โครงการหนูน้อยฟันดี ยิ้มใส ห่างไกลฟันผุ ปี 2570
-
น.ส.ตัสนีม อาบู
-
น.ส.วารุณี มะรุมดี
-
นายรูสลาม สาร๊ะ
-
ร้อยละของเด็กวัยเรียน (6 ปีขึ้นไป) ที่มีปัญหาฟันผุ
การฝึกฝนให้เด็กมีทันตสุขนิสัยที่ดี การส่งเสริมและป้องกันรวมทั้งการบำบัดรักษาในระยะเริ่มแรกของการเป็นโรค จะช่วยป้องกันและควบคุมโรคในช่องปากของเด็กได้ เด็กส่วนมากมักบริโภคอาหารที่ไม่มีประโยชน์ เช่น ขนมขบเคี้ยว ทอฟฟี่ ช็อคโกแลต ขนมหวานต่างๆ การที่เด็กรับประทานอาหารเหล่านี้เข้าไปจะทำให้เด็กมีปัญหาเรื่องฟันผุ ซึ่งปัญหานี้มักเกิดขึ้นกับเด็กช่วงวัยเรียนเป็นส่วนมาก การที่จะปลูกฝังให้เด็กรักการแปรงฟันนั้นจึงเป็นสิ่งจำเป็น เพื่อขจัดคราบจุลินทรีย์ออกจากตัวฟันเป็นสิ่งที่จะช่วยให้ปัญหาฟันผุลดน้อยลง การแปรงฟันเป็นวิธีการนำฟลูออไรด์เข้าไปในตัวฟันทำปฏิกิริยากับผิวฟันทำให้ฟันแข็งแรง สามารถหยุดการผุของฟันในระยะเริ่มต้นได้ (กรมอนามัย, 2566) และเพื่อเป็นการส่งเสริมทันตสุขภาพและป้องกันฟันผุ รวมทั้งยังเป็นการส่งเสริมสุขลักษณะนิสัยที่ดี โดยพบว่าอัตราการเกิดโรคฟันผุในช่วง 3 ปีที่ผ่านมาลดลง แต่ยังพบว่าจังหวัดยะลามีค่าฟันผุสูงกว่าค่าเฉลี่ยของประเทศ ดังนั้น ปัญหาเด็กฟันผุยังคงเป็นปัญหาสำคัญของจังหวัดยะลา ที่ยังต้องดำเนินการแก้ไข ในปี 2567 - 2569 มีเด็กอายุ 6 – 12 ปี ได้รับการตรวจสุขภาพ ช่องปาก ร้อยละ 56.86 , 93.86 และ 95.95 ตามลำดับ เด็กอายุ 6 - 12 ปี ได้รับบริการทันตกรรม ร้อยละ 55.49, 95.81 และ 96.18 ตามลำดับ (HDC ข้อมูลระบบ 43 แฟ้ม สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดยะลา, 2569) นอกจากนี้ จากการตรวจสุขภาพช่องปากนักเรียนตามระบบเฝ้าระวังทันตสุขภาพของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลสะเตงนอก พบว่า ในปี 2568 – 2569 เด็กอายุ 12 ปี มีฟันผุในฟันแท้ที่ร้อยละ 39.34, 22.12 และ 25.12 ตามลำดับ
จากข้อมูลข้างต้น งานทันตกรรม โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลสะเตงนอก เห็นถึงความสำคัญของปัญหา จึงได้จัดกิจกรรมการส่งเสริมดูแลสุขภาพช่องปากในโครงการหนูน้อยฟันดี ยิ้มใส ห่างไกลฟันผุ ปี 2570 ขึ้นเพื่อให้กลุ่มเป้าหมายซึ่งเป็นเด็กชั้นประถมศึกษาตอนปลายของโรงเรียนบ้านนิบงพัฒนา โรงเรียนญัณญาวิทย์ และโรงเรียนอิสลาฮียะห์ ซึ่งอยู่ในพื้นที่รับผิดชอบของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล สะเตงนอก มีความรู้และความเข้าใจ และสร้างทัศนคติที่ดีต่อการดูแลสุขภาพช่องปาก ให้สามารถดูแลตนเองได้อย่างถูกต้องมีฟันสะอาด เหงือกแข็งแรง และกล้ายิ้มอย่างมั่นใจ อันจะนำไปสู่คุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นอย่างยั่งยืน
การฝึกฝนให้เด็กมีทันตสุขนิสัยที่ดี การส่งเสริมและป้องกันรวมทั้งการบำบัดรักษาในระยะเริ่มแรกของการเป็นโรค จะช่วยป้องกันและควบคุมโรคในช่องปากของเด็กได้ เด็กส่วนมากมักบริโภคอาหารที่ไม่มีประโยชน์ เช่น ขนมขบเคี้ยว ทอฟฟี่ ช็อคโกแลต ขนมหวานต่างๆ การที่เด็กรับประทานอาหารเหล่านี้เข้าไปจะทำให้เด็กมีปัญหาเรื่องฟันผุ ซึ่งปัญหานี้มักเกิดขึ้นกับเด็กช่วงวัยเรียนเป็นส่วนมาก การที่จะปลูกฝังให้เด็กรักการแปรงฟันนั้นจึงเป็นสิ่งจำเป็น เพื่อขจัดคราบจุลินทรีย์ออกจากตัวฟันเป็นสิ่งที่จะช่วยให้ปัญหาฟันผุลดน้อยลง การแปรงฟันเป็นวิธีการนำฟลูออไรด์เข้าไปในตัวฟันทำปฏิกิริยากับผิวฟันทำให้ฟันแข็งแรง สามารถหยุดการผุของฟันในระยะเริ่มต้นได้ (กรมอนามัย, 2566) และเพื่อเป็นการส่งเสริมทันตสุขภาพและป้องกันฟันผุ รวมทั้งยังเป็นการส่งเสริมสุขลักษณะนิสัยที่ดี โดยพบว่าอัตราการเกิดโรคฟันผุในช่วง 3 ปีที่ผ่านมาลดลง แต่ยังพบว่าจังหวัดยะลามีค่าฟันผุสูงกว่าค่าเฉลี่ยของประเทศ ดังนั้น ปัญหาเด็กฟันผุยังคงเป็นปัญหาสำคัญของจังหวัดยะลา ที่ยังต้องดำเนินการแก้ไข ในปี 2567 - 2569 มีเด็กอายุ 6 – 12 ปี ได้รับการตรวจสุขภาพ ช่องปาก ร้อยละ 56.86 , 93.86 และ 95.95 ตามลำดับ เด็กอายุ 6 - 12 ปี ได้รับบริการทันตกรรม ร้อยละ 55.49, 95.81 และ 96.18 ตามลำดับ (HDC ข้อมูลระบบ 43 แฟ้ม สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดยะลา, 2569) นอกจากนี้ จากการตรวจสุขภาพช่องปากนักเรียนตามระบบเฝ้าระวังทันตสุขภาพของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลสะเตงนอก พบว่า ในปี 2568 – 2569 เด็กอายุ 12 ปี มีฟันผุในฟันแท้ที่ร้อยละ 39.34, 22.12 และ 25.12 ตามลำดับ
จากข้อมูลข้างต้น งานทันตกรรม โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลสะเตงนอก เห็นถึงความสำคัญของปัญหา จึงได้จัดกิจกรรมการส่งเสริมดูแลสุขภาพช่องปากในโครงการหนูน้อยฟันดี ยิ้มใส ห่างไกลฟันผุ ปี 2570 ขึ้นเพื่อให้กลุ่มเป้าหมายซึ่งเป็นเด็กชั้นประถมศึกษาตอนปลายของโรงเรียนบ้านนิบงพัฒนา โรงเรียนญัณญาวิทย์ และโรงเรียนอิสลาฮียะห์ ซึ่งอยู่ในพื้นที่รับผิดชอบของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล สะเตงนอก มีความรู้และความเข้าใจ และสร้างทัศนคติที่ดีต่อการดูแลสุขภาพช่องปาก ให้สามารถดูแลตนเองได้อย่างถูกต้องมีฟันสะอาด เหงือกแข็งแรง และกล้ายิ้มอย่างมั่นใจ อันจะนำไปสู่คุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นอย่างยั่งยืน
- เพื่อส่งเสริมให้กลุ่มเป้าหมายมีความรู้ ความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับการดูแลสุขภาพช่องปากและฟัน
- เพื่อปลูกฝังนิสัยรักการแปรงฟันอย่างถูกวิธีและสม่ำเสมอ
- เพื่อให้กลุ่มเป้าหมายที่เป็นเด็กนักเรียนชั้นประถม มีการแปรงฟันด้วยยาสีฟันผสมฟลูออไรด์
-
กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน270
กลุ่มเป้าหมาย ทั้งหมด 270 คน 1. นักเรียน รร.บ้านนิบงพัฒนาจำนวน 110 คน 2. นักเรียน รร.อิสลาฮียะห์จำนวน 75 คน 3. นักเรียน รร.ญัณญาร์วิทย์จำนวน 85 คน
- กิจกรรม แสดงขั้นตอนการทำกิจกรรมและกระบวนการดำเนินงาน เขียนให้ละเอียดว่าจะทำอะไร อย่างไร จึงจะสำเร็จตามวัตถุประสงค์หรือเป้าหมายที่วางไว้ เขียนให้เห็นลำดับเป็นขั้นเป็นตอน
- งบประมาณ ในแต่ละกิจกรรม ขอให้จำแนกรายการค่าใช้จ่ายต่างๆ โดยละเอียด
-
กิจกรรมที่ 1 จัดอบรมการอบรมให้ความรู้แก่นักเรียน ทั้ง 3 โรงเรียน จำนวน 270 คน
- จัดอบรมให้ความรู้เกี่ยวกับการดูแลสุขภาพช่องปาก การแปรงฟันที่ถูกวิธี การเลือกใช้แปรงสีฟัน ยาสีฟัน และการรับประทานอาหารที่เป็นมิตรกับฟัน
- สาธิตการแปรงฟันที่ถูกวิธี โดยใช้แบบจำลองในการสาธิต
- สอนการแปรงฟันที่ถูกวิธีแก่กลุ่มเป้าหมาย
รายละเอียดค่าใช้จ่าย ในกิจกรรมที่ 1 - ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่ม จำนวน 270 คน × 35 บาท x 1 มื้อ เป็นเงิน 9,450 บาท
- ค่าสมนาคุณวิทยากร 500 บาท ×3 ชม. X3 วัน เป็นเงิน 4,500 บาทรวมเป็นเงิน 13,950 บาท
1 ธันวาคม 2569 ถึง 31 สิงหาคม 25701.ร้อยละ 80 ของกลุ่มเป้าหมายมีความรู้ และมีทักษะในการดูแลสุขภาพช่องปากตนเองได้อย่างถูกต้อง
2.ร้อยละ 95 ของกลุ่มเป้าหมาย ได้รับการตรวจสุขภาพช่องปากและฟันจากเจ้าหน้าที่13950 บาท -
กิจกรรมที่ 2 ทักษะการแปรงฟันที่ถูกวิธี ค่าอุปกรณ์สาธิตการแปรงฟัน จำนวน 270 คน
- แจกชุดแปรงสีฟัน ยาสีฟันที่ได้มาตรฐานให้กับกลุ่มเป้าหมายที่เข้าร่วมโครงการ
- กิจกรรมการฝึกทักษะการแปรงฟันที่ถูกวิธี
- กิจกรรมการใช้เม็ดสีย้อมคราบจุลินทรีย์ เพื่อทำให้เห็นว่าบริเวณใดที่แปรงฟันไม่สะอาด และต้องกลับไปแปรงเน้นให้มากขึ้น
ค่าใช้จ่ายในกิจกรรม ที่ 2
- แปรงสีฟัน (ราคา 40 บาท x 270 คน) เป็นเงิน 10,800 บาท - ยาสีฟันผสมฟลูออไรด์ ขนาด 40 กรัม
(ราคา 30 บาท x 270 คน)
เป็นเงิน 8,100 บาท - แก้วน้ำพลาสติก (ราคา 15 บาท x 270 คน) เป็นเงิน 4,050 บาท รวมเป็นเงิน 22,950 บาท1 ธันวาคม 2569 ถึง 31 สิงหาคม 2570- ร้อยละ 95 ของกลุ่มเป้าหมายสามารถแปรงฟันได้ถูกวิธีตามหลักทันตสุขศึกษา
22950 บาท
- กลุ่มเป้าหมายมีความรู้และความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับการดูแลสุขภาพช่องปากและฟันเพิ่มมากขึ้น
- กลุ่มเป้าหมายสามารถแปรงฟันได้อย่างถูกวิธี และมีนิสัยรักการแปรงฟัน
- อัตราการเกิดฟันผุ เหงือกอักเสบ และปัญหาสุขภาพช่องปากอื่นๆ ลดลง
