กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

ปัจจุบันการเฝ้าระวัง ป้องกัน และควบคุมโรคติดต่อในระดับพื้นที่ มีความสำคัญอย่างยิ่ง โดยเฉพาะในระดับตำบลซึ่งเป็นหน่วยบริการปฐมภูมิที่ใกล้ชิดกับประชาชนมากที่สุด ทีมเฝ้าระวังสอบสวนเคลื่อนที่เร็ว (Surveillance and Rapid Response Team: SRRT) จึงถือเป็นกลไกหลักที่มีบทบาทสำคัญในการค้นหา เฝ้าระวัง ตรวจจับเหตุการณ์ผิดปกติทางสาธารณสุข (Early detection) การสอบสวนโรคอย่างเป็นระบบ และการตอบโต้ภาวะฉุกเฉินด้านสาธารณสุขได้อย่างทันท่วงที ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญในการลดการแพร่ระบาด ลดความรุนแรงของโรค และลดอัตราป่วยและอัตราตายในประชาชน ทีม SRRT ที่มีศักยภาพจะสามารถดำเนินการควบคุมโรคได้อย่างรวดเร็วภายในระยะเวลาอันจำกัด (Golden period) ตั้งแต่การแจ้งเหตุ การลงพื้นที่สอบสวนโรค การเก็บข้อมูลและวิเคราะห์สถานการณ์ ไปจนถึงการกำหนดมาตรการควบคุมโรคและสื่อสารความเสี่ยงแก่ประชาชนในพื้นที่อย่างเหมาะสม ซึ่งหากดำเนินการได้อย่างมีประสิทธิภาพ จะสามารถจำกัดวงการระบาดของโรคได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น จากสถานการณ์ด้านสุขภาพของพื้นที่ตำบลควนเมา อำเภอรัษฎา จังหวัดตรัง ซึ่งมีประชากรทั้งหมด 4,711 คน ในปี 2568 และปี 2569 (ข้อมูล ณ 28 ก.พ. 69 ) พบการเกิดโรคติดต่อที่สำคัญ ได้แก่ โรคมือ เท้า ปาก จำนวน 5 ราย (อัตราป่วย 106.13 ต่อประชากรแสนคน) โรคมาลาเรีย จำนวน 1 ราย (อัตราป่วย 21.23 ต่อประชากรแสนคน) โรคเมลิออยโดสิส จำนวน 1 ราย (อัตราป่วย 21.23 ต่อประชากรแสนคน) และมีผู้เสียชีวิต 1 ราย (อัตราตาย 21.23 ต่อประชากรแสนคน อัตราป่วยตายร้อยละ 100) และโรคไข้เลือดออก จำนวน 1 ราย (อัตราป่วย 21.23 ต่อประชากรแสนคน) เมื่อเปรียบเทียบกับข้อมูลการเฝ้าระวังของกรมควบคุมโรค พบว่า โรคดังกล่าวยังคงเป็นปัญหาสาธารณสุขสำคัญของประเทศ โดยเฉพาะในพื้นที่ภาคใต้ที่มีปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อมและภูมิอากาศเอื้อต่อการเกิดโรคบางชนิด เช่น เมลิออยโดสิส และไข้เลือดออก แม้ว่าจำนวนผู้ป่วยในพื้นที่จะมีไม่มาก แต่เมื่อพิจารณาในบริบทของพื้นที่ พบว่าอัตราป่วยของบางโรคอยู่ในระดับที่ต้องเฝ้าระวัง และการเกิดผู้เสียชีวิตสะท้อนถึงความรุนแรงของปัญหาในพื้นที่อย่างชัดเจน ซึ่งหากไม่มีระบบเฝ้าระวังและตอบโต้โรคที่มีประสิทธิภาพ อาจส่งผลให้เกิดการแพร่ระบาดในวงกว้างได้ อย่างไรก็ตาม จากการดำเนินงานที่ผ่านมา พบว่าทีม SRRT ระดับตำบล เป็นกำลังหลักในการดำเนินการ แต่ยังมีข้อจำกัดในด้านองค์ความรู้ ทักษะการสอบสวนโรคภาคสนาม การวิเคราะห์ข้อมูล และความพร้อมในการตอบโต้ภาวะฉุกเฉิน ซึ่งอาจส่งผลต่อความล่าช้าในการควบคุมโรค ดังนั้นเพื่อเสริมสร้างความเข้มแข็งของระบบเฝ้าระวังโรคในระดับตำบล และเพิ่มขีดความสามารถของทีม SRRT ให้สามารถปฏิบัติงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทันต่อสถานการณ์ และสอดคล้องกับมาตรฐานของกรมควบคุมโรค จึงมีความจำเป็นอย่างยิ่งในการจัดโครงการอบรมฟื้นฟูและพัฒนาศักยภาพทีม SRRT ระดับตำบล ดังนั้นสถานีอนามัยเฉลิมพระเกียรติ 60 พรรษา นวมินทราชินี จังหวัดตรัง จึงได้จัดทำโครงการอบรมฟื้นฟูและพัฒนาศักยภาพทีม SRRT ระดับตำบลขึ้น เพื่อพัฒนาศักยภาพบุคลากรให้มีความพร้อมในการเฝ้าระวัง สอบสวน และควบคุมโรคได้อย่างมีประสิทธิภาพ อันจะนำไปสู่การลดอัตราป่วย อัตราตาย และสร้างความมั่นคงทางสุขภาพให้กับประชาชนในพื้นที่อย่างยั่งยืน