กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

มะเร็งปากมดลูกเป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญ โดยองค์การอนามัยโลก (WHO) ระบุว่าเป็นมะเร็งที่พบมากเป็นอันดับ 4 ของสตรีทั่วโลก และพบว่า ร้อยละ 90 ของผู้เสียชีวิตอยู่ในประเทศรายได้ต่ำถึงปานกลางเนื่องจากการขาดการคัดกรองที่มีประสิทธิภาพ WHO จึงกำหนดเป้าหมาย 90-70-90 ภายในปี 2573 โดยเน้นให้สตรีร้อยละ 70 ต้องได้รับการตรวจคัดกรองด้วยวิธีที่มีประสิทธิภาพสูง (HPV DNA Test) อย่างน้อย 2 ครั้งในช่วงชีวิต เพื่อลดอุบัติการณ์ของโรคให้เหลือน้อยกว่า 4 ต่อประชากรแสนคน ข้อมูลจากสถาบันมะเร็งแห่งชาติและ สปสช. ปี 2568 - 2569 พบว่ามะเร็งปากมดลูกเป็นมะเร็งที่พบมากอันดับ 2 ในสตรีไทย โดยมีผู้ป่วยรายใหม่เฉลี่ยถึง 25 รายต่อวัน และเสียชีวิตเฉลี่ย 13 รายต่อวัน ซึ่งความสูญเสียนี้สามารถป้องกันได้ ด้วยการคัดกรองที่รวดเร็วและแม่นยำเพื่อรับการรักษาตั้งแต่ระยะเริ่มต้น จากการดำเนินงานของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลลำใหม่ ในปีงบประมาณ 2568 พบว่าสตรีกลุ่มเป้าหมายได้รับการตรวจคัดกรองเพียง 135 ราย จากทั้งหมด 1,075 คน คิดเป็นร้อยละ 12.55 ซึ่งยังต่ำกว่าเป้าหมายอย่างมาก สาเหตุหลังเกิดจากทัศนคติเชิงลบ เช่น ความเขินอาย ความกลัวเจ็บ และการขาดความตระหนักถึงความสำคัญ แม้ปัจจุบันจะมีนวัตกรรมการตรวจคัดกรองด้วยวิธี HPV DNA Test แบบตรวจด้วยตนเอง (Self-sampling) ซึ่งช่วยลดปัญหาความเขินอายได้ แต่กลุ่มเป้าหมายส่วนใหญ่ยังขาดความรู้ความมั่นใจในการเข้าถึงบริการ เพื่อให้บรรลุเป้าหมายการเพิ่มอัตราการคัดกรองและลดความสูญเสียจากโรคที่ป้องกันได้ รพ.สต.ลำใหม่ จึงได้จัดทำโครงการสตรีลำใหม่ใส่ใจสุขภาพ ตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกขึ้น เพื่อส่งเสริมความรู้ สร้างความตระหนัก และรณรงค์ให้สตรีกลุ่มเป้าหมายเข้าถึงบริการตรวจคัดกรองด้วยวิธีใหม่ที่สะดวกและเป็นส่วนตัว อันจะนำไปสู่การลดอัตราการป่วยและเสียชีวิตจากมะเร็งปากมดลูก