การขับเคลื่อนโครงการสร้างเสริมสุขภาพเชิงรุก เพื่อลดภาวะคลอดก่อนกำหนด
-
นางสาวมุกดา มูลเสนา
-
ร้อยละของหญิงตั้งครรภ์ที่มีภาวะซีด10
-
ร้อยละของเด็กแรกเกิดที่มีน้ำหนักน้อยกว่า 26.45
การตั้งครรภ์เป็นระยะพัฒนาการที่สำคัญของครอบครัว การตั้งครรภ์ทำให้ร่างกายมีการปรับตัวอย่างมากกับการเปลี่ยนแปลงของระบบต่างๆ ของร่างกายที่เจริญเติบโตอย่างรวดเร็ว ร่างกายจะมีการเปลี่ยนแปลงอย่างสลับซับซ้อนสัมพันธ์กับปัจจัยต่างๆ เช่น สภาพแวดล้อม เพื่อเตรียมสิ่งแวดล้อมให้เหมาะสมกับการเจริญเติบโตของทารกในครรภ์และเตรียมความพร้อมสำหรับการคลอด นอกจากนี้หญิงตั้งครรภ์ยังต้องปรับตัวกับการเปลี่ยนแปลงทางจิตสังคมและที่สำคัญครอบครัวต้องมีส่วนร่วมในการปรับตัวและการดูแลหญิงตั้งครรภ์ในขณะครรภ์ ซึ่งมีเป้าหมายสำคัญคือลูกเกิดรอด แม่ปลอดภัย โดยที่กลวิธีที่จะบรรลุเป้าหมายนั้น ได้แก่หญิงตั้งครรภ์และครอบครัวเกี่ยวกับการดูแลขณะตั้งครรภ์ ขณะเจ็บครรภ์คลอดและหลังคลอด การฝากครรภ์การบริโภค การสร้างเสริมภูมิคุ้มกันโรค การออกกำลังกายและการพักผ่อนเพื่อผ่อนคลายเพื่อขับเคลื่อนบูรณาการการทำงานและเพื่อให้บรรลุผลสัมฤทธิ์อย่างเป็นรูปธรรมองค์การบริหารส่วนตำบลเนินยาง จึงได้จัดทำโครงการนี้ขึ้นเป็นกรอบในการดำเนินการขับเคลื่อนการดำเนินโครงการสร้างเสริมสุขภาพเชิงรุกเพื่อลดภาวะคลอดก่อนกำหนด
-
เพื่อลดภาวะซีดในหญิงตั้งครรภ์108
ร้อยละของหญิงตั้งครรภ์ที่มีภาวะซีด
-
เพื่อลดเด็กแรกเกิดที่มีน้ำหนักน้อยกว่า 2,500 กรัม4
ร้อยละของเด็กแรกเกิดที่มีน้ำหนักน้อยกว่า 2,500 กรัม
-
กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด60
- กิจกรรม แสดงขั้นตอนการทำกิจกรรมและกระบวนการดำเนินงาน เขียนให้ละเอียดว่าจะทำอะไร อย่างไร จึงจะสำเร็จตามวัตถุประสงค์หรือเป้าหมายที่วางไว้ เขียนให้เห็นลำดับเป็นขั้นเป็นตอน
- งบประมาณ ในแต่ละกิจกรรม ขอให้จำแนกรายการค่าใช้จ่ายต่างๆ โดยละเอียด
-
การวิเคราะห์สถานการณ์และเตรียมความพร้อม
สำรวจและทำทะเบียน: ค้นหาหญิงวัยเจริญพันธุ์ หญิงที่เพิ่งเริ่มตั้งครรภ์ และกลุ่มเสี่ยงในชุมชน เพื่อจัดทำฐานข้อมูลสุขภาพ (เน้นข้อมูลประวัติภาวะซีด, น้ำหนักตัว, และพฤติกรรมการบริโภค)
จัดตั้งคณะทำงาน: ดึงความร่วมมือจากผู้นำชุมชน, องค์การบริหารส่วนท้องถิ่น (อปท.), เจ้าหน้าที่ รพ.สต., และอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.)
ปฐมนิเทศทีมงาน: อบรมให้ความรู้แก่คณะทำงานเกี่ยวกับอันตรายของภาวะซีดและน้ำหนักตัวมารดาที่ส่งผลต่อภาวะทารกแรกเกิดน้ำหนักน้อย เพื่อให้ทุกคนเห็นเป้าหมายตรงกัน
1 มกราคม 2569 ถึง 30 กันยายน 2569พื่อให้ได้ข้อมูลฐาน (Baseline Data) และสร้างทีมงานที่เข้มแข็ง
บาท -
การสร้างกลไกการดูแลเชิงรุก (Proactive Care Mechanism)
ระบบ อสม. คู่หูดูแลครรภ์: จับคู่ อสม. 1 คน ต่อหญิงตั้งครรภ์ 1-2 คน เพื่อติดตามเยี่ยมบ้านอย่างใกล้ชิดตลอด 9 เดือน
รณรงค์ฝากครรภ์คุณภาพก่อน 12 สัปดาห์: ทำงานเชิงรุกเพื่อค้นหาหญิงตั้งครรภ์รายใหม่ให้เข้าสู่ระบบการฝากครรภ์อย่างรวดเร็วที่สุด เพื่อรับยาเสริมธาตุเหล็กและโฟลิก (Triferdine) อย่างทันท่วงที
คัดกรองความเสี่ยงรายบุคคล: ประเมินความเสี่ยงด้านโภชนาการ สภาพจิตใจ และสภาพแวดล้อมที่บ้าน เพื่อวางแผนการดูแลเฉพาะบุคคล
1 มกราคม 2569 ถึง 30 กันยายน 2569สร้างกลไกเฝ้าระวังเพื่อป้องกันปัญหาผ่านกลไกชุมชนและคนในครอบครัว
บาท -
การจัดกิจกรรมสร้างเสริมสุขภาพและโภชนาการชุมชน
โรงเรียนพ่อแม่ (Community Parenting Class): จัดเวิร์กชอปให้ความรู้หญิงตั้งครรภ์และครอบครัว (สามี/ปู่ย่าตายาย) เรื่องความสำคัญของการพักผ่อนและการลดความเครียด ซึ่งเป็นปัจจัยกระตุ้นการคลอดก่อนกำหนด
มหกรรมอาหารท้องถิ่นต้านภาวะซีด: สาธิตการทำอาหารจากวัตถุดิบท้องถิ่นที่หาได้ง่ายและอุดมไปด้วยธาตุเหล็ก/โปรตีน (เช่น ตับ เลือดหมู ผักใบเขียวเข้ม ไข่) เพื่อส่งเสริมการเพิ่มน้ำหนักตัวที่เหมาะสมตามเกณฑ์ (Pregnancy Weight Gain)
Check-in การกินยา: ให้ อสม. คู่หู มีนวัตกรรมง่ายๆ เช่น ปฏิทินสติกเกอร์ หรือการส่งข้อความทางไลน์ เพื่อกระตุ้นและติดตามการกินยาเสริมธาตุเหล็กทุกวัน
1 มกราคม 2569 ถึง 30 กันยายน 2569ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการกินและการดูแลตัวเองด้วยบริบทของชุมชน
บาท -
การเฝ้าระวัง ติดตาม และจัดการความเสี่ยง
ติดตามระดับความเข้มข้นของเลือด (Hct): ร่วมมือกับคลินิกฝากครรภ์ (ANC) ในการติดตามผลเลือด หากพบว่าหญิงตั้งครรภ์คนใดมีภาวะซีด (Hct < 33%) ให้ทีม อสม. ลงพื้นที่เยี่ยมบ้านเพื่อเจาะลึกถึงสาเหตุ (เช่น ลืมกินยา หรือแพ้ท้องกินอาหารไม่ได้)
ติดตามกราฟน้ำหนัก: อสม. คู่หู ช่วยประเมินน้ำหนักตัวของมารดาทุกเดือน หากน้ำหนักไม่ขึ้นตามเกณฑ์ ต้องรีบให้คำปรึกษาด้านโภชนาการเสริม
เฝ้าระวังสัญญาณเตือน: สอนให้หญิงตั้งครรภ์และคนในครอบครัวสังเกตอาการเจ็บครรภ์ก่อนกำหนด อาการน้ำเดิน หรือเลือดออก เพื่อให้ส่งต่อโรงพยาบาลได้ทันที
1 มกราคม 2569 ถึง 30 กันยายน 2569ตรวจจับความผิดปกติของร่างกายหญิงตั้งครรภ์และพัฒนาการเด็กในครรภ์เพื่อให้สามารถแก้ไขปัญหาได้ทันท่วงที
บาท -
การประเมินผล ถอดบทเรียน และสร้างความยั่งยืน
ประเมินผลลัพธ์เชิงประจักษ์ (Outcome Evaluation): เทียบสัดส่วนหญิงตั้งครรภ์ที่มีภาวะซีดในไตรมาสที่ 3 และอัตราเด็กแรกเกิดที่มีน้ำหนักต่ำกว่า 2,500 กรัม ก่อนและหลังดำเนินโครงการ
เวทีคืนข้อมูลสู่ชุมชน (Data Reflection): นำผลลัพธ์ที่ได้มานำเสนอต่อเวทีประชาคมหมู่บ้านและ อปท. เพื่อร่วมกันชื่นชมความสำเร็จและวิเคราะห์จุดที่ต้องพัฒนาต่อ
ผลักดันสู่นโยบายกองทุน กปท.: นำรูปแบบกิจกรรมที่สำเร็จไปเขียนเป็นข้อเสนอโครงการเพื่อขอรับการสนับสนุนงบประมาณจากกองทุนหลักประกันสุขภาพระดับท้องถิ่น (กปท.) ในปีงบประมาณถัดไป เพื่อให้เกิดความยั่งยืน
ถึงวัดผลความสำเร็จและต่อยอดให้เป็นมาตรการร่วมกันของตำบล
บาท
12,500
9.1 หญิงตั้งครรภ์และสามี มีความรู้และความเข้าใจเกี่ยวกับการดูแทหมองใต้ตรมใต้อย่ามใต้อย่าราา ถูกต้องมีประสิทธิภาพและเกิดความผูกพันในครอบครัวมากขึ้น 9.2 หญิงตั้งครรภ์และทารกมีความปลอดภัย
