โครงการอุไรรู้จักเลือก รู้จักกิน ห่างไกลโรคอ้วน
-
นางสาวดวงฤทัย ชำนาญเพาะ
-
นายอังศุชวาล ทรงนาศึก
-
นางนุชนารถ ยาบาจิ
ปัจจุบันสถานการณ์ภาวะโภชนาการเกินและโรคอ้วนในเด็กวัยเรียนของประเทศไทยมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง อันเป็นผลมาจากพฤติกรรมการบริโภคอาหารที่ไม่เหมาะสม โดยเฉพาะการบริโภคอาหารที่มีไขมันสูง น้ำตาลสูง และอาหารแปรรูป ในขณะที่การบริโภคผักและผลไม้ซึ่งเป็นแหล่งของใยอาหาร วิตามิน และแร่ธาตุที่จำเป็นต่อร่างกายกลับมีปริมาณน้อยกว่าที่ควรได้รับในแต่ละวัน ประกอบกับพฤติกรรมเนือยนิ่ง (Sedentary Behavior) และการขาดการออกกำลังกายที่เพียงพอ ส่งผลให้นักเรียนจำนวนมากมีภาวะน้ำหนักเกินและโรคอ้วน
จากสถานการณ์ข้างต้นทางโรงเรียนบ้านอุไรมีการสำรวจข้อมูลเกี่ยวกับสถิติ BMI ของเด็กที่มีภาวะน้ำหนักเกินเกณฑ์ ในปีพุทธศักราช 2569 มีนักเรียนที่มีภาวะน้ำหนักเกินเกณฑ์อยู่ที่ 11 คน คิดเป็นร้อยละ 23.91 ของจำนวนนักเรียนทั้งหมด เเละทางโรงเรียนจึงได้จัดทำเเบบสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับพฤติกรรมการบริโภคเเละการดำรงชีวิตในประจำวันวันสำหรับกลุ่มที่มีภาวะน้ำหนักเกินเกณฑ์ พบว่า นักเรียนกลุ่มดังกล่าวไม่ชอบการทานผักเเละผลไม้ มักจะทานขนม เบเกอรี่ รวมถึงเครื่องดื่มที่มีปริมาณน้ำตาลสูง ประกอบกับมีพฤติกรรมที่ไม่ชอบการขยับร่างกาย สาเหตุสำคัญประการหนึ่งของปัญหาดังกล่าวเกิดจากการที่นักเรียนขาดความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับประโยชน์ของผักและผลไม้ ตลอดจนขาดทักษะในการเลือกซื้อและเลือกรับประทานผักผลไม้ที่มีคุณภาพและปลอดภัย
ด้วยเหตุนี้ จึงเห็นความสำคัญของการดำเนินโครงการอุไรรู้จักเลือก รู้จักกิน ห่างไกลโรคอ้วน เพื่อส่งเสริมความรู้และปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคผักและผลไม้ในนักเรียนระดับประถมศึกษา โดยจัดกิจกรรมการอบรมให้ความรู้เกี่ยวกับประโยชน์ของผักและผลไม้ วิธีการเลือกซื้อและเลือกรับประทานผักผลไม้ที่ถูกต้องเหมาะสม ควบคู่ไปกับกิจกรรมสาธิตการปลูกพืชผักสวนครัวอย่างง่ายที่นักเรียนสามารถนำไปปฏิบัติได้จริงที่บ้าน ทั้งนี้เพื่อให้นักเรียนได้เรียนรู้ผ่านการลงมือปฏิบัติจริง (Learning by Doing) อันจะช่วยปลูกฝังทัศนคติที่ดี สร้างความรู้สึกภาคภูมิใจในผลผลิตที่ปลูกด้วยตนเอง และนำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคให้หันมารับประทานผักและผลไม้เพิ่มมากขึ้น ลดพฤติกรรมการบริโภคอาหารที่ไม่มีประโยชน์ อันจะเป็นการป้องกันและลดปัญหาภาวะโภชนาการเกินและโรคอ้วนในเด็กวัยเรียนได้อย่างยั่งยืน ตลอดจนเสริมสร้างความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับประโยชน์ของผักผลไม้ รวมถึงพืชผักสวนครัว
เพื่อให้ความรู้วิธีเลือกผักผลไม้ที่ปลอดสารพิษ เเละเพิ่มการทานผัก ผลไม้ของนักเรียน เพื่อให้ความรู้เกี่ยวกับการปลูกพืชผักสวนครัว รวมถึงประโยชน์ของพืชผักสวนครัว
กลุ่มวัยเรียนและเยาวชน 46 คน กลุ่มวัยทำงาน 11คน
- กิจกรรม แสดงขั้นตอนการทำกิจกรรมและกระบวนการดำเนินงาน เขียนให้ละเอียดว่าจะทำอะไร อย่างไร จึงจะสำเร็จตามวัตถุประสงค์หรือเป้าหมายที่วางไว้ เขียนให้เห็นลำดับเป็นขั้นเป็นตอน
- งบประมาณ ในแต่ละกิจกรรม ขอให้จำแนกรายการค่าใช้จ่ายต่างๆ โดยละเอียด
-
กิจกรรมที่ 1 อบรมให้ความรู้เกี่ยวกับประโยชน์ของผักเเละผลไม้ รวมถึงวิธีการเลือกทานเลือกซื้อผักผลไม้ ชื่อกิจกรรม : กินเป็น เลือกเป็น เด็กอุไรสดใสแข็งแรง
1.1.แต่งตั้งคณะทำงานรับผิดชอบกิจกรรม ประกอบด้วยผู้บริหาร ครูผู้สอน หรือครูผู้รับผิดชอบ กลุ่มเป้าหมาย
1. ครูและบุคลากร จำนวน 11 คน รวมทั้งสิ้น 11 คน ไม่ใช้งบประมาณ1.2 อบรมให้ความรู้ความรู้เกี่ยวกับประโยชน์ของผักเเละผลไม้ รวมถึงวิธีการเลือกทานเลือกซื้อผักผลไม้ (จัดกิจกรรมในวันหยุดนักขัตฤกษ์) กำหนดการอบรม กินเป็น เลือกเป็น เด็กอุไรสดใสแข็งแรง เวลา 09.00 – 16.00 น. เวลา กิจกรรม 09.00 – 09.30 น. ลงทะเบียน
09.30 – 09.45 น. พิธีเปิด กล่าวต้อนรับผู้เข้าอบรม 09.45 – 10.30 น. บรรยายในหัวข้อ ทำไมต้องกินผัก-ผลไม้ 10.30 – 10.45 น. พักเบรก (ผลไม้ น้ำผลไม้) 10.45 – 11.30 น. กิจกรรมฐาน รู้จักสีสันผัก-ผลไม้ มีรายละเอียดดังนี้ กิจกรรมฐาน 5 ฐาน
ผักผลไม้สีแดง
ผักผลไม้สีเหลือง/ส้ม
ผักผลไม้สีเขียว
ผักผลไม้สีม่วง/น้ำเงิน
ผักผลไม้สีขาว/น้ำตาลอ่อน
11.30 – 12.15 น. เกมทบทวน จับคู่สีผักผลไม้กับวิตามิน/ประโยชน์ 12.15 – 13.15 น. พักรับประทานอาหารกลางวัน (มีเมนูผัก-ผลไม้ประกอบ) 13.15 – 14.00 น. กิจกรรมบรรยายพร้อมสาธิต วิธีเลือกซื้อผัก-ผลไม้สดใหม่ (สังเกตสี ผิว กลิ่น ความสด) 14.00 – 14.15 น. พักเบรก 14.15 – 15.00 น. กิจกรรมกลุ่ม จัดตะกร้าสุขภาพ (แบ่งกลุ่มเลือกผัก-ผลไม้จำลอง จัดเมนูสุขภาพ) 15.00 – 15.45 น. นำเสนอผลงานกลุ่ม / เกมตอบคำถามชิงรางวัล 15.45 – 16.00 น. สรุปความรู้ / มอบเกียรติบัตร / พิธีปิด
กลุ่มเป้าหมาย นักเรียน ทั้งหมด 46 คน ครูและบุคลากร ทั้งหมด 11 คน รวมทั้งสิ้น 57 คน งบประมาณ 1. ค่าไวนิล ขนาด 1.5 × 3 เมตร 1 ผืน ผืนละ 675 บาท เป็นเงิน 675 บาท 2. ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่ม จำนวน 2 มื้อ 57 × 35 × 2 เป็นเงิน 3,990 บาท 3. ค่าอาหารกลางวัน 57 × 75 เป็นเงิน 4,275 บาท 4. ค่าตอบแทนวิทยากร จำนวน 5 ชั่วโมง ชั่วโมงละ 600 บาท เป็นเงิน 3,000 บาท 5. ค่าสื่อวัสดุอุปกรณ์ โฟมบอร์ด กิจกรรมฐาน ผักผลไม้ 5 สี ขนาด 1 x 2 เมตร เเผ่นละ 235 บาท เป็นเงิน 1,175 บาท กระดาษบรู๊ฟ จำนวน 20 แผ่นๆละ 6 บาท คิดเป็นเงิน 180 บาท ปากกาเมจิก จำนวน 2 แพ็ค แพ็คละ 150 บาท คิดเป็นเงิน 300 บาท 6. สื่อผักผลไม้ สามารถรับประทานได้ ดังนี้ เเครอต จำนวน 1 กิโลกรัม กิโลกรัมละ 35 บาท คิดเป็นเงิน 35 บาท บรอกโคลี จำนวน 1 กิโลกรัม กิโลกรัมละ 80 บาท คิดเป็นเงิน 80 บาท มะเขือเทศlสีดา จำนวน 1 กิโลกรัม กิโลกรัมละ 45 บาท คิดเป็นเงิน 45 บาท กะหล่ำม่วง จำนวน 1 กิโลกรัม กิโลกรัมละ 60 บาท คิดเป็นเงิน 60 บาท หัวไชเท้า จำนวน 1 กิโลกรัม กิโลกรัมละ 30 บาท คิดเป็นเงิน 30 บาท ส้ม จำนวน 1 กิโลกรัม กิโลกรัมละ 60 บาท คิดเป็นเงิน 60 บาท แตงโม จำนวน 1 กิโลกรัม กิโลกรัมละ 25 บาท คิดเป็นเงิน 25 บาท ฝรั่ง จำนวน 1 กิโลกรัม กิโลกรัมละ 30 บาท คิดเป็นเงิน 30 บาท องุ่นม่วง จำนวน 1 กิโลกรัม กิโลกรัมละ 80 บาท คิดเป็นเงิน 80 บาท กล้วยหอม จำนวน 1 กิโลกรัม กิโลกรัมละ 60 บาท คิดเป็นเงิน 60 บาท รวมเป็นเงิน 505 บาท
รวมเป็นเงิน 14,100 บาท
15 มกราคม 2570 ถึง 30 กันยายน 2570ร้อยละ 90 ของนักเรียน ครูและบุคลากรความรู้ความเข้าใจในการเลือกผักผลไม้รับประทาน นักเรียนร้อยละ 80 สามารถบอกถึงประโยชน์ของผักผลไม้ เเละพืชผักสวนครัว ร้อยละ 95 ของกลุ่มเป้าหมายมีความพึ่งพอใจในกิจกรรม กินเป็น เลือกเป็น เด็กอุไรสดใสแข็งแรง
14100 บาท -
กิจกรรมที่ 2 กิจกรรมสาธิตการปลูกผักสวนครัวอย่างง่ายเอาไว้กินเองที่บ้าน ชื่อกิจกรรม : กิจกรรมเด็กอุไรปลูกผักกินได้ ปลอดภัยไร้สารพิษ รายละเอียดกิจกรรม/งบประมาณ/อื่น
2.1 วางแผนและเตรียมความพร้อม - แต่งตั้งคณะกรรมการดำเนินกิจกรรม ประกอบด้วยผู้บริหาร บุคลากร - ประชุมวางแผนกำหนดรูปแบบกิจกรรมสาธิตการปลูกผักสวนครัวอย่างง่ายเอาไว้กินเองที่บ้านให้เหมาะสมกับช่วงวัยของ นักเรียนสำรวจพื้นที่ภายในโรงเรียน เช่น พื้นที่ว่าง เพื่อใช้จัด กิจกรรมจัดเตรียมอุปกรณ์ทางการเกษตร
กลุ่มเป้าหมาย นักเรียน ทั้งหมด 46 คน ครูเเละบุคลากร 11 คน รวมทั้งสิ้น 57 คน ไม่ใช้งบประมาณ
2.2 อบรมให้ความรู้เกี่ยวกับสาธิตการปลูกผักสวนครัวอย่างง่ายเอาไว้กินเองที่บ้าน เเละจัดเเหล่งเรียนรู้เเปลงผักสวนครัว กำหนดการอบรม นักปลูกตัวน้อย ปลูกผักไว้กินเอง เวลา 08.30 – 16.30 น. เวลา กิจกรรม 08.30 – 09.00 น. ลงทะเบียน / เกมทำความรู้จัก (Ice breaking) 09.00 – 09.15 น. พิธีเปิด กล่าวต้อนรับผู้เข้าอบรม 09.15 – 10.00 น. บรรยาย ทำไมควรปลูกผักกินเอง (ประโยชน์ ความปลอดภัย ประหยัด) 10.00 – 10.15 น. พักเบรก 10.15 – 11.00 น. รู้จักพืชผักสวนครัวง่ายๆ ที่ปลูกได้ในบ้าน (ผักบุ้ง คะน้า พริก มะเขือ ผักชี ฯลฯ) 11.00 – 12.00 น. สาธิต การเตรียมดินและวัสดุปลูก (ดินปลูก กระถาง/ภาชนะรีไซเคิล ปุ๋ยหมัก) 12.00 – 13.00 น. พักรับประทานอาหารกลางวัน 13.00 – 14.00 น. สาธิต วิธีดูแลรดน้ำ-ใส่ปุ๋ย และการสังเกตศัตรูพืชเบื้องต้น 14.00 – 14.15 น. พักเบรก 14.15 – 15.00 น. ฝึกปฏิบัติ ลงมือปลูกผักด้วยตัวเอง เเบ่งกลุ่มลงเเปลงเพื่อเพาะปลูกกล้าผัก เเละพืชผักสวนครัว 15.00 – 15.45 น. กิจกรรมกลุ่ม ออกแบบสวนครัวในฝันของฉัน รายละเอียดกิจกรรม ให้นักเรียนเเบ่งกลุ่มวาดภาพเเปลงผักสวนครัวของกลุ่มตนเอง เเล้วนำเสนอ 15.45 – 16.15 น. สรุปความรู้ / เกมตอบคำถามชิงรางวัล 16.15 – 16.30 น. มอบเกียรติบัตร / พิธีปิด
กลุ่มเป้าหมาย นักเรียน ทั้งหมด 46 คน ครูและบุคลากร 11 คน รวมทั้งสิ้น 57 คน งบประมาณ 1. ค่าไวนิล ขนาด 1.5 X 3 เมตรจำนวน 1 ผืน ๆ ละ 675 บาท คิดเป็นเงิน 675 บาท 2. ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่ม จำนวน 2 มื้อ 57 X 35 X 2 เป็นเงิน 3,990 บาท 3. ค่าอาหารกลางวัน 57 × 75 เป็นเงิน 4,275 บาท 4. ค่าตอบแทนวิทยากร จำนวน 5 ชั่วโมง ชั่วโมงละ 600 บาท เป็นเงิน 3,000 บาท 5. ดินปลูก จำนวน 1 คันรถบรรทุก ราคา 1,000 บาท คิดเป็นเงิน 1,000 บาท 6. ปุ๋ยอินทรีย์ สูตร 15-15-15 จำนวน 2 กระสอบ กระสอบละ 1,200 บาท เป็นเงิน 2,400 บาท 7. พันธุ์ต้นกล้าพืชผักสวนครัว ได้เเก่ ต้นพริก จำนวน 10 ต้น ต้นละ 5 บาท คิดเป็นเงิน 50 บาท ต้นมะเขือ จำนวน 10 ต้น ต้นละ 5 บาท คิดเป็นเงิน 50 บาท ต้นกะเพรา จำนวน 10 ต้น ต้นละ 5 บาท คิดเป็นเงิน 50 บาท ต้นโหระพา จำนวน 10 ต้น ต้นละ 5 บาท คิดเป็นเงิน 50 บาท ต้นมะนาว จำนวน 10 ต้น ต้นละ 150 บาท คิดเป็นเงิน 1,500 บาท ต้นมะกรูด จำนวน 4 ต้น ต้นละ 50 บาท คิดเป็นเงิน 200 บาท รวมเป็นเงิน 1,900 บาท 8. เมล็ดพันธ์พืช ชนิดซอง ( ผักบุ้ง ผักชี ผักกาดกวางตุ้ง) จำนวนชนิดละ 7 ซอง ซองละ 35 บาท คิดเป็นเงิน 750 บาท
9. ท่อซีเมนต์ ขนาด 50 x 80 ราคาหน่วยละ 500 จำนวน 14 ลูก คิดเป็นเงิน 7,000 บาท 10. กระสอบสำหรับปลูกต้นกล้าพันธุ์พืช กระสอบละ 5 บาท จำนวน 40 กระสอบ คิดเป็นเงิน 200 บาท รวมเป็นเงิน 25,190 บาท
2.3 ดำเนินกิจกรรมแปลงจัดเเหล่งเรียนรู้ผักสวนครัวดีมีประโยชน์ โดยมีรายละเอียดกิจกรรมคือ เเบ่งพื้นที่ภายในโรงเรียนจัดเเปลงผักสวนครัว เเบ่งพื้นที่ในการดูเเลรับผัดชอบ จัดทำป้ายนิเทศให้ความรู้เกี่ยวกับพืชผักสวนครัว โดยมีรายละเอียดป้านได้เเก่ ชื่อไทย ชื่ออังกฤษ ชื่อทางวิทยาศาสตร์ เเละประโยชน์/สรรพคุณ กลุ่มเป้าหมาย นักเรียน ทั้งหมด 46 คน ครูและบุคลากร 11 คน รวมทั้งสิ้น 57 คน งบประมาณ เเผ่นผ้ายนิเทศให้ความรู้ ขนาด 21 x 30 ซม.(ขนาด A4) จำนวน 12 เเผ่น
ราคาเเผ่นละ 120 บาท คิดเป็นเงิน 1,440 บาท รวมเป็นเงิน 1,440 บาทรวมงบประมาณทั้งสิ้น 26,630 บาท
15 มกราคม 2570 ถึง 30 กันยายน 2570- นักเรียนร้อยละ 80 สามารถบอกถึงประโยชน์ของผักผลไม้ เเละพืชผักสวนครัว
- นักเรียนอย่างน้อยร้อยละ 90 เข้าร่วมกิจกรรมทางการเกษตรและมีการเคลื่อนไหวร่างกายในระดับที่เหมาะสม
- ร้อยละ 100 ผลผลิต สามารถนำไปประกอบอาหารในโครงการอาหารกลางวัน
26630 บาท - นักเรียนร้อยละ 80 สามารถบอกถึงประโยชน์ของผักผลไม้ เเละพืชผักสวนครัว
-
กิจกรรมที่ 3 ประเมินนักเรียนครูและบุคลากรฯ และถอดบทเรียนจากกิจกรรม ชื่อกิจกรรม ประเมินนักเรียนครูและบุคลากรฯ และถอดบทเรียนจากกิจกรรม
ประเมินจากแบบสำรวจการมีกิจกรรมทางกายของนักเรียนครูและบุคลากรฯ 65 คน โดยบันทึกลงในแบบสำรวจการมีกิจกรรมทางกายของนักเรียน ครูและบุคลากรฯหลังการดำเนินโครงการ นักเรียน ครูและบุคลากรฯ ทั้งหมด เขียนสะท้อนความรู้ สิ่งที่ได้รับและร่วมกันถอดบทเรียนจากการเข้าร่วมโครงการ โดยเขียนลงในกระดาษบรู๊ฟ กลุ่มเป้าหมาย นักเรียนจำนวน 46 คน ครูและบุคลากรจำนวน 11 คน รวมทั้งสิ้น 57 คน งบประมาณ กระดาษบรู๊ฟ จำนวน 20 แผ่นๆละ 6 บาท คิดเป็นเงิน 180 บาท ปากกาเมจิก จำนวน 2 แพ็ค แพ็คละ 150 บาท คิดเป็นเงิน 300 บาท ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่ม จำนวน 2 มื้อ 57 X 35 X 1 เป็นเงิน 1,995 บาท รวมทั้งสิ้น 2,475 บาท
15 มกราคม 2570 ถึง 30 กันยายน 2570นักเรียนร้อยละ 100 ร่วมกันถอดบทเรียนจากการร่วมโครงการนี้
2475 บาท -
กิจกรรมที่ 4 รายงานผลโครงการและแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ชื่อกิจกรรม รายงานผลโครงการและแลกเปลี่ยนเรียนรู้
รายละเอียดกิจกรรม/งบประมาณ/อื่นๆ รายงานผลและนำเสนอโครงการและแลกเปลี่ยนเรียนรู้ จำนวน 2 ครั้ง จัดทำรายงานโครงการเสนอกองทุนตำบลอย่างน้อย 2 เล่ม งบประมาณ
ค่าจัดทำรูปเล่มรายงานเมื่อเสร็จสิ้นโครงการ จำนวน 4 เล่มๆ ละ 250 บาทเป็นเงิน 1,000 บาท15 มกราคม 2570 ถึง 30 กันยายน 2570โครงการสำเร็จลุล่วงตามวัตถุประสงค์
1000.00 บาท
- นักเรียนเเละบุคลากรมีความรู้วิธีเลือกผักผลไม้ที่ปลอดสารพิษ
- นักเรียนเเละบุคลากรความรู้เกี่ยวกับการปลูกพืชผักสวนครัว รวมถึงประโยชน์ของพืชผักสวนครัว 3.เกิดเเหล่งเรียนรู้เรื่องพืชผักสวนครัวภายในโรงเรียน
| ชื่อเอกสาร | ผู้ส่ง | ||
|---|---|---|---|
| 1 | ไฟล์ข้อเสนอโครงการ ครั้งที่ 1 (.pdf) @25 ส.ค. 2569 | โรงเรียนบ้านอุไร L8010-008 |
