กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

หลักการเหตุผล โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (Non-communicable diseases; NCDs) หรือโรค NCDs เป็นโรคที่ไม่ได้เกิดจากการติดเชื้อโรคและไม่ติดต่อจากคนสู่คน แต่เป็นโรคที่เกิดจากนิสัยหรือพฤติกรรมการใช้ชีวิตที่ไม่เหมาะสมของแต่ละบุคคล ได้แก่ การรับประทานอาหารปริมาณมากเกินความต้องการของร่างกาย การบริโภคอาหารที่ไม่ดีต่อสุขภาพ อาหารหวาน มัน เค็มมากเกินไป และบริโภคผักผลไม้ไม่เพียงพอ การมีกิจกรรมทางกายไม่เพียงพอหรือขาดการออกกำลังกาย รวมถึงการสูบบุหรี่ดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำ และความเครียด กลุ่มโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) เช่น โรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง โรคหัวใจและโรคหลอดเลือดสมอง โรคอ้วน โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง โรคมะเร็ง เป็นต้น ในปี 2568 กระทรวงสาธารณสุข ให้ความสำคัญกับการจัดการปัญหาโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง มีนโยบายมุ่งเน้นให้ “คนไทย ห่างไกล NCDs” ด้วยการสร้างความตระหนักให้ประชาชนเห็นความสำคัญของการป้องกันกลุ่มโรค NCDs ด้วยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการใช้ชีวิตเพื่อสุขภาพที่ดี โดยเฉพาะการออกกำลังกายและการรับประทานอาหารเน้นควบคุมอาหารกลุ่มแป้งและน้ำตาล หรือคาร์โบไฮเดรต เรียกสั้นๆว่า “คาร์บ”โดยส่งเสริมการกินอาหารแบบนับคาร์บ ให้เหมาะสมตามปริมาณพลังงานที่ร่างกายต้องการในแต่ละวัน เพื่อป้องกันและลดการโรค NCDs จากข้อมูลโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลลำไพล ซึ่งรับผิดชอบทั้งหมด 9 หมู่บ้าน พบว่า ในปี 2568 ประชากรอายุ 35 ปีขึ้นไปทั้งหมดจำนวน 3,878 คน ได้รับการตรวจคัดกรองโรคเบาหวาน จำนวน 3,333 คน พบว่าผลการคัดกรองลุ่มปกติ 2,427 คน ร้อยละ 68.23 กลุ่มเสี่ยง 461 คน ร้อยละ 18.42 กลุ่มสงสัยป่วย 9 คน ร้อยละ 0.27 กลุ่มป่วย 436 คน ร้อยละ 13.08 และได้รับคัดกรองความดันโลหิต จำนวน 3,265 คน พบว่าผลการคัดกรอง กลุ่มปกติ 1,773 คน ร้อยละ 55.97 กลุ่มเสี่ยง 467 คน ร้อยละ 14.30 กลุ่มสงสัยป่วย 216 คน ร้อยละ 4.96 คน กลุ่มป่วย 809 คน ร้อยละ 24.77 จะเห็นได้ว่ากลุ่มเสี่ยงและกลุ่มสงสัยป่วยมีค่อนข้างมาก ในปัจจุบันพบว่ากลุ่มเสี่ยงที่ขาดการติดตามดูแลสุขภาพอย่างต่อเนื่องกลายเป็นโรคสูงร่วมกับมีภาวะแทรกซ้อน ชุมชนบ้านลำไพลเหนือให้ความสำคัญกับการจัดการปัญหาโรคไม่ติดต่อเรื้อรังและได้ตระหนักถึงสุขภาพของประชาชนเป็นพื้นฐานสำคัญของการพัฒนาหมู่บ้าน จึงเห็นความสำคัญในการพัฒนาประชาชนให้มีสุขภาพที่ดีได้รับบริการอย่างทั่วถึงและมีคุณภาพ เน้นให้ประชาชนมีความรู้ในการดูแลสุขภาพของตนเอง ด้วยการตรวจคัดกรองสุขภาพเบื้องต้นโดยมีอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) เป็นผู้ให้บริการร่วมกับโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลลำไพลในศูนย์คนไทยห่างไกล NCDs หมู่ที่ 3 บ้านลำไพลเหนือ โดยมีการให้บริการแก่ประชาชนในพื้นที่ ในการส่งเสริมความรอบรู้ด้านโรคไม่ติดต่อ พัฒนาความสามารถในการเข้าถึงข้อมูลข่าวสารการทำความเข้าใจ และการใช้ข้อมูลประกอบการตัดสินใจในการดูแลสุขภาพของตนเอง นอกจากนี้จะช่วยให้บุคคลเข้าใจปัญหาสุขภาพของตนเองและมีการปรับเปลี่ยนวิถีชีวิต ปรับเปลี่ยนพฤติกรรม นำไปสู่การจัดการปัญหาและภาวะเสี่ยงต่อโรค NCDs ได้ดี