กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

ในปัจจุบัน ปัญหาภัยคุกคามทางสุขภาพจากการบริโภคอาหาร ยา และผลิตภัณฑ์สุขภาพที่ไม่ปลอดภัยในระดับชุมชน ทวีความรุนแรงและมีความซับซ้อนมากยิ่งขึ้น เนื่องจากการเข้าถึงข้อมูลข่าวสารและการตลาดออนไลน์ที่เติบโตอย่างรวดเร็ว ส่งผลให้มีการลักลอบจำหน่ายผลิตภัณฑ์สุขภาพที่ไม่ได้มาตรฐาน มีการโฆษณาชวนเชื่อเกินจริง และมีการปนเปื้อนของสารเคมีอันตรายที่เป็นสิ่งแปลกปลอม เช่น การปนเปื้อนสารสเตียรอยด์ในยาแผนโบราณหรือยาสมุนไพร การปนเปื้อนสารไฮโดรควิโนน สารปรอท และสารสเตียรอยด์ในผลิตภัณฑ์เครื่องสำอาง ตลอดจนการตกค้างของสารเคมีกำจัดศัตรูพืชและสารปนเปื้อนในอาหารสดและอาหารแปรรูป สิ่งเหล่านี้ส่งผลกระทบโดยตรงต่อสุขภาพของประชาชน ก่อให้เกิดความเสี่ยงต่อการเจ็บป่วยด้วยโรคเรื้อรัง เช่น โรคไตวายเรื้อรัง โรคมะเร็ง และโรคระบบทางเดินอาหาร ซึ่งสร้างความสูญเสียทางเศรษฐกิจและเป็นภาระค่าใช้จ่ายในการรักษาพยาบาลของครอบครัวและภาครัฐอย่างมหาศาล
ที่ผ่านมา การเฝ้าระวังและการตรวจสอบความปลอดภัยด้านผลิตภัณฑ์สุขภาพในพื้นที่เขตรับผิดชอบของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านท่าเหนาะ มักจำกัดอยู่เฉพาะเจ้าหน้าที่สาธารณสุขระดับวิชาชีพ ซึ่งมีกำลังคนไม่เพียงพอเมื่อเทียบกับสัดส่วนประชากรและจำนวนร้านค้าในท้องถิ่น ส่งผลให้การตรวจคัดกรอง การแจ้งเตือนภัยสุขภาพ และการสร้างความตระหนักรู้ให้กับประชาชนในระดับครัวเรือนยังทำได้ไม่ทั่วถึง ประชาชนส่วนใหญ่ยังขาดองค์ความรู้และความสามารถในการคัดแยกผลิตภัณฑ์ที่ปลอดภัยออกจากผลิตภัณฑ์ที่เป็นพิษภัย จึงส่งผลให้เกิดความล่าช้าในการจัดการปัญหา และประชาชนยังคงตกเป็นเหยื่ออย่างต่อเนื่อง
อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) ถือเป็นกำลังสำคัญด่านหน้าและเป็น หมอคนที่ 1 ที่มีความใกล้ชิดกับวิถีชีวิตของคนในชุมชนมากที่สุด กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์จึงได้ขับเคลื่อนนโยบายพัฒนาศักยภาพ อสม. สู่การเป็น อสม.วิทยาศาสตร์การแพทย์ชุมชน หรือ อสม.นักวิทย์ เพื่อทำหน้าที่เป็นกล้องวงจรปิดที่มีชีวิตในการเฝ้าระวังภัยสุขภาพ โดยใช้องค์ความรู้และเทคโนโลยีชุดทดสอบเบื้องต้น (Test Kit) ในการคัดกรองผลิตภัณฑ์สุขภาพ รวมถึงการใช้แอปพลิเคชันในการรายงานผลและแจ้งเตือนภัย ซึ่งจะช่วยให้ชุมชนสามารถรับรู้และจัดการกับความเสี่ยงด้านสุขภาพได้อย่างรวดเร็วและมีประสิทธิภาพ
จากความสำคัญดังกล่าว โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านท่าเหนาะ จึงได้จัดทำ โครงการชุมชนปลอดภัยด้วย อสม.นักวิทย์ ขึ้น เพื่อพัฒนาศักยภาพและยกระดับทักษะของ อสม. จำนวน 55 คน ในพื้นที่ ให้มีความรู้ความสามารถในการใช้ชุดทดสอบสารปนเปื้อนทางวิทยาศาสตร์ได้อย่างถูกต้อง มีความเชี่ยวชาญในการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อการเตือนภัย และสามารถถ่ายทอดความรู้เพื่อสร้างความตระหนักรู้แก่ประชาชนในระดับหลังคาเรือนได้ อันจะเป็นการสร้างกลไกการคุ้มครองผู้บริโภคระดับฐานรากที่เข้มแข็ง ส่งผลให้ประชาชนในชุมชนบริโภคอาหาร ยา และผลิตภัณฑ์สุขภาพได้อย่างปลอดภัย และมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นอย่างยั่งยืน