โครงการคัดกรองความเสี่ยงและเฝ้าระวังโรคหลอดเลือดสมองในชุมชนบ้านชายคลอง
-
นางสาวจตุพร สุขสวัสดิ์
-
ร้อยละประชาชนที่มีความเสี่ยงเป็นโรคหลอดเลือดสมอง(CVA)2
ประชาชนที่มีความเสี่ยงเป็นโรคหลอดเลือดสมอง(CVA) เพิ่มมากขึ้น
-
โรคหลอดเลือดสมอง (Stroke) ในประเทศไทยมีแนวโน้มผู้ป่วยและเสียชีวิตสูงขึ้นต่อเนื่อง และมีกลุ่มเสี่ยงเพิ่มมากขึ้น2
โรคหลอดเลือดสมองเป็นปัญหาสุขภาพสำคัญที่อาจทำให้ผู้ป่วยเสียชีวิตหรือเกิดความพิการและต้องพึ่งพาผู้อื่นในระยะยาว โดยเฉพาะประชาชนที่มีปัจจัยเสี่ยง เช่น ความดันโลหิตสูง เบาหวาน ไขมันในเลือดสูง การสูบบุหรี่ ภาวะอ้วน และขาดกิจกรรมทางการ ดังนั้น การป้องกันก่อนการเกิดโรค การค้าหากลุมเสี่ยง และการทำให้ประชาชนรู้จักอาการเตือนจึงมีความสำคัญ อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) เป็นบุคคลที่ใกล้ชิดประชาชน สามารถเข้าถึงประชาชนถึงระดับครัวเรือน และมีบทบาทสำคัญในการคัดกรอง ให้ความรู้ ติดตามพฤติกรรมสุขภาพ ตลอดจนช่วยให้ประชาชนรู้จักอาการเตือนของโรคหลอดเลือดสมองและเข้าสู่ระบบบริการได้อย่างรวดเร็ว ดังนั้น อสม. ชุมชนชายคลอง ร่วมกับศูนย์สุขภาพชุมชน โรงพยาบาลเขาชัยสน จึงจัดทำ โครงการส่งเสริมการคัดกรองและลดปัจจัยเสี่ยงโรคหลอดเลือดสมองในชุมชนห้าห้อง-ควนสาร เพื่อพัฒนาศักยภาพ อสม.และสร้างความรอบรู้แก่ประชาชน โดยมุ่งค้นหากลุ่มเสี่ยง ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ และสร้างการรับรู้สัญญาณเตือน FAST ได้แก่ หน้าเบี้ยว แขนขาอ่อนแรง พูดไม่ชัด และต้องรีบไปโรงพยาบาลทันที เพื่อลดโอกาสเกิดโรค ความพิการ และการเสียชีวิตในชุมชน
-
เพื่อพัฒนาความรู้และทักษะของ อสม. ในการป้องกันและเฝ้าระวังโรคหลอดเลือดสมอง1
-
เพื่อคัดกรองและค้นหาประชาชนที่มีปัจจัยเสี่ยงต่อโรคหลอดเลือดสมองในชุมชน1
-
เพื่อส่งเสริมให้กลุ่มเสี่ยงมีความรู้และปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเพื่อลดความเสี่ยง1
-
เพื่อให้ประชาชนและครอบครัวสามารถสังเกตอาการเตือน FAST และรู้วิธีปฏิบัติเมื่อสงสัยโรคหลอดเลือดสมอง1
-
เพื่อสร้างระบบติดตามกลุ่มเสี่ยงโดย อสม. ร่วมกับเจ้าหน้าที่สาธารณสุขอย่างต่อเนื่อง1
-
อสม.6
-
ประชาชนอายุ 35 ปี ขึ้นไป/ผู้ป่วยโรคเรื้อรังและกลุ่มเสี่ยงในพื้นที่30
- กิจกรรม แสดงขั้นตอนการทำกิจกรรมและกระบวนการดำเนินงาน เขียนให้ละเอียดว่าจะทำอะไร อย่างไร จึงจะสำเร็จตามวัตถุประสงค์หรือเป้าหมายที่วางไว้ เขียนให้เห็นลำดับเป็นขั้นเป็นตอน
- งบประมาณ ในแต่ละกิจกรรม ขอให้จำแนกรายการค่าใช้จ่ายต่างๆ โดยละเอียด
-
ประชุม อสม.และเจ้าหน้าที่เพื่อวิเคราะห์สถาณการณ์และกำหนดกลุ่มเป้าหมาย
รายละเอียดกิจกรรมหลัก 1.ประชุม อสม.และเจ้าหน้าที่เพื่อวิเคราะห์สถาณการณ์และกำหนดกลุ่มเป้าหมาย 2.จัดทำและเสนอโครงการเพื่อขออนุมัติ 3.อบรมพัฒนาศักยภาพ อสม. เรื่องปัจจัยเสี่ยง การวัดความดันโลหิตสูงที่ถูกต้อง การประเมินความเสี่ยง และอาการเตือน FAST 4.อสม. ประชาสัมพันธ์และค้นหากลุ่มเป้าหมายในครัวเรือนที่ับผิดชอบ 5.จัดกิจกรรมแก่กลุ่มเสี่ยง กลุ่มสงสัยเป็นโรค
5.1 กิจกรรมคัดกรอง รู้ค่าของคุณ รู้ความเสี่ยง Stroke เช่น วัดความดันโลหิต ชั้งน้ำหนัก วัดรอบเอวและประเมินพฤติกรรมเสี่ยง
5.2 จำแนกประชาชนเป็นกลุ่มปกติ กลุ่มเสี่ยง และกลุ่มที่ควรได้รับการประเมินเพิ่มเติม พร้อมประสานเจ้าหน้าที่สาธารณสุขตามแนวทางของหน่วยบริการ
5.3 กิจกรรมให้ความรู้ ลดเค็ม ลดหวาน ลดมัน เพิ่มผัก เพิ่มการเคลื่อนไหว งดบุหรี่ ให้ประชาชนกำหนดเป้าหมายปรับพฤติกรรมของตนเอง/ประชาชนและครอบครัว FAST และเน้นว่าเมื่อสงสัย Stroke ให้รีบโทร 1669 ไม่รอดูอาการและไม่เดินทางไปโรงพยาบาลเองหากมีทางเลือกที่ปลอดภัยกว่า 6.อสม.ติดตามกลุ่มเสี่ยงที่บ้าน เช่น เดือนละ 1 ครั้ง เป็นเวลา 3 เดือน พร้อมบันทึก BP และพฤติกรรมสุขภาพ 7.ประเมินผลก่อน-หลังดำเนินโครงการ และสรุปผลเสนอชุมชน/หน่วยงานที่สนับสนุนงบประมาณกิจกรรมหลักและกิจกรรมย่อย1 มกราคม 2570 ถึง 30 กันยายน 25701.อสม.ร้อยละ 90 มีความรู้และมีทักษะในการป้องกันและเฝ้าระวังโรคหลอดเลือดสมอง 2.ประชาชนกลุ่มเสี่ยงร้อยละ 100 ได้รับการคัดกรองปัจจัยเสี่ยงต่อโรคหลอดเลือสมอง 3.ประชาชนกลุ่มเสี่ยงร้อยละ 100 มีความรู้และปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเพื่อลดความเสี่ยง 4.ประชาชนกลุ่มเสี่ยงร้อยละ 100 และสมาชิกในครอบครัวสามารถสังเกตอาการเตือน FAST และรู้วิธีปฏิบัติเมื่อสงสัยโรคหลอดเลือดสมอง 5.ประชาชนกลุ่มเสี่ยงร้อยละ 100 ได้รับการติดตามพฤติกรรมสุขภาพโดย อสม.
8305 บาท
1.อบรมพัฒนาศักยภาพ อสม. เรื่องปัจจัยเสี่ยง การวัดความดันโลหิตที่ถูกต้อง การเจาะน้ำตาลในเลือด การประมินความเสี่ยง และอาการเตือน FAST
- ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่มผู้เข้าร่วมประชุม และวิทยากร จำนวน 8 คน x 35 บาท x 1 มื้อ เป็นเงิน 280 บาท
2.การจัดซื้อวัสดุ อุปกรณ์สำหรับคัดกรองสุภาพ
- เครื่องเจาะเลือดตรวจน้ำตาลปลายนิ้ว เครื่องละ 2,600 บาท จำนวน 1 เครื่อง เป็นเงิน 2,600 บาท
- เข็มเจาะเลือดตรวจน้ำตาลปลายนิ้ว + แถบ 100 ชุด เป็นเงิน 1,200 บาท
- เครื่องวัดความดันโลหิต เครื่องละ 3,000 บาท จำนวน 1 เครื่อง เป็นเงิน 3,000 บาท
3.จัดกิจกรรมให้ความรู้ ลดเค็ม ลดหวาน ลดมัน เพิ่มผัก เพิ่มการเคลื่อนไหว งดบุหรี่ สัญญาณเตือน และการเข้าถึงบริการอย่างรวดเร็ว เพื่อให้ประชาชนกำหนดเป้าหมายปรับพฤติกรรมของตนเอง
ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่มผู้เข้าร่วมประชุม วิทยากรและผู้จัด 35 คน x 35 บาท X 1 มื้อ เป็นเงิน 1,225 บาท
รวมงบประมาณทั้งหมด 8,305 บาท (แปดพันสามร้อยห้าบาทถ้วน)
1.ประชาชนกลุ่มเป้าหมายมีความรู้และความตระหนักเกี่ยวกับโรคหลอดเลือดสมองเพิ่มขึ้น สามารถบอกปัจจัยเสี่ยง สัญญาณเตือน และแนวทางป้องกันโรคหลอดเลือดสมองได้อย่างถูกต้อง 2.ประชาชนได้รับการคัดกรองและทราบความเสี่ยงของตนเองได้เร็วขึ้น โดยเฉพาะความเสี่ยงสำคัญ เช่น ความดันโลหิตสูง เยาหวาน ภาวะอ้วน การสูบบหรี่ และพฤติกรรมสุขภาพที่ไม่เหมาะสม ทำให้สามารถเข้าสู่กระบวนการดูแลได้ตั้งแต่ระยะแรก 3.กลุ่มเสี่ยงได้รับการติดตามและส่งต่ออย่างเหมาะสม ผู้ที่ตรวจพบค่าผิดปกติหรือผู้ที่มีความเสี่ยงสูงได้รับคำแนะนำจาก อสม. และประสานหน่วยบริการสาธารณสุขเพื่อประเมินและได้รับการดูแลต่อเนื่อง 4.ประชาชนสามารถปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเพื่อลดความเสี่ยงโรคหลอดเลือดสมอง เช่น ลดอาหารหวาน มัน เค็ม ออกกำลังกายสม่ำเสมอ ควบคุมน้ำหนัก งดหรือลดการสูบบุหรี่ และรับปะทานยาตามแผนการรักษาในผู้ป่วยเรื้อรัง 5.ประชาชนและอสม.สามารถจดจำสัญญาณเตือนโรคหลอดเลือดสมองได้ เชน หน้าเบี้ยว แขนขาอ่อนแรง พูดไม่ชัด และตระหนักว่าเมื่อมีอาการต้องรีบเข้าสู่ระบบบริการฉุกเฉินโดยเร็ว ลดการรอดูอาการอยู่ที่บ้าน
