โครงการสร้างเสริมสุขภาวะและการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพในกลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูง ปี2569
ปัจจุบันอุบัติการณ์ของกลุ่มโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (Non-Communicable Diseases: NCDs)โดยเฉพาะโรคเบาหวาน (Diabetes Mellitus) และ โรคความดันโลหิตสูง (Hypertension) ยังคงเป็นสาเหตุหลักของการเสียชีวิตและความพิการในระดับต้นๆของประเทศไทย จากรายงานสถิติสาธารณสุข พบว่า จำนวนผู้ป่วยรายใหม่มีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นและมีอายุเฉลี่ยที่น้อยลงอย่างมีนัยสำคัญ ซึ่งส่งผลกระทบต่อผลิตภาพทางเศรษฐกิจและก่อให้เกิดภาระงบประมาณด้านการรักษาพยาบาลของประเทศอย่างมหาศาล
ปัจจัยต้นเหตุที่สำคัญที่สุดของโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูง ไม่ได้เกิดจากเชื้อโรคแต่เกิดจาก พฤติกรรมสุขภาพที่ไม่เหมาะสม (Inappropriate Health Behaviors) ได้แก่ การบริโภคอาหารที่มีรสหวาน มัน และเค็มจัด (Sodium) เกินมาตรฐานที่ร่างกายควรได้รับ, การขาดกิจกรรมทางกายหรือการออกกำลังกายที่สม่ำเสมอ, ภาวะน้ำหนัก
ตัวเกิน (Obesity) รวมถึงความเครียดสะสมจากการทำงานและการใช้ชีวิตประจำวัน พฤติกรรมเหล่านี้หากไม่ได้รับ
การแก้ไขในระยะ กลุ่มเสี่ยง จะนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนที่อันตราย เช่น โรคไตวายเรื้อรัง โรคหลอดเลือดหัวใจ และ
โรคอัมพฤกษ์อัมพาต
จากการตรวจค้นหาผู้ป่วยรายใหม่ด้วยการคัดกรองโรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูง ของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลทุ่งลาน มีแนวโน้มของผู้ป่วยรายใหม่เพิ่มมากขึ้น จากการคัดกรองพบว่าความเสี่ยงต่อการเกิดโรคเบาหวาน และความดันโลหิตสูง ในปี 2569 เป้าหมายประชากรอายุ 35 ปีขึ้นไป คัดกรองโรคความดันโลหิตสูง จำนวน 2,496 คน ได้รับการคัดกรองจำนวน 2,403 คน คิดเป็นร้อยละ 96.27 พบกลุ่มเสี่ยงต่อโรคความดันโลหิตสูงจำนวน 251 คน
คิดเป็นร้อยละ 10.45 กลุ่มสงสัยป่วยความดันโลหิตสูง จำนวน 23 คน คิดเป็นร้อยละ 0.96 และคัดกรองโรคเบาหวานจำนวน2,994 คนคัดกรองได้จำนวน 2,844 คน คิดเป็นร้อยละ 94.99 พบกลุ่มเสี่ยงต่อโรคเบาหวาน จำนวน 52 คน คิดเป็นร้อยละ 1.83 สงสัยป่วยโรคเบาหวาน จำนวน 8 คน คิดเป็นร้อยละ 0.28
เนื่องจากโรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูง เป็นโรคเรื้อรังที่เป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญ และอาจมีภาวะแทรกซ้อนด้วยโรคอื่นตามมา มีผลกระทบต่อผู้ป่วยทั้งด้านสุขภาพ เศรษฐกิจและสังคมและด้านอื่นๆที่ต้องใช้งบประมาณในการดูแลรักษาเป็นจำนวนมาก โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลทุ่งลานได้เห็นถึงความสำคัญในการ เสริมสร้างความรู้และทักษะในการดูแลสุขภาพของประชาชนกลุ่มเสี่ยงเพื่อป้องกันและลดภาวะแทรกซ้อนจากโรค NCDsโดยมุ่งเน้นการสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพ (Health Literacy) และการใช้หลักการ 3อ.2ส. (อาหาร, ออกกำลังกาย, อารมณ์, ไม่สูบบุหรี่, ไม่ดื่มสุรา) มาเป็นเครื่องมือในการปรับวิถีชีวิต จึงได้จัดทำโครงการสร้างเสริมสุขภาวะและการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพในกลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูง ปี2569 ขึ้นเพื่อชะลอการเกิดโรค ป้องกันภาวะแทรกซ้อน และส่งเสริมให้กลุ่มเสี่ยงกลับมามีสภาวะสุขภาพที่ปกติ สามารถดำรงชีวิตได้อย่างมีคุณภาพและพึ่งพาตนเองได้อย่างยั่งยืน
-
ข้อที่1 เพื่อสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพ (Health Literacy)ให้กลุ่มเสี่ยงมีความรู้ ความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูงและแนวทาง การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมตามหลัก 3อ. 2ส.
ร้อยละ 80 ของกลุ่มเป้าหมายที่เข้าร่วมโครงการ มีคะแนนความรู้เรื่องการดูแลตนเองหลังการอบรม (Post-test)
สูงกว่าก่อนการอบรม (Pre-test) -
ข้อที่2 เพื่อปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพเชิงรุก ส่งเสริมให้กลุ่มเสี่ยงมีพฤติกรรมการบริโภคอาหารที่เหมาะสม การออกกำลังกายที่สม่ำเสมอ และการจัดการความเครียดที่มีประสิทธิภาพ
ร้อยละ 80 ของกลุ่มเป้าหมาย มีพฤติกรรมสุขภาพที่ พึงประสงค์เพิ่มขึ้น
-
ข้อที่3 เพื่อลดระดับน้ำตาลในเลือด (FBS) ลดลง, ค่าความดันโลหิตอยู่ในเกณฑ์ควบคุมได้ หรือดัชนีมวลกาย (BMI) ลดลง
ร้อยละ 70 ของกลุ่มเป้าหมายที่มีผลระดับน้ำตาลในเลือดสูงและความดันโลหิตในระดับเสี่ยง มีค่าลดลงหรือกลับเข้าสู่เกณฑ์ปกติ
-
กลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูง และอสม.บัดดี้คู่หูสายเฮลตี้150
- กิจกรรม แสดงขั้นตอนการทำกิจกรรมและกระบวนการดำเนินงาน เขียนให้ละเอียดว่าจะทำอะไร อย่างไร จึงจะสำเร็จตามวัตถุประสงค์หรือเป้าหมายที่วางไว้ เขียนให้เห็นลำดับเป็นขั้นเป็นตอน
- งบประมาณ ในแต่ละกิจกรรม ขอให้จำแนกรายการค่าใช้จ่ายต่างๆ โดยละเอียด
-
1.ประชุมชี้แจงอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) และเจ้าหน้าที่ เพื่อจัดทำโครงการฯ ไม่ใช้งบประมาณ ธันวาคม 2569 2. ประสานงานวิทยากร ไม่ใช้งบประมาณ มกราคม 2570 3. จัดอบรมให้ความรู้เรื่องโรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูง แบ่งกลุ่มผู้เข้าร่วมทำกิจกรรม อบรมตามฐานต่างๆ ได้แก่ • สาธิตการทำอาหารเพื่อสุขภาพ (ลดหวาน มัน เค็ม) และการนับคาร์โบไฮเดรต • เรียนรู้รูปแบบการออกกำลังกายต่างๆที่เหมาะสม • ฝึกปฏิบัติการออกกำลังกายโดยใช้ผ้าขาวม้า • การประเมินภาวะเครียดและ ฝึกเทคนิคผ่อนคลายอารมณ์ - ค่าตอบแทนวิทยากร 600 บาท x 5 ชม. เป็นเงิน 3,000 บาท - ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่ม จำนวน 150 คน x 35 บาท x 2 มื้อ เป็นเงิน 10,500 บาท -ค่าคู่มือจัดทำเอกสารประกอบการอบรมกลุ่มเสี่ยง จำนวน 150 ชุด ๆละ 40 บาท เป็นเงิน 6,000 บาท -ค่าวัสดุอุปกรณ์ในการอบรม เป็นเงิน 5,000 บาท มกราคม 2570 4. ติดตามประเมินระดับความดันโลหิตและระดับน้ำตาลในเลือด - แถบตรวจน้ำตาลในเลือด 12 กล่องๆ กล่องละ750 บาท เป็นเงิน 9,000 บาท - เข็มเจาะเลือดปลายนิ้ว 12 กล่องๆ ละ 400บาท เป็นเงิน 4,800 บาท - ค่าสำลีแอลกอฮอล์ 70% (แอลกอฮอล์บอล) จำนวน 4 กล่องๆ ละ 800 บาท เป็นเงิน 3,200 บาท - ถุงมือทางการแพทย์แบบใช้แล้วทิ้ง จำนวน 4 กล่องๆละ 180บาท เป็นเงิน 720 บาท มกราคม 2570 5.จัดทำแบบสอบถามเพื่อประเมินความรู้ ความเข้าใจ และพฤติกรรมของกลุ่มเป้าหมายก่อนและหลังเข้าร่วมโครงการ ไม่ใช้งบประมาณ มกราคม 2570 6. บัดดี้คู่หูสายเฮลตี้ ลงพื้นที่เยี่ยมบ้านเดือนละ 1 ครั้ง เพื่อติดตามการรับประทานอาหารและการออกกำลังกาย ไม่ใช้งบประมาณ มกราคม 2570 7. จัดตั้งกลุ่ม Line หรือกลุ่มทางสังคมเพื่อแลกเปลี่ยนเมนูอาหารสุขภาพและส่งภาพการออกกำลังกาย ไม่ใช้งบประมาณ มกราคม 2570 8. ติดตามผลการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม เรื่องโรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูง เดือนละ 1ครั้ง โดยมีระยะเวลาทั้งสิ้น 6 เดือน ไม่ใช้งบประมาณ มิถุนายน 2570 9. จัดเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และบุคคลต้นแบบสรุปผลการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่ม จำนวน 150 คน x 35 บาท x 1 มื้อ เป็นเงิน 5,250 บาท มิถุนายน 2570 (ทุกรายการถัวเฉลี่ยกันได้) รวม 47,470.00 บาทถึง47470 บาท
-
- กลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูง จำนวนไม่น้อยกว่าร้อยละ80 มีความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้องในการปฏิบัติตนตามหลัก 3อ. 2ส.
- กลุ่มเสี่ยง จำนวนไม่น้อยกว่าร้อยละ80 มีพฤติกรรมการบริโภคอาหารที่เหมาะสม การออกกำลังกายที่สม่ำเสมอ และการจัดการความเครียดที่มีประสิทธิภาพ
- กลุ่มเสี่ยง จำนวนไม่อย่างน้อยกว่าร้อยละ70 มีผลการตรวจร่างกายทางคลินิกที่ดีขึ้น เช่น ระดับน้ำตาลในเลือด (FBS) ลดลง, ค่าความดันโลหิตอยู่ในเกณฑ์ควบคุมได้ หรือดัชนีมวลกาย (BMI) ลดลง
- เกิดบุคคลต้นแบบและขยายผลไปสู่กลุ่มเสี่ยงคนอื่นๆต่อไป
| ชื่อเอกสาร | ผู้ส่ง | ||
|---|---|---|---|
| 1 | ไฟล์ข้อเสนอโครงการ ครั้งที่ 1 (.pdf) @19 มี.ค. 2569 | รพ.สต.ทุ่งลาน |
