กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

ปัจจุบันโรคมะเร็งยังคงเป็นวิกฤตทางสาธารณสุขและเป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับต้น ๆ ของประชากรไทย ข้อมูลในปี ๒๕๖๘-๒๕๖๙ พบอุบัติการณ์ผู้ป่วยรายใหม่สูงถึงประมาณ ๑๔๐,๐๐๐ รายต่อปี และมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องปีละ ๒,๔๐๐ – ๓,๒๐๐ รายแม้เทคโนโลยีทางการแพทย์จะมีความก้าวหน้า แต่ข้อจำกัดสำคัญคือ การเข้าถึงบริการในระยะเริ่มแรก โดยพบว่าการคัดกรองเชิงรุกยังไม่บรรลุเป้าหมาย เช่น การตรวจคัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่ด้วย FIT Test ที่ทำได้เพียง ๑๒.๐๙% ของเป้าหมาย รวมถึงการคัดกรองมะเร็งเต้านม มะเร็งปากมดลูก ส่งผลให้ผู้ป่วยส่วนใหญ่ตรวจพบโรคในระยะลุกลาม ซึ่งยากต่อการรักษาและสร้างภาระงบประมาณมหาศาล

ในอำเภอตะโหมด ปี ๒๕๖๘ โรคมะเร็งที่พบมากที่สุด คือ โรคมะเร็งปากมดลูก อัตราป่วยโรคมะเร็งปากมดลูกต่อประชากรร้อยละ ๐.๒๐ รองลงมาโรคมะเร็งเต้านม พบอัตราป่วยโรคมะเร็งเต้านมต่อประชากร ร้อยละ๐.๑๗ และโรคมะเร็งลำไส้ (ข้อมูลจากระบบรายงานโรค จังหวัดพัทลุง) ซึ่งมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นทุกปี เป็นผลมาจากประชาชนส่วนใหญ่ขาดความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับโรคมะเร็ง ส่งผลให้แนวโน้มการเกิดโรคเพิ่มมากขึ้นในกลุ่มคนวัยทำงาน อันสืบเนื่องมาจากพฤติกรรมการบริโภคของคนไทยที่เปลี่ยนไปตามกระแสทางตะวันตก กินไขมันสูง ไม่กินผักและผลไม้ และขาดการออกกำลังกาย เพื่อให้สอดคล้องกับนโยบายของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขปี ๒๕๖๙ ที่มุ่งเน้น ความรอบรู้ เพื่ออยู่อย่างมีคุณภาพชีวิต และการสร้างความตระหนักรู้ในสถานะสุขภาพของตนเองลดอัตราการป่วยและอัตราการตายจากโรคมะเร็ง การให้ความรู้เชิงรุกเป็น อาวุธสำคัญ ในการค้นหาผู้ป่วยในระยะเริ่มแรก (Early Detection) ซึ่งจะช่วยเพิ่มโอกาสในการรอดชีวิตและลดภาระงบประมาณการรักษาในระยะลุกลามหากประชาชนมีความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับการป้องกันปัจจัยเสียง การตรวจคัดกรองมะเร็งด้วยตนเองอย่างถูกวิธี และเข้าใจสิทธิการเข้าถึงบริการตามนโยบาย มะเร็งครบวงจร จะช่วยลดระยะเวลารอคอยและเพิ่มประสิทธิภาพของระบบ Service Plan ในภาพรวมได้

กลุ่มงานบริการด้านปฐมภูมิและองค์รวมได้ตระหนักถึงความสำคัญของการให้ความรู้เกี่ยวกับโรคมะเร็ง จึงได้จัดทำโครงการอบรมให้ความรู้และการป้องกันโรคมะเร็งครบวงจรขึ้น โดยมุ่งเน้นการให้ความรู้เกี่ยวกับโรคมะเร็งที่พบบ่อย ปัจจัยเสี่ยง สัญญาณเตือนและวิธีการป้องกันควบคู่กับการตรวจคัดกรองอย่างเป็นระบบ เพื่อให้ประชาชนตระหนักและสามารถดูแลสุขภาพตนเองได้อย่างถูกต้อง ทั้งนี้ การส่งเสริมความรู้และการคัดกรองโรคมะเร็งอย่างเป็นระบบถือเป็นกลไกสำคัญในการส่งเสริมสุขภาพและยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนโดยรวม