โครงการชุมชนสะเตงนอกร่วมใจ ตระหนักรู้ ป้องกันภัยแอลกอฮอล์
ปัญหาการบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ถือเป็นวิกฤตทางสาธารณสุขและสังคมที่สำคัญ ซึ่งก่อให้เกิดผลกระทบเชิงลบอย่างรุนแรงและเป็นลูกโซ่ในหลายมิติ ในมิติด้านสุขภาพ แอลกอฮอล์เป็นปัจจัยเสี่ยงที่ทำลายอวัยวะภายในและเป็นสาเหตุหลักของการเกิดโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) เช่น โรคตับแข็ง โรคหลอดเลือดสมอง และโรคมะเร็งหลายชนิด ในมิติด้านเศรษฐกิจ ก่อให้เกิดความสูญเสียทางรายได้ของครอบครัวจากค่าใช้จ่ายในการซื้อเครื่องดื่ม ค่ารักษาพยาบาลจากความเจ็บป่วย รวมถึงการสูญเสียผลิตภาพในการทำงาน และ ในมิติด้านสังคม แอลกอฮอล์เป็นปัจจัยกระตุ้นสำคัญที่นำไปสู่การขาดสติ ก่อให้เกิดอุบัติเหตุรุนแรงบนท้องถนน การทะเลาะวิวาท อาชญากรรม และปัญหาความรุนแรงในครอบครัว ซึ่งสั่นคลอนความมั่นคงของสถาบันครอบครัวและชุมชนโดยรวม
แม้ว่าในระดับประเทศจะมีการบังคับใช้มาตรการและกฎหมายควบคุมตามพระราชบัญญัติควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ พ.ศ. 2551 อย่างชัดเจน แต่ในบริบทระดับพื้นที่ยังคงพบข้อจำกัดในการเฝ้าระวัง ทำให้การเข้าถึงเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในระดับชุมชนยังคงทำได้ง่าย ทั้งจากการจำหน่ายนอกเวลาที่กฎหมายกำหนด หรือการจำหน่ายให้แก่บุคคลที่อายุไม่ถึงเกณฑ์ ประกอบกับสภาพแวดล้อมทางสังคมที่อาจเอื้ออำนวย ทำให้กลุ่มเสี่ยงสำคัญอย่าง เด็กและเยาวชน ซึ่งอยู่ในวัยอยากรู้อยากลองและง่ายต่อการถูกชักจูงจากสื่อและบุคคลรอบข้าง มีโอกาสก้าวเข้าสู่การเป็น นักดื่มหน้าใหม่ เพิ่มสูงขึ้น ซึ่งการเริ่มต้นบริโภคตั้งแต่อายุน้อยจะยิ่งเพิ่มความเสี่ยงต่อการติดแอลกอฮอล์และส่งผลกระทบต่อพัฒนาการทางสมองในระยะยาว
สำหรับพื้นที่ตำบลสะเตงนอก อำเภอเมือง จังหวัดยะลา มีประชากรทั้งหมด 37,034 คน 15,719 ครัวเรือน ด้วยขนาดของชุมชนและประชากรที่หนาแน่น ทำให้การจัดการสภาพแวดล้อมและลดปัจจัยเสี่ยงทางสังคมมีความท้าทาย อย่างไรก็ตาม พื้นที่ตำบลสะเตงนอกมีจุดแข็งที่สำคัญคือ การมีภาคีเครือข่าย ที่เข้มแข็งในการดำเนินงานต่างๆ ในพื้นที่ อาทิเช่น โรงพยาบาลส่งเสริมเสริมสุขภาพตำบล เครือข่ายบริการสุขภาพ ชมรมกำนันผู้ใหญ่บ้าน ชมรมอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) ฯลฯ ซึ่งกลุ่มบุคคล และองค์กรเหล่านี้ถือเป็นกลไกสำคัญที่มีความใกล้ชิดกับประชาชน และสามารถเป็นกำลังหลักในการขับเคลื่อนงานด้านสาธารณสุขระดับรากหญ้า ได้เป็นอย่างดี
จากสถานการณ์และบริบทดังกล่าว เทศบาลเมืองสะเตงนอก จึงเล็งเห็นถึงความจำเป็นเร่งด่วนในการดำเนินงานเชิงรุกเพื่อป้องกันและแก้ไขปัญหาดังกล่าว กองสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อม จึงได้จัดทำ โครงการชุมชนสะเตงนอกร่วมใจ ตระหนักรู้ ป้องกันภัยแอลกอฮอล์ ขึ้น เพื่อบูรณาการความร่วมมือของทุกภาคส่วนในการรณรงค์ประชาสัมพันธ์ สร้างความตระหนักรู้ถึงพิษภัยของเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ พร้อมทั้งให้ความรู้เรื่องข้อกฎหมายตาม พรบ.ควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ พ.ศ. 2551 แก่ประชาชน เยาวชน และผู้ประกอบการร้านค้า ควบคู่ไปกับการสร้างกลไกการเฝ้าระวังทางสังคม (Social Surveillance) โดยอาศัยพลังของภาคีเครือข่ายในชุมชน เพื่อลดโอกาสการเข้าถึงแอลกอฮอล์ของเยาวชน ป้องกันนักดื่มหน้าใหม่ ขับเคลื่อนชุมชนตำบลสะเตงนอกสู่การเป็นชุมชนสุขภาวะลดปัจจัยเสี่ยงทางสุขภาพ และยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนในพื้นที่ให้ดีขึ้นอย่างยั่งยืน
-
1. เพื่อรณรงค์ประชาสัมพันธ์และสร้างความตระหนักรู้ถึงพิษภัยของเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ให้แก่ประชาชนและเยาวชนในพื้นที่
- กลุ่มเป้าหมายมีความรู้ความเข้าใจเรื่องโทษของแอลกอฮอล์และกฎหมายที่เกี่ยวข้อง ผ่านเกณฑ์ประเมินไม่น้อยกว่าร้อยละ 80
-
2. เพื่อให้ความรู้เกี่ยวกับข้อกฎหมายตาม พรบ.ควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ พ.ศ. 2551 แก่ผู้ประกอบการร้านค้าและประชาชน
- กลุ่มเป้าหมายมีความรู้ความเข้าใจเรื่องโทษของแอลกอฮอล์และกฎหมายที่เกี่ยวข้อง ผ่านเกณฑ์ประเมินไม่น้อยกว่าร้อยละ 80
-
3. เพื่อสร้างกลไกเครือข่ายเฝ้าระวังทางสังคมในการป้องกันนักดื่มหน้าใหม่ในชุมชน
- เกิดเครือข่ายแกนนำเฝ้าระวังการกระทำผิดกฎหมายควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในระดับชุมชน
-
เยาวชนแกนนำ, อาสาสมัครสาธารณสุข (อสม.), ผู้นำชุมชน และผู้ประกอบการร้านค้าในตำบลสะเตงนอก จำนวน 50 คน
- กิจกรรม แสดงขั้นตอนการทำกิจกรรมและกระบวนการดำเนินงาน เขียนให้ละเอียดว่าจะทำอะไร อย่างไร จึงจะสำเร็จตามวัตถุประสงค์หรือเป้าหมายที่วางไว้ เขียนให้เห็นลำดับเป็นขั้นเป็นตอน
- งบประมาณ ในแต่ละกิจกรรม ขอให้จำแนกรายการค่าใช้จ่ายต่างๆ โดยละเอียด
-
1. ประชุมชี้แจงทำความเข้าใจและวางแผนการดำเนินงานร่วมกับคณะทำงานและภาคีเครือข่ายในพื้นที่ 2. จัดอบรมให้ความรู้เชิงปฏิบัติการ (1 วัน) เรื่องสถานการณ์ พิษภัยของแอลกอฮอล์ และ พรบ.ควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ พ.ศ. 2551 3. จัดทำสื่อประชาสัมพันธ์และรณรงค์ (ป้ายไวนิล) เพื่อสื่อสารความเสี่ยงในชุมชน 4. ประเมินผลความรู้ก่อน-หลังการอบรม และติดตามผลการเฝ้าระวังในชุมชนถึง
กิจกรรมรณรงค์ชุมชนสะเตงนอกร่วมใจ ตระหนักรู้ ป้องกันภัยแอลกอฮอล์ 1. ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่ม จำนวน 160 คน x 35 บาท x 1 มื้อ เป็นเงิน 5,600 บาท 2. ค่าป้ายประชาสัมพันธ์ จำนวน 40 ป้ายๆละ 205 บาท เป็นเงิน 8,200 บาท
13800 บาท
- ประชาชนและเยาวชนในตำบลสะเตงนอกตระหนักถึงพิษภัยและผลกระทบจากการบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์
- ร้านค้าในชุมชนมีความรู้และปฏิบัติตามกฎหมายควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ได้อย่างถูกต้อง (เช่น การขายตามเวลาที่กำหนด, ไม่ขายให้เด็กอายุต่ำกว่า 20 ปี)
- ชุมชนมีกลไกเฝ้าระวังทางสังคมที่เข้มแข็ง ช่วยลดความเสี่ยงในการเกิดนักดื่มหน้าใหม่
