กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

ในปัจจุบัน ประเทศไทยกำลังเผชิญกับปัญหาการใช้บุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้าในกลุ่มเด็กและเยาวชนเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะบุหรี่ไฟฟ้าซึ่งกำลังแพร่ระบาดอย่างรวดเร็วและมีแนวโน้มก่อให้เกิดปัญหาเชิงสุขภาพและ พฤติกรรมในระยะยาว ข้อมูลจากกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ (สบส.) ปี 2566 ระบุว่า เยาวชนไทยมีอัตราการใช้บุหรี่ ไฟฟ้าถึง 9.1% และพบว่า 92.2% ของผู้ใช้เริ่มต้นต้นจาก การถูกชักชวนโดยเพื่อน สะท้อนถึงบทบาทของ สภาพแวดล้อมทางสังคมและโรงเรียนที่เอื้อต่อการเริ่มต้นสูบ สถานการณ์ระดับประเทศยังพบว่าอัตราการใช้บุหรี่ไฟฟ้าในเยาวชนเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว โดยข้อมูลจากสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสสส.) ระบุว่า ระหว่างปี 2558-2565 อัตราการสูบในเยาวชนเพิ่ม จาก 3.3% เป็น 17.6% หรือเพิ่มขึ้นกว่า 5.3 เท่า ขณะเดียวกันผลสำรวจของกรมควบคุมโรคและมหาวิทยาลัยมหิดลพบว่า เยาวชนอายุ 15-29 ปี มีแนวโน้มใช้บุหรี่ไฟฟ้าเพิ่มขึ้นจาก 5.8% (ปี 2562) เป็น 12.2% และในกลุ่มอายุ 12-15 ปี พบผู้สูบบุหรี่ไฟฟ้าถึงเกือบ 20% ซึ่งเป็นตัวเลขที่สะท้อน การระบาดอย่างกว้างขวาง ที่ไม่อาจมองข้าม บุหรี่ไฟฟ้ายังสร้างความเข้าใจผิดอย่างแพร่หลาย โดยข้อมูลจาก TNN Thailand พบว่า เยาวชนอายุ 15-24 ปี มากกว่า 57.9% เชื่อว่าบุหรี่ไฟฟ้า ปลอดภัยกว่า ทั้งที่ในความเป็นจริง นิโคตินส่งผลกระทบโดยตรงต่อพัฒนาการสมอง กระตุ้นให้เกิดการติดสารเร็วขึ้น และเพิ่มโอกาสหันกลับไปสูบบุหรี่มวน มากถึง 3.5 เท่า นอกจากนี้ งานวิจัยหลายชิ้นชี้ชัดถึงความเสี่ยงของโรคเรื้อรัง เช่น โรคปอดอุดกั้นเรือรัง โรคหัวใจขาดเลือด โรคหลอดเลือดสมอง และโรคหอบหืด รวมถึงภาระค่าใช้จ่ายด้านการรักษาที่สูงกว่า 306 ล้านบาทต่อปี จากโรคที่เกี่ยวข้องกับการใช้บุหรี่ไฟฟ้า สาเหตุสำคัญของการแพร่ระบาดคือ การตลาดที่เจาะกลุ่มเด็กและเยาวชน ทั้งรูปลักษณ์ กลิ่น-รส ผลไม้การจำหน่ายออบไลน์ที่เข้าถึงง่าย และการโฆษณาแผ่งผ่านโขเชียลมีเดีย ซึ่งล้วนทำให้เยาวชนหลงเชื่อว่าเป็นสิ่งที่ไม่อันตราย โดยแม้การจำหน่ายบุหรี่ไฟฟ้ายังเป็นสิ่งผิดกฎหมาย แต่การควบคุมยังทำได้ยาก ในระดับพื้นที่ของ โรงเรียนบ้านยะรม สถานการณ์มีความน่าเป็นห่วงเช่นเดียวกัน จากผลการสำรวจโดยชุมนุมนุม Gen Z Strong เมื่อต้นปี 2568 พบว่า - ครอบครัวของนักเรียนร้อยละ 82.6 มีการใช้บุหรี่ - กว่าร้อยละ 20 มีสมาชิกในครอบครัวใช้บุหรี่ไฟฟ้า ข้อมูลดังกล่าวสะท้อนให้เห็นว่าเด็กจำนวนมากเติบโตในสภาพแวดล้อมที่มีแบบอย่างการสูบบุหรี่ในครอบครัว ซึ่งเพิ่มความเสี่ยงต่อการทดลองใช้บุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้าอย่างยิ่ง อีกทั้งยังส่งผลทางอ้อมต่อผลการเรียน สมาธิ อารมณ์ความก้าวร้าว และพฤติกรรมเสี่ยงอื่น ๆ ที่อาจตามมา ดังนั้น โรงเรียนบ้านยะรมและชุมชนจำเป็นต้องมีโครงการที่ตอบโจทย์ปัญหาอย่างรอบด้าน ทั้งการให้ความรู้ การสร้างภูมิคุ้มกันทางความคิด การเสริมสร้างคุณธรรม การสร้างทักษะปฏิเสธ (Refusal Skils) และการสร้าง สภาพแวดล้อมปลอดบุหรี่ เพื่อปกป้องเยาวชนจากวงจรนิโคตินตั้งแต่ต้นทางโครงการ Smart Gen Camp สร้างภูมิ เสริมคุณธรรม ห่างไกลบุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้า จึงเป็นกิจกรรมสำคัญที่ช่วยลดปัจจัยเสี่ยง สร้างทักษะชีวิต และเสริมพลังให้เยาวชนสามารถปฏิเสธและหลุดพ้นจากการชักชวน ตลอดจนสร้างแกนนำเยาวชนต้นแบบที่สามารถเป็นผู้นำการเปลี่ยนแปลงในโรงเรียนและชุมชนได้อย่างยั่งยืน