กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

สภาพปัญหาและสถานการณ์ปัจจุบัน ในปัจจุบันเด็กยุคใหม่มีพฤติกรรมขาดกิจกรรมทางกายและใช้เวลาอยู่กับหน้าจอเฉลี่ยสูงถึง 3.1 ชั่วโมงต่อวัน และมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ซึ่งส่งผลให้เกิดภาวะเฉื่อยชาและเนือยนิ่งมากขึ้น การที่เด็กนั่งๆ นอนๆ หรือดูทีวีเป็นเวลานานจนเคยชิน และมีกิจกรรมทางกายต่ำกว่า 60 นาทีต่อวัน ถือว่าเข้าข่ายอยู่ในภาวะเนือยนิ่ง ซึ่งส่งผลเสียต่อการพัฒนาทักษะการเข้าสังคมและเสี่ยงต่อการเกิดโรคต่างๆ จากผลการสำรวจการมีกิจกรรมทางกายระดับประเทศ โดยสถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล ร่วมกับกระทรวงสาธารณสุข และ สสส. พบว่าเด็กไทยมีกิจกรรมทางกายลดลงจากร้อยละ 67.6 ในปี พ.ศ. 2555 เหลือเพียงร้อยละ 64.8 ในปี พ.ศ. 2558 นอกจากนี้ องค์การอนามัยโลกยังประมาณการว่าการมีกิจกรรมทางกายไม่เพียงพอเป็นสาเหตุการเสียชีวิตของประชากรโลกร้อยละ 5.5 หรือประมาณ 3.2 ล้านรายต่อปี การขาดการเคลื่อนไหวร่างกายไม่เพียงส่งผลต่อสุขภาพกายที่ทำให้ไม่แข็งแรง เสี่ยงต่อโรคหัวใจ และเสี่ยงเติบโตเป็นผู้ใหญ่ที่มีภาวะเฉื่อยชาเนือยนิ่งเท่านั้น แต่ยังส่งผลให้พัฒนาการของเด็กเกิดความล่าช้าอย่างชัดเจน ซึ่งสอดคล้องกับข้อมูลสถานการณ์ในพื้นที่ เช่น ข้อมูลของเด็กนักเรียนโรงเรียนบ้านเกตรี พบว่านักเรียนระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 3–6 จำนวน 83 คน มีผลการประเมินพัฒนาการล่าช้าถึง 18 คน และนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1–3 จำนวน 51 คน มีผลการประเมินพัฒนาการล่าช้า 13 คน ความสำคัญและประโยชน์ของการออกมาเล่น (Active Play) การออกมาเล่น (Active Play) หมายถึง กิจกรรมการเล่นใดๆ ที่เด็กเป็นผู้ร่วมเล่นด้วยตนเองอย่างสนุกสนาน โดยไม่มีกติกาเป็นทางการและอยู่นอกเหนือชั่วโมงพลศึกษา ซึ่งเกี่ยวข้องกับการใช้กล้ามเนื้อโครงสร้างและการใช้พลังงานของร่างกาย (Physical Activity: PA) ทั้งนี้ เพื่อให้ได้รับประโยชน์สูงสุดต่อสุขภาพ เด็กจำเป็นต้องมีกิจกรรมทางกายในระดับปานกลาง (ชีพจร 120–150 ครั้ง/นาที) ถึงระดับหนัก (ชีพจร 150 ครั้ง/นาทีขึ้นไป) เช่น การวิ่ง ขี่จักรยาน การเล่นกีฬา หรือการเล่นโลดโผน การส่งเสริมให้เด็กออกมาเล่นอย่างเหมาะสม จะช่วยสร้างประโยชน์อย่างรอบด้านทั้งทางร่างกาย สมอง และสังคม ดังนี้: • ด้านสุขภาพกาย: ช่วยลดโอกาสเกิดภาวะอ้วนได้ 10% ลดโอกาสการเกิดโรคเรื้อรัง เช่น โรคหัวใจ เส้นเลือดสมองตีบ มะเร็ง และเบาหวาน ลดค่าใช้จ่ายในการรักษาพยาบาล ตลอดจนลดโอกาสการเข้าถึงปัจจัยเสี่ยง เช่น บุหรี่ ยาเสพติด และพฤติกรรมเสี่ยงทางเพศ • ด้านสมองและการเรียนรู้: เด็กที่มีสุขภาพกายแข็งแรงจะมีขนาดสมองส่วน Hippocampus (ควบคุมความจำ) และ Basal Ganglia (ควบคุมการตัดสินใจ) ใหญ่กว่าปกติ ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อการเรียนรู้ สอดคล้องกับผลการศึกษาในเด็กนักเรียนชั้นประถมปีที่ 4–5 ในแคนาดา ที่พบว่าโรงเรียนในโครงการ Action School in British Columbia ซึ่งจัดกิจกรรมให้เด็กเคลื่อนไหวอย่างเพียงพอ มีสัดส่วนเด็กที่ทำคะแนนสอบมาตรฐานสูงกว่าโรงเรียนทั่วไป • ด้านพัฒนาการตามแนวทาง Blooms Taxonomy: การเล่น Active Play ส่งเสริมพัฒนาการ 3 ด้าน ได้แก่ ด้านพุทธิพิสัย (Cognitive Domain)สติปัญญาและการส่งการของสมองให้ร่างกายเคลื่อนไหวประสานกัน), ด้านจิตพิสัย(Affective Domain) (การเรียนรู้กฎระเบียบ การเคารพกติกา เจตคติ และทักษะสังคม) และ ด้านทักษะพิสัย(Psychomotor Domain) (การควบคุมการเคลื่อนไหวและการสร้างความแข็งแรงของร่างกาย) การเล่น Active Play สามารถจัดกิจกรรมได้หลากหลายรูปแบบตามช่วงวัย ทั้งการเล่นคนเดียว การเล่นเป็นคู่ หรือการเล่นเป็นกลุ่ม เช่น การวิ่งเล่น ปีนป่าย ขี่จักรยาน ว่ายน้ำ เล่นกีฬา (ฟุตบอล บาสเก็ตบอล แบดมินตัน) รวมถึงการละเล่นแบบไทย (เช่น ขี่ม้าส่งเมือง งูกินหาง ชักเย่อ ม้าก้านกล้วย) โดยใช้พื้นที่ลานอเนกประสงค์ สนามเด็กเล่น หรือลานชุมชน
จากเหตุผลและความจำเป็นดังกล่าว คณะผู้จัดทำจึงได้จัดทำ โครงการ ออกมาเล่นกันเถอะ (Active Play) ขึ้น เพื่อกระตุ้นและส่งเสริมให้เด็กและเยาวชนมีกิจกรรมทางกายอย่างเพียงพอ สนุกสนาน และสม่ำเสมอ อันจะช่วยแก้ปัญหาพัฒนาการล่าช้า เสริมสร้างสุขภาพกาย จิตใจ และทักษะสังคม เพื่อให้เด็กเติบโตอย่างมีสุขภาวะสมบูรณ์รอบด้าน