กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

โรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูง เป็นโรคเรื้อรังที่มีอัตราป่วยเพิ่มมากขึ้น และเป็นโรคที่สามารถป้องกันได้ นอกจากปัจจัยทางกรรมพันธุ์ที่ส่งเสริมการเกิดโรคแล้ว การมีพฤติกรรมสุขภาพที่ไม่เหมาะสม ทั้งด้านอาหาร โดยรับประทานอาหารรสเค็ม มัน หวาน ขาดการออกกำลังกาย มีความเครียดสูงเรื้อรัง ดื่มแอลกอฮอล์ และสูบบุหรี่เป็นประจำ นับว่าเป็นปัจจัยสำคัญที่ก่อให้เกิดโรคดังกล่าว ซึ่งร้อยละ 50ของผู้ป่วยเบาหวานประเภทที่2 สามารถป้องกันได้ เบาหวานประเภท2 ส่วนใหญ่เกิดขึ้นในผู้ที่มีอายุมาก แต่ในปัจจุบันจะพบมากขึ้นในคนอายุน้อยลง สำหรับโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูง ภาวะแทรกซ้อนที่สำคัญได้แก่ โรคหลอดเลือดหัวใจ โรคหลอดเลือดสมอง โรคไตเรื้อรัง ตาบอด ปลายประสาทเสื่อม เกิดแผลเรื้อรัง เป็นสาเหตุของการ ตัดเท้า ซึ่งนำมาความพิการและเสียชีวิตได้ จังหวัดพัทลุงมีอัตราตายของผู้ป่วยเบาหวานร้อยละ 3.95 อำเภอควนขนุนมีอัตราตาย ร้อยละ 4.39 และ มีแนวโน้มผู้ป่วยโรคเบาหวานสูงขึ้นทุกๆปี จากสถิติตั้งแต่ 2567 – 2569 ความชุกของผู้ป่วยเบาหวานมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น ดังนี้ 169.01,174.68,181.45 ต่อแสนประชากร ตามลำดับ หน่วยบริการสุขภาพระดับปฐมภูมิ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพบ้านจันนา ตำบลดอนทราย อำเภอ ควนขนุน จังหวัดพัทลุง ปี 2569 ประชากรกลุ่มอายุ 35 ปีขึ้นไป จำนวน 1,298 คน ได้รับการตรวจคัดกรองเบาหวานและความดันโลหิตสูง จำนวน 1,220 คน คิดเป็นร้อยละ 93.76 พบว่าประชากรกลุ่มเสี่ยงจากการคัดกรอง จำนวน 333 คน โดยประชากรกลุ่มเสี่ยงจากการคัดกรองได้รับการเจาะโลหิตซ้ำ จำนวน 281 คน คิดเป็นร้อยละ 84.38 และมีผู้ป่วยเบาหวานรายใหม่ จากกลุ่มเสี่ยงเบาหวาน จำนวน 4 คน คิดเป็นร้อยละ1.20 ในส่วนดำเนินงานป้องกันโรคความดันโลหิตสูง ในปี 2569 ประชากรกลุ่มอายุ 35 ปีขึ้นไป ที่ยังไม่เป็นโรคความดันโลหิตสูง จำนวน 1,122 คน ได้รับการคัดกรอง จำนวน 1,065 คน คิดเป็นร้อยละ 94.92 พบประชากรกลุ่มสงสัยป่วยความดันโลหิตสูง จำนวน 110 คน ได้รับการวัดความดันที่บ้าน จำนวน 104 คน คิดเป็นร้อยละ 4.54 จากข้อมูลดังกล่าวแสดงให้เห็นว่าแม้ในแต่ละปี ประชากรกลุ่ม อายุ 35 ปี ขึ้นไป รวมทั้งผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงและโรคเบาหวาน จะต้องได้รับการดูแลและการตรวจสุขภาพประจำปี ตามเกณฑ์มาตรฐาน ตามแนวทางการดำเงินที่กระทรวงสาธารณสุข ได้จัดทำไว้เพื่อให้การดำเนินงานเป็นไปตามตัวชี้วัด (KPI) เพื่อตอบสนอง Service plan สาขาโรคไม่ติดต่อ (NCD,DM,HT,CVD)ประชาชนกลุ่มเป้าหมายมีความรอบรู้ด้านสุขภาพ ตระหนักในการดูแลสุขภาพ เข้ารับการคัดกรองภาวะสุขภาพ รวมทั้งมีทักษะในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่เหมาะสม จะสามารถดูแลตนเอง ครอบครัว และชุมชน เพื่อลดโอกาสการเกิดโรคเบาหวาน และโรคความดันโลหิตสูงได้ ลดการเกิดภาวะแทรกซ้อน และชะลอความรุนแรงของโรคได้ จึงได้จัดทำโครงการจัดการโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง ควบคุมป้องกันโรคเบาหวาน และโรคความดันโลหิตสูง ดำเนินงานอย่างต่อเนื่องและต้องอาศัยความร่วมมือจากภาคีเครือข่ายสุขภาพรวมทั้งประชาชนหรือผู้ป่วย การพัฒนาระบบบูรณาการการป้องกันและจัดการโรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง เพื่อลดอุบัติการณ์การเกิดโรครายใหม่ และเพิ่มอัตราการควบคุมโรคได้ ต้องดำเนินการอย่างเข้มข้นและต่อเนื่องต่อไปทุกปี โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (Non Communicable Diseases:NCD) เป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญของประเทศไทย โดยเฉพาะโรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูง ซึ่งเป็นสาเหตุและปัจจัยเสี่ยงสัมพันธ์กับพฤติกรรมสุขภาพ ได้แก่ การบริโภคอาหารที่มีรสหวาน มัน และเค็ม การขาดกิจกรรมทางกาย การมีน้ำหนักตัวเกินและโรคอ้วน การสูบบุหรี่ การดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ หากประชาชนไม่สามารถปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพได้อย่างเหมาะสม อาจส่งผลให้เกิดภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรง เช่น โรคหลอดเลือดสมอง โรคหัวใจและหลอดเลือด โรคไตเรื้อรัง และความพิการ ซึ่งส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตของประชาชน ครอบครัว และระบบบริการสุขภาพในระยะยาวจากผลการดำเนินการดำเนินงานคัดกรองและติดตามดูแลผู้ป่วยของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านจันนา พบว่า ประชากรอายุ35ปีขึ้นไป ที่ยังไม่เป็นเบาหวานได้รับการคัดกรองเจาะน้ำตาลปลายนิ้วจำนวน 1,223 คนคิดเป็นร้อยละ 93.22 ซึ่งนำไปสู่การดูแลเบาหวานสู่ระยะสงบต่อไป สำหรับการคัดกรองโรคความดันโลหิตสูงพบว่าประชากรอายุ35ปีขึ้นไปที่ยังไม่เป็นโรคความดันโลหิตสูงได้รับการคัดกรอง จำนวน 1,022 คนคิดเป็นร้อยละ 90.93 สะท้อนให้เห็นถึงความครอบคลุมของการค้นหากลุ่มเสี่ยง พบว่าผู้ป่วยเบาหวานสามารถควบคุมระดับน้ำตาลได้ดีคิดเป็นร้อยละ 47.16 ซึ่งนำไปสู่การดูแลเบาหวานสู่ระยะสงบต่อไป ผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงสามารถควบคุมระดับความดันโลหิตได้ดี คิดเป็นร้อยละ 69.67 ซึ่งยังมีผู้ป่วยบางส่วนที่ไม่สามารถควบคุมโรคได้ตามเป้าหมาย อาจเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดภาวะแทรกซ้อนและเจ็บป่วยรุนแรงในอนาคต ดังนั้นโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านจันนา จึงจัดทำโครงการบูรณาการป้องกันและจัดการโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) ในชุมชน รพ.สต.บ้านจันนา ปีงบประมาณ 2570 โดยมุ่งเน้นการส่งเสริมสุขภาพและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพของประชาชนกลุ่มปกติ กลุ่มเสี่ยง กลุ่มสงสัยป่วย และผู้ป่วยโรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูง ผ่านการสร้างความรอบรู้ด้นสุขภาพ การส่งเสริมสุขภาพตามหลัก 3อ2ส ได้แก่ อาหาร ออกกำลังกาย อารมณ์ ไม่สูบบุหรี่ และไม่ดื่มสุรา ควบคู่กับการติดตามภาวะสุขภาพ การควบคุมโรค และการมีส่วนร่วมของครอบครัว อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) และภาคีเครือข่ายในชุมชน เพื่อให้ประชาชนสามารถดูแลสุขภาพได้อย่างเหมาะสม ลดปัจจัยเสี่ยง ลดโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อน และยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนในพื้นที่อย่างยั่งยืน