โครงการ การดูแลสุขภาพกลุ่มผู้ป่วย NCD โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง ของรพ.สต.บางสัก (โรคเบาหวาน ความดันโลหิต ไขมันในเลือด ด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทย
-
60 คน
-
จากผลการสำรวจปี 2568 โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบางสัก อำเภอกันตัง จังหวัดตรัง พบว่ามีผู้ป่วย NCD โรคติดต่อไม่เรื้อรัง(เบาหวาน ความดัน ไขมันในเลือด)จำนวน 405 คน คิดเป็นร้อยละ 7.80 จากจำนวนประชากรทั้งหมด 5,189 คน (อ้างอิงจาก ฐานข้อมูล HDC ) ซึ่งผู้ป่วย NCD โรคติดต่อไม่เรื้อรัง ส่วนใหญ่มีความปัญหาด้านการเจ็บป่วยโดยเฉพาะความเจ็บป่วยจากกลุ่มโรคอาการปวดกล้ามเนื้อ กล้ามเนื้ออักเสบ อาการชาตามปลายมือปลายเท้าเรื้อรัง รวมทั้งภาวะข้อเข่าเสื่อมซึ่งเป็นโรคที่มีการเปลี่ยนแปลงไปในทางเสื่อมของผู้สูงอายุ และเป็นโรคข้อที่พบบ่อยที่สุดในกลุ่มผู้ป่วย NCD โรคติดต่อไม่เรื้อรัง และผู้สูงอายุที่ยังได้รับการดูแลอย่างใกล้ชิดไม่ทั่วถึงในปัจจุบัน
ด้วยปัจจุบันกลุ่มโรคไม่ติดต่อเรื่อรัง (NCD) เป็นปัญหาสำคัญทางสาธารณสุขและมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นอย่าง ต่อเนื่อง โดยเฉพาะโรคเบาหวาน(DM)และ โรคความดันโลหิตสูง (HT) เป็นภัยเงียบที่ส่งผลกระทบทำให้เกิดภาวะโรคแทรกซ้อน ทำให้เกิดความพิการและตายก่อนวัยอันควร การเกิดโรคมีสาเหตุจากหลายปัจจัยเสี่ยงที่มาจากพฤติกรรมการ รับประทานอาหารที่ไม่เหมาะสม ขาดการออกกำลังกาย และนำไปสู่การเจ็บป่วยแทรกซ้อนที่สำคัญ อาทิ โรคหลอดเลือดสมอง (Stroke) โรคไตวายเรื้อรัง (CKD) โรคหัวใจและหลอดเลือด(CVD) โรคจอประสาทตาเสื่อม เป็นต้น โรคหลอดเลือดสมอง(Stroke) หรือโรคอัมพฤกษ์ อัมพาต เป็นโรคทางระบบประสาทที่พบบ่อยและเป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญซึ่งประเทศไทยคาดว่ามีผู้ป่วยรายใหม่เพิ่มมากขึ้น ในแต่ละปี โรคหลอดเลือดสมองเกี่ยวข้องกับปัจจัยหลายประการได้แก่ ปัจจัยส่วนบุคคลด้านอายุ เพศ และปัจจัยด้านพฤติกรรม เช่น การออกกำลังกาย อาหาร การสูบบุหรี่ ดื่ม สุรา และปัจจัยทางกายภาพ เช่น ความคันโลหิต ระดับไขมันในเลือด และเบาหวาน ปัจจัยเหล่านี้ล้วนเป็นความเสี่ยงของแต่ละบุคคลในการนำไปสู่โรคหลอดเลือดสมอง ในระดับที่แตกต่างกัน ซึ่งบุคคลที่มีหลายปัจจัยร่วมกันจะมีโอกาสเสี่ยงต่อโรคมากขึ้น การเจ็บป่วยฉุกเฉินเป็นภาวะที่เกิดขึ้นโดยไม่ได้คาดการณ์ล่วงหน้าและเป็นภาวะวิกฤตของแต่ละบุคคล หากไม่ได้รับการแก้ไขอย่างทันท่วงที่และเหมาะสมอาจเกิดการสูญเสียชีวิต รวมทั้งเกิดความบกพร่องในการทำงานของอวัยวะ ที่สำคัญ ก่อให้เกิดการบาดเจ็บหรือฉุกเฉินที่เป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับหนึ่ง ได้แก่ กลุ่มโรคระบบหัวใจและหลอดเลือด (Cardiovascular Disease) ซึ่งกลุ่มโรคดังกล่าวมีแนวโน้มสูงขึ้นเมื่อพิจารณาเป็นรายโรค และพบว่าสาเหตุการเสียชีวิตมาก ที่สุดทั้งในเพศชายและเพศหญิงคือ โรคหลอดเลือดสมอง ซึ่งพบอัตราการเสียชีวิตมากถึงร้อยละ 28 ในเพศหญิง และร้อยละ 10.6 ในเพศชาย ส่วนผู้รอดชีวิตจากกลุ่มโรคหลอดเลือดสมองมักเกิดความพิการหลงเหลือตามมามากที่สุดสถานการณ์โรคหลอดเลือดสมอง ของตำบลมอเลาะ พบว่าปัจจัยที่เป็นสาเหตุสำคัญของการเกิดโรค ได้แก่ การที่ผู้ป่วยมีโรคความดันโลหิตสูง โรคเบาหวาน และไขมันในเส้นเลือด ไม่ได้รับการรักษาต่อเนื่อง ซึ่งผู้เจ็บป่วยฉุกเฉินเหล่านี้จะต้องได้รับการช่วยเหลือได้อย่างรวดเร็ว ทันเวลา หากได้รับการนำส่งโรงพยาบาลอย่างถูกวิธี และได้รับยาละลายลิ่มเลือดภายในเวลา 4.5 ชั่วโมง นับจากเกิดเหตุ จะส่งผลทำให้ช่วยลดอัตราการเสียชีวิตได้ถึงร้อยละ 30 และลดความพิการที่อาจเกิดตามมาภายหลังได้
จากผลการสำรวจปี 2568 โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบางสัก อำเภอกันตัง จังหวัดตรัง พบว่ามีผู้ป่วย NCD โรคติดต่อไม่เรื้อรัง(เบาหวาน ความดัน ไขมันในเลือด)จำนวน 405 คน คิดเป็นร้อยละ 7.80 จากจำนวนประชากรทั้งหมด 5,189 คน (อ้างอิงจาก ฐานข้อมูล HDC ) ซึ่งผู้ป่วย NCD โรคติดต่อไม่เรื้อรัง ส่วนใหญ่มีความปัญหาด้านการเจ็บป่วยโดยเฉพาะความเจ็บป่วยจากกลุ่มโรคอาการปวดกล้ามเนื้อ กล้ามเนื้ออักเสบ อาการชาตามปลายมือปลายเท้าเรื้อรัง รวมทั้งภาวะข้อเข่าเสื่อมซึ่งเป็นโรคที่มีการเปลี่ยนแปลงไปในทางเสื่อมของผู้สูงอายุ และเป็นโรคข้อที่พบบ่อยที่สุดในกลุ่มผู้ป่วย NCD โรคติดต่อไม่เรื้อรัง และผู้สูงอายุที่ยังได้รับการดูแลอย่างใกล้ชิดไม่ทั่วถึงในปัจจุบัน ดังนั้นโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบางสัก อำเภอกันตัง จังหวัดตรัง จึงได้จัดทำโครงการ การดูแลสุขภาพกลุ่มผู้ป่วย NCD โรคติดต่อไม่เรื้อรัง ของรพ.สต.บางสัก (โรคเบาหวาน ความดันโลหิต ไขมันในเลือด ด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทย เพื่อเพิ่มการเข้าถึงการดูแลสุขภาพ และลดการใช้ยาแก้ปวดในรูปแบบการรับประทาน ตลอดจนการนำสมุนไพรที่มีในครัวเรือนมาใช้ในการดูแลสุขภาพตนเองและบุคคลในครอบครัวได้
-
วัตถุประสงค์ 1. เพื่อให้กลุ่มผู้ป่วย NCD โรคติดต่อไม่เรื้อรัง จำนวน 60 คน ได้รับการดูแลสุขภาพด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทย 2. เพื่อให้กลุ่มผู้ป่วย NCD โรคติดต่อไม่เรื้อรัง จำนวน 60 คน ได้เข้าใจในการดูแลสุขภาพเบื้องต้นด้วยศาสตร์การแพทย์ ได้มากขึ้น
-
กลุ่มผู้ป่วยโรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง โรคไขมันในเลือด จำนวน 60 คน
- กิจกรรม แสดงขั้นตอนการทำกิจกรรมและกระบวนการดำเนินงาน เขียนให้ละเอียดว่าจะทำอะไร อย่างไร จึงจะสำเร็จตามวัตถุประสงค์หรือเป้าหมายที่วางไว้ เขียนให้เห็นลำดับเป็นขั้นเป็นตอน
- งบประมาณ ในแต่ละกิจกรรม ขอให้จำแนกรายการค่าใช้จ่ายต่างๆ โดยละเอียด
-
กิจกรรมที่ 1 ตรวจคัดกรอง ประเมินอาการกลุ่มผู้ป่วยโรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง โรคไขมันในเลือด1 มีนาคม 2569 ถึง 30 กันยายน 2569
1.กลุ่มผู้ป่วย NCD โรคติดต่อไม่เรื้อรัง เข้าถึงการใช้การนวดประคบ และการพอกยาสมุนไพร ในการดูแลปัญหาสุขภาพ ได้มากขึ้น 2.กลุ่มผู้ป่วย NCD โรคติดต่อไม่เรื้อรัง สามารถลดการใช้ยาแก้ปวดในรูปแบบการรับประทานได้มากขึ้น
20000 บาท -
กิจกรรมที่ 1 ตรวจคัดกรอง ประเมินอาการกลุ่มผู้ป่วยโรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง โรคไขมันในเลือดถึงบาท
-
กิจกรรมที่ 1 ตรวจคัดกรอง ประเมินอาการกลุ่มผู้ป่วยโรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง โรคไขมันในเลือดถึงบาท
-
กิจกรรมที่ 1 ตรวจคัดกรอง ประเมินอาการกลุ่มผู้ป่วยโรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง โรคไขมันในเลือด กิจกรรมที่ 2 ให้ความรู้เกี่ยวกับการดูแลสุขภาพผู้ป่วยโรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง โรคไขมันในเลือดด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทย สมุนไพรและแนวทางแพทย์แผนไทยสำหรับความดันโลหิตสูง กระเจี๊ยบแดง: ชงดื่มลดความดัน ขับปัสสาวะ กระเทียม: ช่วยลดระดับความดันโลหิตและไขมัน ใบบัวบก: ช่วยบำรุงหลอดเลือดและลดความดัน มะรุม: ช่วยลดความดันโลหิต ตะไคร้/ใบมะกรูด: ช่วยการไหลเวียนโลหิต ยาหอมนวโกฐ: ใช้แก้ลมวิงเวียนและปรับสมดุลธาตุ อาหารและพฤติกรรม: อาหารรสจืด/เปรี้ยว: แกงจืดฟักมะนาวดอง, มะขามป้อม ช่วยลดเสมหะที่อุดกั้น อาหารฤทธิ์ร้อนกระตุ้นการไหลเวียน: ขิง, ขมิ้นชัน, กระชาย ลดเค็ม: จำกัดโซเดียม ไม่เกิน 6 กรัม/วัน การดูแลธาตุ: แพทย์แผนไทยเน้นการปรับสมดุลธาตุทั้ง 4 โดยเฉพาะการลดความร้อนในร่างกาย (ปิตตะ) และจัดการลม (วาตะ) สมุนไพรช่วยลดน้ำตาล (ผักพื้นบ้าน): มะระขี้นก: มีสาร Charantin ช่วยกระตุ้นอินซูลิน ลดน้ำตาลได้ดี ผักเชียงดา: ช่วยลดระดับน้ำตาลและฟื้นฟูตับอ่อน ตำลึง, เตยหอม, ช้าพลู: ช่วยควบคุมระดับน้ำตาล สมุนไพรช่วยลดไขมัน: กระเทียม: ยับยั้งคอเลสเตอรอล ดอกคำฝอย/กระเจี๊ยบแดง: ลดไขมันในเส้นเลือด ตรีผลา (สมอไทย, สมอพิเภก, มะขามป้อม): ลด LDL เพิ่ม HDL กระเพรา/ย่านาง/ตำลึง: สมุนไพรพื้นบ้านที่ช่วยลดไขมันและความดัน กิจกรรมที่ 3 การนวด ประคบ การพอกยาสมุนไพรถึงบาท
วิธีดำเนินการ (ออกแบบให้ละเอียด)
ขั้นเตรียมการ
1. จัดทำโครงการเพื่อขออนุมัติ
2. ประชุมชี้แจงแนวทางการดำเนินงานที่จะจัดทำขึ้น แก่เจ้าหน้าที่ ที่จะจัดกิจกรรมในโครงการ
1. ขั้นดำเนินการจัดกิจกรรมตามโครงการ
กิจกรรมที่ 1 ตรวจคัดกรอง ประเมินอาการกลุ่มผู้ป่วยโรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง โรคไขมันในเลือด
กิจกรรมที่ 2 ให้ความรู้เกี่ยวกับการดูแลสุขภาพผู้ป่วยโรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง โรคไขมันในเลือด ด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทย
กิจกรรมที่ 3 การนวด ประคบ การพอกยาสมุนไพร
1.กลุ่มผู้ป่วย NCD โรคติดต่อไม่เรื้อรัง เข้าถึงการใช้การนวดประคบ และการพอกยาสมุนไพร ในการดูแลปัญหาสุขภาพ ได้มากขึ้น 2.กลุ่มผู้ป่วย NCD โรคติดต่อไม่เรื้อรัง สามารถลดการใช้ยาแก้ปวดในรูปแบบการรับประทานได้มากขึ้น
