กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

หลักการและเหตุผล (ระบุที่มาของการทำโครงการ) โรคเบาหวานเป็นโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง ที่เป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญของโลก จากข้อมูลสมาพันธ์โรคเบาหวานนานาชาติ (IDF) ระบุว่า ทั่วโลกมีผู้ป่วยโรคเบาหวานมากถึง 589 ล้านคน มากกว่า 4 ใน 10 คน ไม่ทราบว่าตนเองป่วย ในปี 2567 โรคเบาหวานเป็นสาเหตุของการเสียชีวิต 3.4 ล้านราย หรือเฉลี่ย 1 รายทุก 9 วินาที สำหรับประเทศไทย จากระบบคลังข้อมูลด้านการแพทย์และสุขภาพ (HDC) ปี 2568 พบผู้ป่วยรายใหม่สูงถึง 3.7 แสนราย ซึ่งโรคเบาหวานเกิดจากความผิดปกติของร่างกายในการผลิตฮอร์โมนอินซูลินหรือภาวะดื้อต่ออินซูลิน ส่งผลให้ระดับน้ำตาลในเลือดสูง และร่างกายไม่สามารถใช้น้ำตาลที่อยู่ในกระแสเลือดไปใช้ได้อย่างเต็มประสิทธิภาพโดยปัจจัยเสี่ยงสำคัญของโรคเบาหวานมาจากพฤติกรรมไม่พึงประสงค์ในการใช้ชีวิตประจำวัน เช่น การรับประทานอาหารที่รสชาติหวานจัด มันจัด เค็มจัด การมีกิจกรรมทางกายไม่เพียงพอ สูบบุหรี่หรือบุหรี่ไฟฟ้า ดื่มเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ มีภาวะอ้วน และโรคความดันโลหิตสูง โดยโรคเบาหวานมักไม่แสดงอาการ แต่จะแสดงอาการเมื่อเป็นมานานในระยะเวลาหนึ่ง และเป็นสาเหตุหลักของการเสียชีวิต การควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด เป็นเป้าหมายหลักของการรักษา โดยเฉพาะค่า HbA1C ซึ่งสะท้อนระดับน้ำตาลสะสมในช่วง 2-3 เดือนที่ผ่านมา หากควบคุมไม่ได้จะเพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรง เช่น โรคเบาหวานขึ้นตา โรคไต โรคหัวใจและหลอดเลือด อันส่งผลกระทบต่อผู้ป่วยและครอบครัว รวมทั้งค่าใช้จ่ายในการรักษาเป็นจำนวนมาก อย่างไรก็ตาม การควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดขึ้นอยู่กับปัจจัยทั้งด้านชีวภาพ เศรษฐกิจ สังคม และพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ป่วย โดยเฉพาะปัจจัยด้านความรู้ การรับรู้ความรุนแรงของโรค และการรับรู้ประโยชน์ของการรักษา ล้วนมีผลต่อการปฏิบัติตนของผู้ป่วยและผลลัพธ์ทางสุขภาพ จากข้อมูลโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านเกาะเคียน ปี 2566–๒๕๖8 พบจำนวนผู้ป่วยเบาหวานที่ควบคุมระดับน้ำตาลได้ตามเกณฑ์ HbA๑C < 7% จำนวน 26, 30 และ 26 ราย ตามลำดับ (คิดเป็นร้อยละ 17.14, 30 ละ 23.64) ไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้ตามเกณฑ์ HbA๑C ≥ 7% (คิดเป็นร้อยละ 82.86, 70 และ 76.36)  จากข้อมูลดังกล่าวพบว่าผู้ป่วยเบาหวานที่ไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้สูงกว่าเกณฑ์มาตรฐานที่กำหนด มีจำนวนมากเมื่อเทียบกับผู้ป่วยควบคุมระดับน้ำตาลได้ตามเกณฑ์ หากควบคุมไม่ได้จะเพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงตามมา ดังนั้นโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านเกาะเคียน ได้เล็งเห็นถึงความสำคัญของการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยเบาหวาน จึงได้จัดทำโครงการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมผู้ป่วยเบาหวานที่ควบคุมระดับน้ำตาลไม่ได้ เพื่อลดภาวะแทรกซ้อนดังกล่าวขึ้น