โครงการแช่เท้าด้วยสมุนไพรในผู้ป่วยเบาหวานด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทย ประจำปีงบประมาณ 2570
-
นายจิตติณัฎช์ สุวรรณรัตน์
-
ร้อยละของผู้ป่วยเบาหวานที่มีความเสี่ยงเกิดภาวะแทรกซ้อน เช่น เท้าบวม แผลเบาหวาน
โรคเบาหวานเป็นโรคเรื้อรังที่เป็นปัญหาสาธารณสุขสำคัญ ผู้ป่วยมักเผชิญภาวะแทรกซ้อนทางระบบประสาทส่วนปลาย (Diabetic Peripheral Neuropathy) ส่งผลให้เกิดอาการชาปลายเท้า การไหลเวียนโลหิตไม่สะดวก และเสี่ยงต่อการเกิดแผลเรื้อรังที่เท้าซึ่งอาจรุนแรงถึงขั้นสูญเสียอวัยวะ การดูแลและป้องกันการเกิดแผลที่เท้าจึงมีความสำคัญอย่างยิ่ง
รพ.สต.บ้านโคกชะงายได้เล็งเห็นว่าศาสตร์การแพทย์แผนไทยมีภูมิปัญญาการนำสมุนไพรสดและแห้ง (เช่น ไพล ขมิ้นไพร ตะไคร้ ใบมะกรูด ผิวมะกรูด เกลือ) มาใช้อบหรือแช่เท้าด้วยน้ำอุ่น โดยความร้อนจากน้ำจะช่วยขยายเส้นเลือด ทำให้การไหลเวียนของเลือดบริเวณปลายเท้าดีขึ้น ช่วยผ่อนคลายกล้ามเนื้อ และลดอาการชาปลายเท้าได้อย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งเป็นการส่งเสริมสุขภาพและป้องกันภาวะแทรกซ้อน รพ.สต.บ้านโคกชะงาย จึงจัดทำโครงการแช่เท้าด้วยสมุนไพรในผู้ป่วยเบาหวานด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทยขึ้น เพื่อสร้างความรู้และทักษะในการดูแลตนเองแก่ผู้ป่วยเบาหวานและผู้ดูแลในชุมชน
-
เพื่อให้ผู้ป่วยโรคเบาหวานมีความรู้ความเข้าใจในการดูแลสุขภาพเท้าและทักษะการแช่เท้าด้วยสมุนไพรอย่างถูกต้อง80
-
เพื่อลดอาการชาปลายเท้าและกระตุ้นการไหลเวียนโลหิตบริเวณปลายเท้าของผู้ป่วยโรคเบาหวาน80
-
เพื่อป้องกันการเกิดแผลแทรกซ้อนที่เท้าในผู้ป่วยเบาหวาน50
-
ผู้ป่วยโรคเบาหวานที่มีภาวะเสี่ยงต่ออาการชาปลายเท้า ในเขตพื้นที่ รพ.สต.บ้านโคกชะงาย25
-
อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) หรือผู้ดูแลผู้ป่วย5
- กิจกรรม แสดงขั้นตอนการทำกิจกรรมและกระบวนการดำเนินงาน เขียนให้ละเอียดว่าจะทำอะไร อย่างไร จึงจะสำเร็จตามวัตถุประสงค์หรือเป้าหมายที่วางไว้ เขียนให้เห็นลำดับเป็นขั้นเป็นตอน
- งบประมาณ ในแต่ละกิจกรรม ขอให้จำแนกรายการค่าใช้จ่ายต่างๆ โดยละเอียด
-
อบรมให้ความรู้เรื่องการดูแลเท้าในผู้ป่วยเบาหวาน และศาสตร์การแพทย์แผนไทยในการดูแลสุขภาพ
1.คัดกรองผู้ป่วยเบาหวานที่มีอาการชาปลายเท้า เข้าร่วมโครงการ จำนวน 25 คน 2.อบรมให้ความรู้เรื่องการดูแลเท้าในผู้ป่วยเบาหวาน และศาสตร์การแพทย์แผนไทยในการดูแลสุขภาพ
3.สาธิตและฝึกปฏิบัติการเตรียมตัวยาสมุนไพรและการแช่เท้าด้วยน้ำอุ่นสมุนไพรอย่างปลอดภัย
4.จัดทำชุดสมุนไพรแช่เท้าแจกจ่ายให้ผู้ป่วยนำกลับไปปฏิบัติต่อเนื่องที่บ้านงบประมาณที่ใช้
- ค่าอาหารกลางวัน จำนวน 30 คน × 1 มื้อ × 60 บาท เป็นเงิน 1,800 บาท
- ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่ม จำนวน 30 คน × 2 มื้อ × 30 บาท เป็นเงิน 1,800 บาท
- ค่าสมนาคุณวิทยากร จำนวน 1 คน × 6 ชั่วโมง × 600 บาท เป็นเงิน 3,600 บาท
- ค่าวัสดุสมุนไพรและอุปกรณ์แช่เท้า เป็นเงิน 3,000 บาท
- ค่าจัดทำเอกสารและแผ่นพับความรู้ จำนวน 30 ชุด × 10 บาท เป็นเงิน 300 บาท
1 มกราคม 2570 ถึง 31 มกราคม 25701.ให้ผู้ป่วยโรคเบาหวานมีความรู้ความเข้าใจในการดูแลสุขภาพเท้าและทักษะการแช่เท้าด้วยสมุนไพรอย่างถูกต้อง
2.ลดอาการชาปลายเท้าและกระตุ้นการไหลเวียนโลหิตบริเวณปลายเท้าของผู้ป่วยโรคเบาหวาน
3.ป้องกันการเกิดแผลแทรกซ้อนที่เท้าในผู้ป่วยเบาหวาน10500 บาท -
นัดหมายติดตามผล
นัดหมายติดตามผลการแช่เท้าและประเมินอาการชาปลายเท้า ณ อาคารอเนกประสงค์ รพ.สต.บ้านโคกชะงาย หลังดำเนินโครงการ 1 เดือน และ 3 เดือน ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่ม 30 คน × 1 มื้อ × 30บาท x 2 รอบ = 1,800 บาท ( 2รอบการติดตามผล รอบ1เดือน และรอบ 3 เดือน)
1 กุมภาพันธ์ 2570 ถึง 28 กุมภาพันธ์ 25701.ผู้ป่วยเบาหวานมีความรู้และสามารถแช่เท้าด้วยสมุนไพรเพื่อดูแลตนเองที่บ้านได้อย่างถูกต้อง ร้อยละ 80
2.ผู้ป่วยเบาหวานที่เข้าร่วมโครงการมีอาการชาปลายเท้าลดลงและการไหลเวียนโลหิตดีขึ้น ร้อยละ 801800 บาท
ขั้นเตรียมการ:
1.ประชุมทีมสุขภาพ
2.จัดทำโครงการเสนอขออนุมัติงบประมาณจากกองทุน สปสช. ตำบลโคกชะงาย
3.จัดเตรียมวัสดุ อุปกรณ์ สมุนไพร
ขั้นดำเนินการ:
1.ตรวจคัดกรองประเมินความรู้สึกปลายเท้า (Monofilament test) และประเมินอาการชาก่อนเข้าร่วมโครงการ ณ อาคารอเนกประสงค์
2.อบรมให้ความรู้เรื่องการดูแลเท้าในผู้ป่วยเบาหวาน และศาสตร์การแพทย์แผนไทยในการดูแลสุขภาพ ณ อาคารอเนกประสงค์
3.สาธิตและฝึกปฏิบัติการเตรียมตัวยาสมุนไพรและการแช่เท้าด้วยน้ำอุ่นสมุนไพรอย่างปลอดภัย ณ อาคารอเนกประสงค์
4.จัดทำชุดสมุนไพรแช่เท้าแจกจ่ายให้ผู้ป่วยนำกลับไปปฏิบัติต่อเนื่องที่บ้าน
ขั้นติดตามและประเมินผล:
1.นัดหมายติดตามผลการแช่เท้าและประเมินอาการชาปลายเท้า ณ อาคารอเนกประสงค์ รพ.สต.บ้านโคกชะงาย หลังดำเนินโครงการ 1 เดือน และ 3 เดือน
2.สรุปและรายงานผลโครงการต่อคณะกรรมการกองทุนหลักประกันสุขภาพตำบลโคกชะงาย
สามารถถัวเฉลี่ยกันได้ทุกรายการ
1.ผู้ป่วยเบาหวานมีความรู้และสามารถแช่เท้าด้วยสมุนไพรเพื่อดูแลตนเองที่บ้านได้อย่างถูกต้อง ร้อยละ 80
2.ผู้ป่วยเบาหวานที่เข้าร่วมโครงการมีอาการชาปลายเท้าลดลงและการไหลเวียนโลหิตดีขึ้น ร้อยละ 80
3.ลดอัตราการเกิดแผลเรื้อรังที่เท้าในผู้ป่วยเบาหวานในเขตพื้นที่ตำบลโคกชะงาย ร้อยละ 50
