โครงการส่งเสริมการจัดการสิ่งแวดล้อมเพื่อสุขภาวะชุมชน (Big Clean & Clear Air) ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569
-
นายจำนงค์ เพชรประกอบ
สถานการณ์มลพิษทางอากาศ โดยเฉพาะฝุ่นละอองขนาดเล็ก (PM 2.5) ในประเทศไทยทวีความรุนแรงขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยมีสาเหตุหลักมาจากการเผาในที่โล่ง การจัดการขยะมูลฝอยที่ไม่ถูกวิธี และการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ข้อมูลจาก องค์การอนามัยโลก (WHO) ระบุว่ามลพิษทางอากาศเป็นสาเหตุสำคัญของการเจ็บป่วยด้วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) เช่น โรคหลอดเลือดหัวใจ โรคหลอดเลือดสมอง และมะเร็งปอด ซึ่งในระดับพื้นที่ การจัดการสิ่งแวดล้อมที่ต้นทางเป็นกุญแจสำคัญในการลดปัจจัยเสี่ยงเหล่านี้ สอดคล้องกับนโยบายของ กระทรวงมหาดไทย ในการขับเคลื่อนโครงการอาสาสมัครท้องถิ่นรักษ์โลก (อถล.) เพื่อสร้างจิตสำนึกในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ และการส่งเสริม ถังขยะเปียกลดโลกร้อน ตามแนวทางของ กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น ซึ่งพบว่าขยะอินทรีย์มีสัดส่วนสูงถึงร้อยละ 50-60 ของขยะทั้งหมด การจัดการขยะเปียกในระดับครัวเรือนไม่เพียงแต่ช่วยลดการหมักหมมที่เป็นแหล่งเพาะพันธุ์พาหะนำโรค แต่ยังช่วยลดก๊าซมีเทนซึ่งเป็นก๊าซเรือนกระจกที่รุนแรงกว่าก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์หลายเท่าตัว นอกจากนี้ งานวิจัยทางนิเวศวิทยาเมืองระบุว่า การเพิ่มพื้นที่สีเขียวและการปลูกต้นไม้ที่มีลักษณะใบมีขนหรือมีผิวสัมผัสหยาบ สามารถช่วยดักจับฝุ่นละออง (Dust Mitigation) ได้อย่างมีประสิทธิภาพถึงร้อยละ 10-25 ในระดับไมโครคลีเมต (Microclimate) ดังนั้น เพื่อให้เกิดการจัดการสิ่งแวดล้อมเพื่อสุขภาวะที่ยั่งยืน งานสาธารณสุข สำนักปลัด องค์การบริหารส่วนตำบลสะท้อน เล็งเห็นความจำเป็นในการพัฒนาศักยภาพ อาสาสมัครท้องถิ่นรักษ์โลก (อถล.) ให้เป็นแกนนำในการขับเคลื่อนกิจกรรมจิตอาสา การจัดการขยะอินทรีย์ด้วยถังขยะเปียก และการเพิ่มพื้นที่สีเขียวในชุมชน เพื่อลดผลกระทบทางสุขภาพและสร้างชุมชนอากาศสะอาด (Clear Air Community) ภายใต้การสนับสนุนของกองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น (กปท.) ตามระเบียบข้อ 10 (1) เพื่อส่งเสริมสุขภาพและป้องกันโรคให้กับประชาชนในพื้นที่อย่างเป็นรูปธรรม และสุขภาวะที่ดีอย่างยั่งยืน สภาพแวดล้อมที่ดีช่วยส่งเสริมให้คนมีสุขภาวะที่ดีขึ้น
-
1. เพื่อสร้างและพัฒนาศักยภาพแกนนำอาสาสมัครท้องถิ่นรักษ์โลก (อถล.) ในการเฝ้าระวังและอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ
-
เพื่อสร้างและพัฒนาศักยภาพแกนนำอาสาสมัครท้องถิ่นรักษ์โลก (อถล.) ในการเฝ้าระวังและอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ
-
เพื่อส่งเสริมให้ครัวเรือนมีการจัดการขยะอินทรีย์ด้วย ถังขยะเปียกลดโลกร้อน อย่างถูกต้องร้อยละ 80 ของกลุ่มเป้าหมาย
-
เพื่อเพิ่มพื้นที่สีเขียวในการช่วยดักจับฝุ่นละออง (PM 2.5) ในชุมชน
-
ผู้นำชุมชน อสม. ตัวแทนครัวเรือน จำนวน 50 คน
- กิจกรรม แสดงขั้นตอนการทำกิจกรรมและกระบวนการดำเนินงาน เขียนให้ละเอียดว่าจะทำอะไร อย่างไร จึงจะสำเร็จตามวัตถุประสงค์หรือเป้าหมายที่วางไว้ เขียนให้เห็นลำดับเป็นขั้นเป็นตอน
- งบประมาณ ในแต่ละกิจกรรม ขอให้จำแนกรายการค่าใช้จ่ายต่างๆ โดยละเอียด
-
กิจกรรมที่ 1 รวมพลัง อถล. จิตอาสารักษ์สิ่งแวดล้อม
จัดกิจกรรมจิตอาสา ให้ความรู้และส่งเสริมบทบาทหน้าที่ของ อถล. และการเฝ้าระวังคุณภาพสิ่งแวดล้อมในชุมชน
ถึง2500 บาท -
ถังขยะเปียก ลดก๊าซเรือนกระจก
- สาธิตและฝึกปฏิบัติการจัดทำ ถังขยะเปียกลดโลกร้อน ตามมาตรฐานกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น
- ให้ความรู้เรื่องการคัดแยกขยะต้นทางและการนำขยะอินทรีย์ไปใช้ประโยชน์ (ปุ๋ยหมัก)
ถึง17000 บาท -
Green Space & Clean Air (ปลูกต้นไม้ลดฝุ่น)
- กิจกรรมปลูกต้นไม้ที่มีคุณสมบัติดักจับฝุ่น ฟอกอากาศ (เช่น ต้นตะขบ, สนฉัตร,ลิ้นมังกร หรือไม้พุ่มใบละเอียด) ในพื้นที่ส่วนกลางหรือหน้าบ้านแกนนำ
- การมอบกล้าไม้ หรือ ปุ๋ยอินทรีย์จากการทำขยะเปียกเพื่อขยายผลสู่พื้นที่สีเขียวในบ้าน
ถึง5500 บาท
- เชิงปริมาณ: มีแกนนำ อถล. ผ่านการอบรมจำนวน 50 คน และมีการติดตั้งถังขยะเปียกครบทุกครัวเรือนที่เข้าร่วม
- เชิงคุณภาพ: ปริมาณขยะอินทรีย์ในชุมชนลดลง และมีพื้นที่สีเขียวเพิ่มขึ้นอย่างน้อย 1 จุดต่อ 1 ครัวเรือนแกนนำ
