โครงการ "สิ่งแวดล้อมดี ชีวีมีสุข" : รวมพลังผู้ป่วยโรคเรื้อรังตำบลน้ำผุดร่วมคัดแยกขยะ ลดภาวะโลกร้อน ประจำปีงบประมาณ 2570
-
นายดำรงค์ คงแก้ว
-
นางจุรีพร มานะกล้า
ปัจจุบัน ปัญหาการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและภาวะโลกร้อน เป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญและส่งผลกระทบโดยตรงต่อสุขภาวะของประชาชน การจัดการสิ่งแวดล้อมและการคัดแยกขยะตั้งแต่ต้นทาง จึงเป็นมาตรการสำคัญในการลดการสร้างมลพิษและลดภาวะโลกร้อน อย่างไรก็ตาม ปัญหาขยะในชุมชนมิได้มีเพียงขยะมูลฝอยทั่วไปเท่านั้น แต่ยังรวมถึง ขยะบรรจุภัณฑ์ทางการแพทย์ ที่เกิดขึ้นจากการดูแลรักษาผู้ป่วยโรคเรื้อรังอย่างต่อเนื่องในระดับครัวเรือน
รพ.สต.ตำบลน้ำผุด อ.ละงู จ.สตูล มีผู้ป่วยโรคเรื้อรังที่อยู่ในความดูแลจำนวนมาก โดยเป็นผู้ป่วยโรคเบาหวาน จำนวน 249 คน และโรคความดันโลหิตสูง จำนวน 480 คน ซึ่งกลุ่มผู้ป่วยเหล่านี้จะต้องเข้ารับบริการและรับยาปฏิบัติตามนัดอย่างต่อเนื่องทุก 1 - 2 เดือน โดยผู้ป่วยที่มีระดับความดันโลหิตและระดับน้ำตาลในเลือดเกินเกณฑ์มาตรฐานจะได้รับการส่งต่อเพื่อรับยาที่โรงพยาบาลละงู ส่วนผู้ป่วยที่สามารถควบคุมระดับความดันและน้ำตาลให้อยู่ในเกณฑ์มาตรฐานได้ จะรับยาต่อเนื่อง ณ รพ.สต.ตำบลน้ำผุด จากการให้บริการพบว่า ผู้ป่วยแต่ละรายจำเป็นต้องได้รับยารักษาโรคเฉลี่ยตั้งแต่ 1 - 5 รายการต่อคน และมีแนวโน้มที่จะได้รับปริมาณยาเพิ่มขึ้นตามปัจจัยเสี่ยงและพฤติกรรมสุขภาพ ส่งผลให้ในแต่ละรอบการจ่ายยา มีการกระจายบรรจุภัณฑ์ยาสู่ชุมชนเป็นจำนวนมาก โดยผู้ป่วยได้รับยาเฉลี่ยรายละประมาณ 30 แผงต่อรอบบริการ แผงบรรจุภัณฑ์ยาส่วนใหญ่ทำมาจากวัสดุอลูมิเนียมและพลาสติกชนิดพิเศษที่มีคุณสมบัติป้องกันแสงและความร้อน เพื่อคงประสิทธิภาพของยา การจัดจ่ายยาให้ผู้ป่วยแต่ละราย รพ.สต.ตำบลน้ำผุด ยังคงใช้ถุงพลาสติกบรรจุยา ซึ่งวัสดุเหล่านี้ เป็นวัสดุที่ย่อยสลายได้ยากมาก และไม่สามารถย่อยสลายได้เองตามธรรมชาติโดยจุลินทรีย์ในดิน หากผู้ป่วยหรือครอบครัวจัดการไม่ถูกวิธี โดยใช้วิธีการเผาทำลาย จะก่อให้เกิดก๊าซพิษและมลพิษทางอากาศที่เป็นอันตรายต่อระบบหายใจของคนในชุมชน หรือหากทิ้งปะปนกับขยะทั่วไปก็จะกลายเป็นขยะตกค้างเกลื่อนกลาด ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและเป็นแหล่งฟักตัวของโรคนำโดยแมลง เช่น โรคไข้เลือดออก
ดังนั้น รพ.สต.ตำบลน้ำผุด จึงได้เล็งเห็นความสำคัญของการแก้ไขปัญหานี้ โดยการดึงพลังของผู้ป่วยโรคเรื้อรังและครอบครัวเข้ามามีส่วนร่วมในการจัดการสิ่งแวดล้อม จึงได้จัดทำ โครงการ สิ่งแวดล้อมดี ชีวีมีสุข : รวมพลังผู้ป่วยโรคเรื้อรังร่วมคัดแยกขยะ ลดภาวะโลกร้อน ตำบลน้ำผุด ประจำปีงบประมาณ 2570 ขึ้น เพื่อสร้างความรู้ ความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับการคัดแยกขยะบรรจุภัณฑ์ยาและขยะในบ้านตั้งแต่ต้นทาง ส่งเสริมการรวบรวมเพื่อส่งกำจัดอย่างถูกวิธี ตลอดจนปรับเปลี่ยนสภาพแวดล้อมในบ้านให้สะอาด น่าอยู่ ซึ่งเป็นการลดปัจจัยเสี่ยงทางสิ่งแวดล้อมที่มีผลกระทบต่อสุขภาพ และส่งเสริมสุขภาวะที่ดีอย่างยั่งยืนให้แก่ผู้ป่วยโรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูงในพื้นที่ต่อไป
-
เพื่อส่งเสริมความรู้และการมีส่วนร่วมของผู้ป่วยโรคเรื้อรังในการคัดแยกขยะและจัดการสิ่งแวดล้อมที่บ้าน
ร้อยละของกลุ่มเป้าหมาย มีผลการวัดความรู้เกี่ยวกับการจัดการขยะหลังการอบรม ไม่น้อยกว่า 80%
-
เพื่อลดปัจจัยเสี่ยงทางสิ่งแวดล้อมที่มีผลกระทบต่อสุขภาพของผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงและเบาหวาน
ผู้ป่วยโรคเรื้อรัง ร้อยละ 80 มีการส่งบรรจุภัณฑ์ยาที่ใช้แล้วเพื่อการกำจัด
-
กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง50
-
คณะทำงาน30
- กิจกรรม แสดงขั้นตอนการทำกิจกรรมและกระบวนการดำเนินงาน เขียนให้ละเอียดว่าจะทำอะไร อย่างไร จึงจะสำเร็จตามวัตถุประสงค์หรือเป้าหมายที่วางไว้ เขียนให้เห็นลำดับเป็นขั้นเป็นตอน
- งบประมาณ ในแต่ละกิจกรรม ขอให้จำแนกรายการค่าใช้จ่ายต่างๆ โดยละเอียด
-
กิจกรรมประชุมจัดตั้งคณะทำงาน/ชี้แจงกิจกรรม
รายละเอียดกิจกรรม
1. ประชุมวางแผนและเตรียมความพร้อมทีมงาน
• ประชุมคณะทำงานภาคีเครือข่ายเพื่อวางแผนการดำเนินงาน
• จัดเตรียมเอกสาร อุปกรณ์ และสื่อประชาสัมพันธ์ที่ใช้ในกิจกรรม
2. สำรวจและคัดเลือกกลุ่มเป้าหมาย
• สำรวจ/คัดเลือกผู้ป่วยโรคเรื้อรังที่สามารถทำกิจกรรมได้ปกติในพื้นที่รับผิดชอบกลุ่มเป้าหมาย
- คณะทำงาน จำนวน 30 คนงบประมาณ
-อาหารว่างและเครื่องดื่ม 35บ.x30 คน x 1 มื้อ = 1,050 บ.
-ป้ายไวนิลโครงการ 1 แผ่น ตร.ม.ละ 150 บ.x ขนาด 1.2 ม.x 2ม. = 360 บ.
รวม 1,410 บ.1 ตุลาคม 2569 ถึง 31 ธันวาคม 25691410 บาท -
อบรมเชิงปฏิบัติการการจัดการขยะ
รายละเอียดกิจกรรม
• จัดอบรม/ให้ความรู้เรื่องการจัดการขยะในผู้ป่วยโรคเรื้อรัง
• จัดกิจกรรมคัดแยกขยะ และระบบส่งบรรจุภัณฑ์ยาที่ใช้แล้วเพื่อส่งกำจัด
หมายเหตุ
* กระเป๋าผ้าใช้ในกิจกรรมอบรมแทนถุงพลาสติกในการรับยาต่อเนื่อง
* กระเป๋าผ้า ขนาด 19 นิ้ว x 24 นิ้ว ใช้สำหรับรวบรวมบรรจุภัณฑ์ยาที่ใช้แล้วแต่ละหมู่เพื่อส่งกำจัดขยะกลุ่มเป้าหมาย
- ผู้ป่วยโรคเรื้องรัง จำนวน 30 คนงบประมาณ
-อาหารกลางวัน 80 บ.x 50 คน x 1 มื้อ x 6 หมู่บ้าน =24,000 บ.
-อาหารว่างและเครื่องดื่ม 35 บ.x 50 คน x 2 มื้อ x 6 หมู่บ้าน = 21,000 บ.
-ค่าสมนาคุณวิทยากร 600 บ.x 3 ชม. x 6 วัน = 10,800 บ.
- กระเป๋าผ้า 300 ใบพร้อมสกรีนลาย ใบละ ๕๐ บ. เป็นเงิน 15,000 บ.
- กระเป๋าผ้า ขนาด 19 นิ้ว x 24 นิ้ว ใบละ 250 บาท x 6 ใบ เป็นเงิน 1,500 บ.
รวม 72,000 บ.1 มกราคม 2570 ถึง 30 กันยายน 257073410 บาท
ทุกรายการสามารถถั่วเฉลี่ยจ่ายได้
- ผู้ป่วยโรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูง ตลอดจนแกนนำครอบครัว ในเขตพื้นที่ รพ.สต.ตำบลน้ำผุด มีความรู้ ความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับการคัดแยกขยะตั้งแต่ต้นทาง โดยเฉพาะการคัดแยกแผงบรรจุภัณฑ์ยาและขยะทางการแพทย์ในครัวเรือนอย่างถูกวิธี
- เกิดระบบการจัดการและรวบรวมขยะบรรจุภัณฑ์ยาในชุมชน
- ครัวเรือนของผู้ป่วยโรคเรื้อรังมีการจัดการสิ่งแวดล้อมรอบบ้านอย่างเป็นระเบียบเรียบร้อย ลดแหล่งสะสมเชื้อโรค ลดมลพิษทางอากาศจากการเผาขยะ และช่วยลดการปลดปล่อยก๊าซเรือนกระจกในระดับชุมชน
- เกิดภาคีเครือข่ายแกนนำผู้ป่วยโรคเรื้อรังที่สามารถเป็นต้นแบบด้านการคัดแยกขยะและการดูแลสิ่งแวดล้อม เพื่อขยายผลไปยังผู้ป่วยรายอื่นและชุมชนในเขตตำบลน้ำผุดอย่างยั่งยืน
