โครงการ ส่งเสริมการปลูกผักปลอดภัยแบบไร้ดินเพื่อสุขภาพ ปี 2569
-
นายอับดุลดอรอแม อาแว
-
นายอับดุลเลาะ เจะเยะ
-
นางปวีณา ยูโซะ
-
นางสาวฟาตีหม๊ะ ยือเลาะ
-
นางสาวแวหย๊ะ แวสาแม็ง
ในสถานการณ์โลกปัจจุบันนี้การบริโภคผักถือเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับการดำรงชีพของมนุษย์ เพราะผักเป็นแหล่งของวิตามิน เกลือแร่ และกากใย อีกทั้งยังมีสารอาหารที่ช่วยในการลดการเกิดโรคต่างๆจึงทำให้ความนิยมในการบริโภคผักมีมากขึ้น แต่ต้องคำนึงถึงความปลอดภัยเป็นหลัก เพราะผักส่วนใหญ่ที่วางขายในท้องตลาดทั่วไป พบว่ามีสารพิษตกค้างที่เป็นอันตรายต่อผู้บริโภค ด้วยเหตุนี้จึงมีการกำหนดมาตรฐานความปลอดภัยด้านอาหารสากล ซึ่งเป็นที่ยอมรับของนานาประเทศรับรองว่าผักปลอดภัย ประชาชนส่วนใหญ่จึงหันมาสนใจดูแลสุขภาพของตนเองมากข้น เพื่อหลีกเลี่ยงการตายผ่อนส่งจากอาหารที่ปนเปื้อนสารพิษจากการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืช รวมทั้งเชื้อโรคต่างๆที่ปนเปื้อนกับการปลูกพืชบนดิน โดยบริโภคผักปลอดสารพิษ ซึ่งในปัจจุบันการผลิตผักปลอดสารพิษมีอยู่หลายรูปแบบ เช่น การปลูกผักแบบเกษตรอินทรีย์ การปลูกผักในโรงเรือน การปลูกผักไร้ดิน ฯลฯ แต่การปลูกพืชบนดินมักมีปัญหาเกี่ยวกับโรคและแมลงในดิน เพราะมีการเจริญเติบโตช้าและอ่อนแอทำให้โรคแมลงเข้ามาทำลายได้ง่าย รวมทั้งการจัดการปุ๋ยและระบบน้ำทำได้ยาก เพราะการดูดซับของดินความเป็นกรด-ด่าง และสภาพแวดล้อมที่มีผลต่อการนำธาตุอาหารที่มีอยู่ในดินไปใช้ ทำให้พืชที่ปลูกบนดินเจริญเติบโตได้ไม่เต็มศักยภาพตามพันธุกรรมของพืชนั้นๆ ส่วนการปลูกพืชโดยไม่ใช้ดิน หรือการปลูกผักไร้ดินนั้นเป็นการปลูกแบบธรรมชาติ โดยการปลูกในสารละลายธาตุอาหารหรือปลูกลงในวัสดุปลูกที่ไม่ใช้ดิน ซึ่งอาศัยหลักการที่ว่า พืชต้องได้รับธาตุอาหารที่จำเป็นต่อการเจริญเติบโตผ่านระบบรากพืชพร้อมกับได้รับออกซิเจนและแสงแดดที่เพียงพอต่อการเจริญเติบโต ทำให้ผักที่ปลูกแบบไม่ใช้ดินมีการเจริญเติบโตเต็มที่ตามศักยภาพพันธุกรรม เพราะสามารถใช้สารละลายธาตุอาหารและน้ำที่ได้รับอย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด
ดังนั้นการปลูกผักแบบไม่ใช้ดินจึงเป็นแนวทางเลือกใหม่ในอนาคต เพื่อลดการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืช เพิ่มประสิทธิภาพการใช้ปุ๋ยและระบบน้ำ ประหยัดแรงงาน ทำให้เกษตรกรสามารถปลูกผักแบบไม่ใช้ดินที่ปลอดสารพิษไว้บริโภคและเหลือจำหน่ายในพื้นที่ใกล้เคียงเป็นการเพิ่มรายได้ได้อีกทางหนึ่ง
กลุ่มสุขภาพดี วิถีอิสลาม ชุมชนมะขามหวานฝั่งดาลอ ได้ตระหนักถึงความสำคัญดังกล่าว จึงได้จัดโครงการ “ส่งเสริมการปลูกผักปลอดภัยแบบไร้ดินเพื่อสุขภาพ ปี 2569” ขึ้น เพื่อเพิ่มพูนความรู้เกี่ยวกับเทคโนโลยีการปลูกผักไร้ดินให้เข้าใจในการนำไปปฏิบัติ การปลูกผักไร้ดินไว้บริโภคในครัวเรือนและหากเหลือก็สามารถจำหน่ายเป็นรายได้เสริมของครอบครัว รวมทั้งส่งเสริมความสามัคคี ความเข้มแข็งในชุมชน มีกิจกรรมกลุ่มร่วมกันอีกด้วย
-
เพื่อส่งเสริมองค์ความรู้เรื่องการปลูกผักไร้ดิน
ร้อยละ 80 ประชาชนมีความรู้เกี่ยวกับการปลูกพืชไร้ดิน
-
เพื่อสนับสนุนและส่งเสริมการบริโภคผักปลอดภัย
ร้อยละ 80 ประชาชนไม่นิยมใช้สารเคมี และ ยาปรับศัตรูพืช และคำนึงถึงความปลอดภัยของผู้บริโภคพืชผักส่วนครัว
-
เพื่อเสริมทักษะการเรียนรู้เพื่อจะได้นำไปใช้ประโยชน์ในการประกอบอาชีพในอนาคต
ร้อยละ 80 ประชาชนมีความรู้สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้จริง
-
กลุ่มประชาชนทั่วไป จำนวน 40 คน
- กิจกรรม แสดงขั้นตอนการทำกิจกรรมและกระบวนการดำเนินงาน เขียนให้ละเอียดว่าจะทำอะไร อย่างไร จึงจะสำเร็จตามวัตถุประสงค์หรือเป้าหมายที่วางไว้ เขียนให้เห็นลำดับเป็นขั้นเป็นตอน
- งบประมาณ ในแต่ละกิจกรรม ขอให้จำแนกรายการค่าใช้จ่ายต่างๆ โดยละเอียด
-
กิจกรรมที่ 1. กิจกรรมประชุมและวางแผนการดำเนินงาน
1.1 เชิญประชุมสมาชิก กลุ่มสุขภาพดี วิถีอิสลาม เพื่อเตรียมความพร้อมในการจัดกิจกรรม 1.2 เขียนโครงการเสนอโครงการเพื่อขอรับการอนุมัติงบประมาณ 1.3 ประชาสัมพันธ์การเข้าร่วมกิจกรรม ระบุวันเวลาการจัดอบรมให้ความรู้และสถานที่จัดอบรมโดยมีผู้สูงอายุและประชาชนทั่วไปเป็นกลุ่มเป้าหมาย จำนวน 40 คน 1.4 รายละเอียดค่าใช้จ่ายมีดังนี้ -ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่ม จำนวน 15 คน x 30 บาท เป็นเงิน 450 บาท
1 มิถุนายน 2569 ถึง 30 มิถุนายน 2569มีแผนการดำเนินงาน
450.00 บาท -
กิจกรรมที่ 2. การปลูกผักไร้ดินไปประยุกต์ใช้ในครัวเรือน
2.1 อบรมให้ความรู้ในหัวข้อ - การปลูกผักไร้ดินไปประยุกต์ใช้ในครัวเรือน อบรมให้ความรู้ในเรื่อง ประวัติและความเป็นมาของการปลูกผักไร้ดินไฮโดรโปนิกส์/การปลูกผักในสารละลาย/การปลูกผักในวัสดุแทนดิน/ระบบที่ใช้ในการปลูกผักไร้ดิน/โรคพืช ศัตรูพืช การป้องกันและการรักษา 2.2 อบรมเชิงปฏิบัติการ - กิจกรรมการปลูกผักไร้ดิน โดยลงมือปฏิบัติในเรื่อง การเพาะเมล็ดพันธุ์ในฟองน้ำ/การผสมปุ๋ย/การนำต้นกล้าลงปลูกในแปลงปลูก/การเติมปุ๋ย 2.3 รายละเอียดค่าใช้จ่าย มีดังนี้ -ค่าอาหารกลางวันผู้เข้าร่วมโครงการ จำนวน 40 คนๆละ 60 บาท เป็นเงิน 2,400 บาท -ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่มผู้เข้าร่วมโครงการ 2 มื้อ จำนวน 40 คนๆละ 30 บาท เป็นเงิน 2,400 บาท -ค่าป้ายไวนิล 1 x 3 x 250 จำนวน 1 ผืน เป็นเงิน 750 บาท -ค่าวิทยากรบรรยายให้ความรู้ จำนวน 2 คน ๆละ 3 ชั่วโมง รวม 6 ชั่วโมงๆละ 600 บาท เป็นเงิน 3,600 บาท
-ค่าวัสดุอุปกรณ์ในการปลูกผักไร้ดิน -ค่ากล่องโฟม (6 รู) จำนวน 40 ใบๆละ 80 บาท เป็นเงิน 3,200 บาท -ค่าถาดเพาะ (ขนาด 28 x 38 x 5 cm.) จำนวน 40 ใบๆละ 25 บาท เป็นเงิน 1,000 บาท -ค่าฟองน้ำ จำนวน 40 แผ่นๆละ 15 บาท เป็นเงิน 600 บาท -ค่าถ้วยปลูก (ขนาด 3.5 x 5 x 4 cm.) จำนวน 240 ใบๆละ 1 บาท เป็นเงิน 240 บาท -ค่าถ้วยตวงปุ๋ย จำนวน 40 ใบๆละ 30 บาท เป็นเงิน 1,200 บาท -ค่าถุงรองกล่อง (ขนาด 39 x 54 x 20 cm.) จำนวน 8 แพ็คๆละ 140 บาท เป็นเงิน 1,120 บาท -ค่าเมล็ดพันธุ์ผัก กรีนโอ๊ค จำนวน 2 ชุดๆละ 200 บาท เป็นเงิน 400 บาท -ค่าเมล็ดพันธุ์ผัก เรดโอ๊ค จำนวน 2 ชุดๆละ 200 บาท เป็นเงิน 400 บาท -ค่าเมล็ดพันธุ์ผัก กรีนคอส จำนวน 2 ชุดๆละ 200 บาท เป็นเงิน 400 บาท -ค่าเมล็ดพันธุ์ผัก ฟิลเลย์ จำนวน 2 ชุดๆละ 200 บาท เป็นเงิน 400 บาท -ค่าปุ๋ย AB จำนวน 60 ลิตรๆละ 50 บาท เป็นเงิน 3,000 บาท -ค่าฟอกกี้ จำนวน 10 ใบๆละ 20 บาท เป็นเงิน 200 บาท -ค่าเหยือก จำนวน 10 ใบๆละ 20 บาท เป็นเงิน 200 บาท -ค่ากล่องพลาสติก (สำหรับเพาะเมล็ด) จำนวน 8 ใบๆละ 20 บาท เป็นเงิน 160 บาท -ค่าที่หนีบเมล็ด จำนวน 40 อันๆละ 15 บาท เป็นเงิน 600 บาท -ค่าถังพลาสติก (สำหรับผสมปุ๋ย AB) จำนวน 2 ใบๆละ 140 บาท เป็นเงิน 280 บาท -ค่าวัสดุอื่นๆ-สมุดปกอ่อน 40 เล่มๆละ 10 บาท เป็นเงิน 400 บาท ปากกา 40 ด้ามๆละ 10 บาท เป็นเงิน 400 บาท -แฟ้มกระดุม 40 แฟ้มๆละ 10 บาท เป็นเงิน 400 บาท -เอกสารประกอบการอบรม 40 ชุด ๆละ 20 บาท เป็นเงิน 800 บาท -กระดาษ A4 จำนวน 2 รีมๆละ 150 บาท เป็นเงิน 300 บาท -ค่าเช่าเก้าอี้ 40 ตัวๆละ 5 บาท เป็นเงิน 200 บาท -ค่าเช่าเต็นท์ผ้าใบ จำนวน 1 หลัง เป็นเงิน 1,000 บาท1 กรกฎาคม 2569 ถึง 31 สิงหาคม 2569เชิงปริมาณ
- ร้อยละ 80 กลุ่มประชาชนทั่วไปได้ความรู้ในการอบรมเชิงปฏิบัติการ เรื่อง การปลูกผักไร้ดินไฮโดรโปนิกส์
เชิงคุณภาพ
- เกิดการเรียนรู้ วิธีการ และขั้นตอนในการปลูกผักไฮโดรโปนิกส์26050.00 บาท -
กิจกรรมที่ 3 การจัดทำบัญชีครัวเรือน/การวางแผนการผลิตและการตลาด
3.1 อบรมให้ความรู้ในหัวข้อ - การจัดทำบัญชีครัวเรือน อบรมให้ความรู้ในเรื่อง การจัดทำบัญชีครัวเรือนสามารถนำไปปรับใช้ในชีวิตประจำวัน/ประโยชน์ของการจัดทำบัญชีครัวเรือน 3.2 อบรมให้ความรู้ในหัวข้อ - การวางแผนการผลิตและการตลาด อบรมให้ความรู้ในเรื่อง บทบาทและความสำคัญของการวางแผนการผลิต/การวางแผนการตลาด 3.3 สรุปกิจกรรม/แบ่งแกนนำและชุมชน จำนวน 40 คน รับผิดชอบในการดูแลแปลงผัก เช่นการใส่ปุ๋ย เติมน้ำ เป็นต้น 3.4 รายละเอียดค่าใช้จ่าย มีดังนี้ -ค่าอาหารกลางวันผู้เข้าร่วมโครงการ จำนวน 40 คนๆละ 60 บาท เป็นเงิน 2,400 บาท -ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่มผู้เข้าร่วมโครงการ 2 มื้อ จำนวน 40 คนๆละ 30 บาท เป็นเงิน 2,400 บาท -ค่าวิทยากรบรรยายให้ความรู้ จำนวน 1 คน รวม 6 ชั่วโมงๆละ 600 บาท เป็นเงิน 3,600 บาท
1 กรกฎาคม 2569 ถึง 31 สิงหาคม 2569เชิงปริมาณ
- ร้อยละ 80 แกนนำและชุมชนรู้วิธีการและขั้นตอนในการปลูกผักไฮโดรโปนิกส์ เชิงคุณภาพ
- สามารถนำไปใช้ในชีวิตประจำวันได้ และสร้างรายให้ครอบครัวและชุมชน - ลดภาระค่าใช้จ่ายในครัวเรือน ผลลัพธ์(Outcome)
เชิงปริมาณ
- จำนวนกลุ่มเป้าหมายที่นำทักษะและความรู้จากโครงการไปใช้อย่างต่อเนื่อง - จำนวนรายได้ที่เพิ่มขึ้น จำนวนรายจ่ายที่ลดลง
เชิงคุณภาพ
- สุขภาพร่างกายดีขึ้น ความขัดแย้งในครอบครัวลดลง พัฒนาต่อยอดความรู้ ถ่ายทอดความรู้ให้แก่ผู้อื่น นำทักษะไปการช่วยเหลือกลุ่มผู้เปราะบางทางสังคม เป็นต้น8400.00 บาท
- สมาชิกในชุมชนตำบลมะนังยงมีความรู้และทักษะในการปลูกผักปลอดภัยแบบไร้ดิน
- สมาชิกในชุมชนตำบลมะนังยง มีการบริโภคผักปลอดภัย เพิ่มความมั่นคงทางอาหาร
- ลดการใช้สารเคมีทางการเกษตร และฟื้นฟูสิ่งแวดล้อมในพื้นที่
- เพิ่มรายได้ให้กับสมาชิกในชุมชนตำบลมะนังยงจากการขายผลผลิตผักปลอดภัย
