่มอายุ 50 – 70 ปี ที่ได้รับการคัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่ ปี 2568 จำนวน 48 คน ผลบวก 2 คน คิดเป็นร้อยละ 4.16 ได้รับส่องกล้อง ที่ รพ.สายบุรี ผลปกติทั้ง 2 คน
จากข้อมูลดังกล่าวจะเห็นว่า กลุ่มเป้าหมายคัดกรองมะเร็งปากมดลูกที่ยังไม่เข้ารับการตรวจจะเป็นกลุ่มที่ยากต่อการติดตามเข้ารับบริการ การตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมด้วยตนเองที่ไม่พบความผิดปกติ อาจเกิดจากการตรวจที่ไม่ถูกต้อง ไม่มีทักษะหรือแบบการตรวจคัดกรองที่มีความซับซ้อนไม่เข้าใจ และการตรวจคัดกรองมะเร็งลำไส้ยังไม่ครอบคลุมทั่วถึงในกลุ่มเป้าหมายและกลุ่มเสี่ยง ทางชมรมสุขภาพยั่งยืนอำเภอกะพ้อ จังหวัดปัตตานี ได้เล็งเห็นความสำคัญในกลุ่มเป้าหมายดังกล่าว จึงจัดทำโครงการ รู้เร็ว ตรวจไว ห่างไกลมะเร็ง ประจำปีงบประมาณ2569 เพื่อให้กลุ่มเป้าหมายได้รับการตรวจคัดกรอง เพื่อค้นหาโรคมะเร็งปากมดลูก มะเร็งเต้านมและมะเร็งลำไส้ใหญ่ เมื่อตรวจพบโรคแล้วจะได้รับการรักษาที่ถูกต้อง ได้ทันท่วงที และประชาชนมีคุณภาพชีวิตที่ดีต่อไป อยู่ในสังคมอย่างมีความสุข