กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

ภัยพิบัติที่เกิดขึ้นในปัจจุบันนี้นับว่ามีความรุนแรงมากขึ้นอย่างต่อเนื่องไม่ว่าจะเป็นภัยพิบัติที่เกิดจากที่มนุษย์เป็นผู้ก่อขึ้นโดยตั้งใจหรือไม่ก็ตาม เช่น กรณีเหตุการณ์เพลิงไหม้ซานติก้าผับ และเสือป่าพลาซ่า เป็นต้น หรือเกิดขึ้นจากภัยธรรมชาติที่ไม่อาจคาดเดาได้หรือไม่ก็ตามเช่น กรณี เหตุการณ์ สึนามิ โคลนถล่ม น้ำท่วมและภาวะโลกร้อนในปัจจุบัน เป็นต้น ดังนั้นการบริหารจัดการที่มีความพร้อมและเป็นขั้นตอนอย่างมีระบบจะมีส่วนช่วยเหลือประชาชนก่อนเกิดเหตุ ขณะเกิดเหตุและหลังเกิดเหตุเป็นอย่างยิ่ง Provan และ Milward กล่าวว่า การสร้างความร่วมมือในการให้บริการของหน่วยงานภาครัฐจำเป็นที่จะต้องสร้างความร่วมมือและสร้างเครือข่ายใน 3 ระดับ ซึ่งได้แก่ การสร้างความร่วมมือในระดับชุมชน ระดับเครือข่าย และระดับหน่วยงาน ถึงแม้ว่าทั้ง 3 ระดับ จะมีความเชื่อมโยงกันหากแต่ในการประเมินประสิทธิภาพนั้นในแต่ละระดับก็จะมีเกณฑ์ในการประเมินของตัวเอง โดยเขากล่าวว่าเกณฑ์ที่เหมาะสมในการปะเมินประสิทธิภาพของระดับหนึ่งอาจจะเหมาะสมหรือไม่เหมาะสมกับอีกระดับหนึ่ง โดยที่เครือข่ายทั้ง 3 ระดับ หรือเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า เครือข่ายทางสังคมยังหมายรวมถึง การบูรณาการของพลเมืองท้องถิ่นให้อยู่ในรูปแบบขององค์การเพื่อที่จะทำงานร่วมกันกับหน่วยงานของรัฐบาลเพื่อที่จะลดความเสี่ยงและการจัดการกับภาวะฉุกเฉินและภัยพิบัติ หน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการจัดการภัยพิบัติ ได้แก่ กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย กรมอุตุนิยมวิทยา กรมชลประทาน กรมทรัพยากรน้ำ กรมทรัพยากรธรณี กรมอุทกศาสตร์กองทัพเรือ ศูนย์เตือนภัยพิบัติแห่งชาติ สถาบันสารสนเทศทรัพยากรน้ำและการเกษตร สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศน้ำ

ปฏิบัติการประเมินความเปราะบางและศักยภาพชุมชน (vulnerability and capacity assessment: VCA) ด้านสุขภาพ ด้วยเครื่องมือภัยพิบัติชุมชน 9 ชิ้นเป็นกระบวนการสร้างความร่วมมือเพื่อวิเคราะห์ความเสี่ยงและจัดทำแผนรับมือภัยพิบัติโดยใช้ชุมชนเป็นฐาน เครื่องมือภัยพิบัติชุมชน 9 ชิ้น เป็นเครื่องมือพัฒนาและรวบรวมโดยนักมานุษยวิทยาและเครือข่ายจัดการภัยพิบัติ (อ้างอิงจากหนังสือ เครื่องมือภัยพิบัติชุมชน คู่มือรู้สู้ภัย โดย โกมาตร จึงเสถียรทรัพย์ และคณะ) ประกอบด้วย: 1. ผังประวัติศาสตร์ภัยพิบัติชุมชน: สำรวจเหตุการณ์ภัยพิบัติที่เคยเกิดขึ้นในอดีต วันเวลา ความรุนแรง และผลกระทบต่อคนในชุมชน 2. แผนที่รับมือภัยพิบัติ: วาดแผนที่แสดงพื้นที่เสี่ยงภัย จุดปลอดภัย เส้นทางอพยพ และที่ตั้งของทรัพยากรสำคัญในชุมชน 3. ผังเครือญาติ: ระบุกลุ่มครอบครัวหรือเครือญาติที่มีบทบาทในการช่วยเหลือเกื้อกูลกันยามเกิดเหตุ 4. ผังเครือข่ายและองค์กรชุมชน: แสดงความเชื่อมโยงกับหน่วยงาน ภาคี หรือกลุ่มองค์กรในและนอกชุมชนที่สามารถเข้ามาสนับสนุนได้ 5. ระบบสื่อสารชุมชน: วิเคราะห์ช่องทางและเครื่องมือในการรับ-ส่งข้อมูลข่าวสารเตือนภัยให้เข้าถึงคนในชุมชนอย่างรวดเร็ว 6. ปฏิทินชุมชน: ตรวจสอบวงจรชีวิต ฤดูกาล การทำมาหากิน และช่วงเวลาที่ชุมชนมักเผชิญกับภัยพิบัติในแต่ละเดือน 7. ตารางทุนชุมชน: สำรวจทุนที่มีอยู่ในชุมชน เช่น ทุนมนุษย์ ทุนสังคม ทุนกายภาพ ทุนธรรมชาติ และทุนการเงิน ที่จะนำมาใช้ฟื้นฟูหลังเกิดภัย 8. ระบบสุขภาพและการแพทย์ฉุกเฉิน: สำรวจหน่วยบริการปฐมภูมิ อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) ยาเวชภัณฑ์ และการดูแลกลุ่มเปราะบาง (ผู้ป่วยติดเต็ง ผู้สูงอายุ เด็ก) 9. เรื่องเล่าภัยพิบัติ: รวบรวมภูมิปัญญา คำบอกเล่า หรือบทเรียนจากประสบการณ์ตรงของชาวบ้าน เพื่อถอดเป็นองค์ความรู้ท้องถิ่นในการรับมือ ประโยชน์ของเครื่องมือภัยพิบัติชุมชน 9 ชิ้น 1.เพื่อการเรียนรู้และเข้าใจศักยภาพชุมชน 2.เพื่อการแลกเปลี่ยนและเริ่มกระบวนการสนทนา 3.เพื่อการรวบรวมข้อมูลและการจัดการความรู้ให้เป็นระบบ

ชมรม อพปร.เทศบาลตำบลท่ามะเดื่อ จึงจัดทำโครงการจัดการภัยพิบัติเทศบาลตำบลท่ามะเดื่อ เพื่อเป็นแผนรับมือภัยพิบัติโดยใช้ชุมชนเป็นฐานด้วยเครื่องมือภัยพิบัติชุมชน 9 ชิ้น