โครงการ “เข่าดี ชีวีมีสุข” ป้องกันและลดความเสี่ยงข้อเข่าเสื่อมในชุมชน โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านทุ่งยาว
-
นายเอนก กลิ่นรส
-
นางสาวณัฏฐณิชา สมจิตร
-
นางกัญญาณัฐ ปราบปรี
-
นางกิตติยา พรหมปาน
-
นางสาวเบญจมาศ เกื้อสุข
-
นางยุพยงค์ เพ็ชรรักษ์
-
จำนวนผู้สูงอายุที่เสี่ยงต่อการเกิดอุบัติเหตุ เช่น หกล้มง่าย เป็นต้น
-
ร้อยละของผู้สูงวัย อายุ 60 ปีขึ้นไป ที่มีความเครียดระดับปานกลางถึงมาก
-
ร้อยละของหน่วยงาน สถานประกอบการ ที่มีกิจกรรมส่งเสริมสุขภาพจิต
-
ร้อยละของหน่วยงาน สถานประกอบการ ที่มีการจัดพื้นที่พักผ่อน
-
เพื่อลดจำนวนผู้สูงอายุที่เสี่ยงต่อการเกิดอุบัติเหตุ
ผู้สูงอายุที่เสี่ยงต่อการเกิดอุบัติเหตุ มีจำนวนลดลง
-
เพื่อลดผู้สูงวัย อายุ 60 ปีขึ้นไป ที่มีความเครียดระดับปานกลางถึงมาก
ร้อยละของผู้สูงวัย อายุ 60 ปีขึ้นไป ที่มีความเครียดระดับปานกลางถึงมาก
-
เพื่อเพิ่มหน่วยงาน สถานประกอบการ ที่มีกิจกรรมส่งเสริมสุขภาพจิต
ร้อยละของหน่วยงาน สถานประกอบการ ที่มีกิจกรรมส่งเสริมสุขภาพจิต
-
เพื่อเพิ่มหน่วยงาน สถานประกอบการ ที่มีการจัดพื้นที่พักผ่อน
ร้อยละของหน่วยงาน สถานประกอบการ ที่มีการจัดพื้นที่พักผ่อน
เพิ่มความรู้และทักษะการดูแลข้อเข่า การใช้ข้ออย่างเหมาะสม และการควบคุมน้ำหนัก
ฝึกท่าบริหารเพิ่มความแข็งแรงของกล้ามเนื้อรอบข้อเข่าและการทรงตัว
ส่งเสริมการใช้สมุนไพรพอกเข่าอย่างเหมาะสมและปลอดภัยในผู้ที่ไม่มีข้อห้าม
ลดระดับความปวดและเพิ่มความสามารถในการทำกิจวัตรประจำวัน
5.จัดระบบติดตามกลุ่มเสี่ยงและส่งต่อผู้ที่มีอาการผิดปกติ
-
กลุ่มผู้สูงอายุ60
ผู้สูงอายุกลุ่มเสี่ยงข้อเข่าเสื่อม/ผู้มีอาการปวดเข่าที่สามารถเข้าร่วมกิจกรรมได้ จำนวน 60 คน ในเขตรับผิดชอบ รพ.สต.บ้านทุ่งยาว โดยคัดกรองข้อห้ามและอาการอันตรายก่อนเข้ากิจกรรมพอกสมุนไพร
- กิจกรรม แสดงขั้นตอนการทำกิจกรรมและกระบวนการดำเนินงาน เขียนให้ละเอียดว่าจะทำอะไร อย่างไร จึงจะสำเร็จตามวัตถุประสงค์หรือเป้าหมายที่วางไว้ เขียนให้เห็นลำดับเป็นขั้นเป็นตอน
- งบประมาณ ในแต่ละกิจกรรม ขอให้จำแนกรายการค่าใช้จ่ายต่างๆ โดยละเอียด
-
กิจกรรมที่ 1 “รู้เข่าของเรา” คัดกรองและประเมินก่อนดำเนินงาน
1.ลงทะเบียนและซักประวัติอาการปวด ระยะเวลาปวด โรคประจำตัว ประวัติหกล้ม/บาดเจ็บ
2.ประเมิน Pain Score, น้ำหนัก, BMI และความสามารถในการใช้งานข้อเข่าด้วยแบบประเมินที่หน่วยบริการเลือกใช้
3.คัดกรองสัญญาณอันตราย เช่น ข้อบวมแดงร้อน ไข้ บาดเจ็บเฉียบพลัน ลงน้ำหนักไม่ได้ หรืออาการผิดปกติที่ควรพบแพทย์
4.จัดกลุ่มเสี่ยงเพื่อกำหนดกิจกรรมและการติดตาม
รายละเอียดค่าใช้จ่าย ดังนี้
- แบบคัดกรอง/แบบ Pain Score/บัตรประจำตัวเข่าดี จำนวน 60 ชุดๆละ 20 บาท เป็นเงิน 1,200 บาท
1 มกราคม 2570 ถึง 31 กรกฎาคม 2570กลุ่มเป้าหมายจำนวน 60 คน ได้รับการลงทะเบียน ซักประวัติ และคัดกรองสุขภาพข้อเข่า
กลุ่มเป้าหมายได้รับการประเมินระดับความปวด น้ำหนัก BMI และความสามารถในการใช้งานข้อเข่า
3.กลุ่มเป้าหมายได้รับการจำแนกระดับความเสี่ยงและจัดทำข้อมูลพื้นฐานรายบุคคลครบถ้วน
4.ผู้ที่พบสัญญาณอันตรายได้รับคำแนะนำและส่งต่อเพื่อพบแพทย์หรือรับบริการที่เหมาะสม
1200 บาท -
กิจกรรมที่ 2 “โรงเรียนเข่าดี 4 ฐาน”
อบรมเชิงปฏิบัติการ
• ฐาน 1 รู้จักข้อเข่าเสื่อมและสัญญาณที่ควรพบแพทย์
• ฐาน 2 น้ำหนักกับข้อเข่า: ประเมิน BMI และตั้งเป้าหมายพฤติกรรม
• ฐาน 3 ใช้เข่าอย่างไรไม่ให้เจ็บ: ปรับท่านั่ง ลุก ยืน เดิน ขึ้นลงบันได และหลีกเลี่ยงท่าที่เพิ่มแรงกดข้อโดยไม่จำเป็น
• ฝึกท่าบริหารที่เหมาะสม เช่น เกร็งกล้ามเนื้อต้นขา เหยียดเข่า ยกขาตรง และท่าฝึกการทรงตัวตามความสามารถ
• ให้ผู้เข้าร่วมฝึกจริงและประเมินความถูกต้องรายบุคคล
• จัดชุดสื่อท่าบริหารกลับไปฝึกที่บ้าน โดยเน้นเริ่มตามความสามารถและหยุดเมื่อปวดผิดปกติ
• ฐาน 4 ยาและการดูแลตนเอง: ใช้ยาอย่างสมเหตุผล ไม่ซื้อยาชุด/ยาลูกกลอน และรู้ข้อจำกัดของสมุนไพร
รายละเอียดค่าใช้จ่าย ดังนี้1.ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่ม 60 คน × 2 มื้อ × 25 บาท เป็นเงิน 3,000 บาท
2.ค่าอาหารกลางวันผู้เข้าร่วมอบรม 60 คน *1 มื้อ *70 บาท เป็นเงิน 4,200 บาท
2.ค่าเอกสาร/สื่อ 4 ฐาน/แบบฝึก 60 ชุด × 25 บาท เป็นเงิน 1,500 บาท
4.ค่าแผ่นท่าบริหารข้อเข่ากลับบ้าน 60 ชุด ชุดละ 20 บาท เป็นเงิน 1,200 บาท
5.อุปกรณ์สาธิตและวัสดุฐานเรียนรู้ 1 ชุด เหมาจ่าย เป็นเงิน 1,000 บาท
4.ค่าตอบแทนวิทยากรให้ความรู้และฝึกปฏิบัติ ชั่วโมงละ 600 บาท จำนวน 1 คน × 5 ชั่วโมง เป็นเงิน 3,000 บาท1 มกราคม 2570 ถึง 31 กรกฎาคม 2570ผลผลิต (Output)
1.จัดอบรมเชิงปฏิบัติการ “โรงเรียนเข่าดี 4 ฐาน” จำนวน 1 ครั้ง ครบทั้ง 4 ฐานการเรียนรู้
2.กลุ่มเป้าหมายจำนวน 60 คน ได้รับความรู้และฝึกปฏิบัติเกี่ยวกับการดูแลข้อเข่าอย่างถูกต้อง
3.กลุ่มเป้าหมายได้รับเอกสาร สื่อความรู้ และแบบฝึกสำหรับนำไปใช้ดูแลตนเอง
ผลลัพธ์ (Outcome)1.กลุ่มเป้าหมายไม่น้อยกว่าร้อยละ 80 มีความรู้เกี่ยวกับข้อเข่าเสื่อม การควบคุมน้ำหนัก การใช้ข้อเข่า และการใช้ยาอย่างสมเหตุผลเพิ่มขึ้น
2.กลุ่มเป้าหมายสามารถสาธิตท่านั่ง ลุก ยืน เดิน และขึ้นลงบันไดที่ช่วยลดแรงกดต่อข้อเข่าได้อย่างถูกต้อง
3.กลุ่มเป้าหมายสามารถระบุสัญญาณอันตรายที่ควรไปพบแพทย์ และเลือกวิธีดูแลตนเองได้อย่างเหมาะสม
4.กลุ่มเป้าหมายมีความตระหนักในการหลีกเลี่ยงยาชุด ยาลูกกลอน และการใช้ยาหรือสมุนไพรที่ไม่เหมาะสม
5.กลุ่มเป้าหมายไม่น้อยกว่าร้อยละ 80 มีเป้าหมายในการปรับพฤติกรรมเพื่อลดปัจจัยเสี่ยงและชะลอความเสื่อมของข้อเข่า
13900 บาท -
กิจกรรมที่ 3 “พอกเข่าสมุนไพรอย่างปลอดภัย”
1.ให้ความรู้เรื่องวัตถุประสงค์ วิธีเตรียม วิธีใช้ ระยะเวลา และการสังเกตอาการระคายเคือง
2.สาธิตและฝึกปฏิบัติพอกเข่าในผู้ที่ผ่านการคัดกรอง
3.ประเมิน Pain Score ก่อนและหลังตามช่วงเวลาที่โครงการกำหนด
รายละเอียดค่าใช้จ่าย ดังนี้1.ค่าสมุนไพร/วัตถุดิบสำหรับพอกเข่า 60 คนคนละ 40 บาท เป็นเงิน 2,400 บาท
2.ค่าผ้าก๊อซ/ผ้าพัน/ถุงมือ/ภาชนะและวัสดุใช้แล้วทิ้ง 60 ชุด ชุดละ20 บาท เป็นเงิน 1,200 บาท
3.ค่าวัสดุเตรียมและจัดเก็บสมุนไพร 1 ชุด เหมาจ่าย 500 บาท
4.ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่มผู้เข้าร่วมกิจกรรม 60 คนๆละ 25 บาท เป็นเงิน 1,500 บาท
1 มีนาคม 2570 ถึง 30 มิถุนายน 2570ผลผลิต (Output)
1.กลุ่มเป้าหมายจำนวน 60 คน ได้รับความรู้เรื่องการพอกเข่าด้วยสมุนไพรอย่างถูกต้องและปลอดภัย
2.ผู้ที่ผ่านเกณฑ์การคัดกรองได้รับการสาธิตและฝึกปฏิบัติการเตรียมและพอกเข่าด้วยสมุนไพร
3.ผู้เข้าร่วมกิจกรรมได้รับการประเมิน Pain Score ก่อนและหลังการพอกเข่าตามระยะเวลาที่กำหนด
4.มีการบันทึกผลการพอกเข่าและอาการไม่พึงประสงค์ของผู้เข้าร่วมกิจกรรมเป็นรายบุคคล
ผลลัพธ์ (Outcome)
1.กลุ่มเป้าหมายไม่น้อยกว่าร้อยละ 80 มีความรู้และสามารถพอกเข่าด้วยสมุนไพรได้อย่างถูกวิธีและปลอดภัย
2.กลุ่มเป้าหมายสามารถสังเกตอาการแพ้หรือระคายเคือง และทราบวิธีหยุดใช้หรือขอรับคำปรึกษาจากบุคลากรสาธารณสุขได้อย่างเหมาะสม
3.ผู้เข้าร่วมกิจกรรมไม่น้อยกว่าร้อยละ 70 มีระดับความปวดเข่าหลังพอกสมุนไพรลดลงจากก่อนเข้าร่วมกิจกรรมอย่างน้อย 1 คะแนน
4.ไม่เกิดอาการไม่พึงประสงค์รุนแรงจากการพอกเข่าด้วยสมุนไพรในระหว่างดำเนินกิจกรรม
5600 บาท -
กิจกรรมที่ 4 “เข่าดี Challenge” ประเมินผลและคืนข้อมูล
1.ประเมิน Pain Score ความรู้ ทักษะบริหารข้อเข่า และความสามารถในการใช้งานข้อเข่าซ้ำ
2.จัดกิจกรรมสาธิตท่าบริหารโดยผู้เข้าร่วมและแลกเปลี่ยนประสบการณ์
3.คืนข้อมูลรายบุคคล แยกกลุ่มดูแลต่อเนื่อง และส่งต่อผู้มีอาการผิดปกติ
4.สรุปผลโครงการและยกย่องผู้เข้าร่วมที่มีความต่อเนื่องในการดูแลตนเอง
รายละเอียดค่าใช้จ่าย ดังนี้
ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่มวันประเมินผล 60 คน คนละ 25 บาท เป็นเงิน 1,500 บาท
ค่าแบบประเมินหลัง/เกียรติบัตร/วัสดุสรุปผล 1 ชุดกิจกรรม เหมาจ่าย 1,000 บาท
1 พฤษภาคม 2570 ถึง 31 กรกฎาคม 2570ผลผลิต (Output)
1. 2.กลุ่มเป้าหมายจำนวน 60 คน ได้รับการประเมิน Pain Score ความรู้ ทักษะการบริหารข้อเข่า และความสามารถในการใช้งานข้อเข่าหลังเข้าร่วมโครงการ
3.กลุ่มเป้าหมายได้สาธิตท่าบริหารข้อเข่าและแลกเปลี่ยนประสบการณ์ในการดูแลตนเอง
4.กลุ่มเป้าหมายได้รับทราบผลการประเมินและคำแนะนำในการดูแลข้อเข่าเป็นรายบุคคล
5.ผู้ที่ยังมีอาการปวดหรือพบความผิดปกติได้รับการจำแนกกลุ่มสำหรับติดตามดูแลหรือส่งต่อตามความเหมาะสม
6.มีการสรุปผลการดำเนินโครงการและมอบเกียรติบัตรแก่ผู้เข้าร่วมที่มีความต่อเนื่องในการดูแลตนเอง
ผลลัพธ์ (Outcome)
1.กลุ่มเป้าหมายไม่น้อยกว่าร้อยละ 80 มีความรู้เกี่ยวกับการดูแลข้อเข่าหลังเข้าร่วมโครงการสูงกว่าก่อนเข้าร่วมโครงการ
2.กลุ่มเป้าหมายไม่น้อยกว่าร้อยละ 80 สามารถปฏิบัติท่าบริหารข้อเข่าได้อย่างถูกต้องและเหมาะสมกับสภาพร่างกายของตนเอง
3.กลุ่มเป้าหมายไม่น้อยกว่าร้อยละ 70 มีระดับความปวดเข่าลดลง หรือมีความสามารถในการใช้งานข้อเข่าดีขึ้นเมื่อเปรียบเทียบกับก่อนเข้าร่วมโครงการ
4.กลุ่มเป้าหมายมีความมั่นใจและมีแรงจูงใจในการดูแลและบริหารข้อเข่าด้วยตนเองอย่างต่อเนื่อง
5.ผู้ที่มีอาการผิดปกติหรือยังมีข้อจำกัดในการใช้งานข้อเข่าได้รับการติดตามหรือส่งต่อเพื่อรับการดูแลที่เหมาะสม
2500 บาท -
“มุมพักใจ เข่าดี” พื้นที่ต้นแบบสุขภาพกาย–ใจ
1.จัดพื้นที่นั่งพักที่ปลอดภัย มีเก้าอี้มั่นคง สื่อท่าบริหารข้อเข่า สื่อจัดการความเครียด และช่องทางขอคำปรึกษา
2.จัดกิจกรรม “3 นาที สบายกาย สบายใจ” อย่างน้อย 3 ครั้ง: หายใจช้า ผ่อนคลาย และบริหารข้อเข่าเบา ๆ ตามความสามารถ
3.จัดวงคุย “ปวดเข่าไม่เหงาใจ” อย่างน้อย 1 ครั้ง เพื่อแลกเปลี่ยนเรื่องอาการปวด การนอน ความเครียด และแรงสนับสนุนจากครอบครัว
4.อสม.และเจ้าหน้าที่ติดตามผู้ที่ขาดกิจกรรม ปวดยังมาก เสี่ยงหกล้ม หรือมีความเครียด และประสานส่งต่อ
รายละเอียด ค่าใช้จ่าย ดังนี้
1.ชุดอุปกรณ์จัดมุมพักใจและบริหารข้อเข่า เหมาจ่าย 8,000 บาท
1 มกราคม 2570 ถึง 31 กรกฎาคม 2570มีพื้นที่ต้นแบบ 1 จุด; มีกิจกรรมสั้นอย่างน้อย 3 ครั้งและวงคุยอย่างน้อย 1 ครั้ง; ผู้ที่ต้องติดตามได้รับการดูแลหรือส่งต่อ
8000 บาท-
จัดเก้าอี้นั่งพักอย่างปลอดภัย สื่อท่าบริหารข้อเข่า สื่อจัดการความเครียด ช่องทางขอคำปรึกษา และป้ายเชิญชวนใช้พื้นที่
ชุดอุปกรณ์จัดมุมพักใจและบริหารข้อเข่า
8000 บาท -
กิจกรรม 3 นาที สบายกาย สบายใจบาท
-
วงคุย “ปวดเข่าไม่เหงาใจ”
กลุ่มย่อยแลกเปลี่ยนปัญหาปวดเข่า การนอน ความเครียด และแรงสนับสนุนจากครอบครัว พร้อมให้คำแนะนำการดูแลตนเองและช่องทางช่วยเหลือ
วงพูดคุยอย่างน้อย 1 ครั้ง/พื้นที่ และรายชื่อผู้ต้องติดตาม
บาท -
ติดตามและส่งต่อบาท
-
1.ผู้สูงอายุ 60 คนได้รับการคัดกรองสุขภาพข้อเข่าและทราบระดับความเสี่ยงของตนเอง
2.ผู้เข้าร่วมมีความรู้และทักษะในการใช้ข้อเข่า บริหารกล้ามเนื้อ ควบคุมน้ำหนัก และใช้ยา/สมุนไพรอย่างปลอดภัยเพิ่มขึ้น
3.ผู้เข้าร่วมส่วนใหญ่มีอาการปวดลดลงหรือความสามารถในการทำกิจวัตรดีขึ้น และมีแผนดูแลตนเองต่อเนื่อง
4.ผู้มีสัญญาณอันตรายหรืออาการผิดปกติได้รับคำแนะนำ ติดตาม และส่งต่ออย่างเหมาะสม
5.เกิดพื้นที่ต้นแบบที่เชื่อมสุขภาพกายและสุขภาพใจ พร้อมกลไกความร่วมมือระหว่าง รพ.สต. อสม. ครอบครัว และชุมชน
6.รพ.สต.มีฐานข้อมูลก่อน–หลังสำหรับวางแผนบริการผู้สูงอายุและต่อยอดกิจกรรมในปีถัดไป
