โครงการเฝ้าระวังภาวะโภชนาการและส่งเสริมพัฒนาการเด็กอายุ 0 - 5 ปี
-
นางสาวสีตีไซนะ กานา
- หลักการและเหตุผล
ภาวะโภชนาการและพัฒนาการของเด็กวัยแรกเกิดถึง 5 ปี เป็นรากฐานสำคัญที่สุดของการเติบโต คุณภาพชีวิต และศักยภาพในการเรียนรู้ตลอดชีวิต เด็กในช่วงวัยนี้มีการพัฒนาของสมองและร่างกายในอัตราที่รวดเร็วที่สุด การได้รับสารอาหารที่ถูกต้อง ครบถ้วน เหมาะสมตามวัย ควบคู่ไปกับการได้รับการกระตุ้นพัฒนาการที่สมวัย จะช่วยป้องกันปัญหาความล่าช้าทางสติปัญญาและพฤติกรรม ตลอดจนลดความเสี่ยงต่อการเกิดโรคเรื้อรังในอนาคต
จากการติดตามข้อมูลระบบสารสนเทศด้านการสาธารณสุข (HDC) ของจังหวัด พบว่าสถานการณ์เด็กวัย 0 - 5 ปี ยังมีผลการดำเนินงานด้านโภชนาการและพัฒนาการที่ไม่ผ่านเกณฑ์เป้าหมายของกระทรวงสาธารณสุข โดยเฉพาะปัญหาเด็กมีส่วนสูงต่ำกว่าเกณฑ์ และน้ำหนักน้อยกว่าเกณฑ์ ตลอดจนพบสัดส่วนเด็กที่มีพัฒนาการสงสัยล่าช้าในระดับที่ต้องเฝ้าระวัง สาเหตุสำคัญมาจากพฤติกรรมการเลี้ยงดูที่ไม่เหมาะสม การขาดความรู้ความเข้าใจของผู้ปกครองเกี่ยวกับโภชนาการตามวัย และการเปลี่ยนผ่านสู่สังคมเมืองที่ทำให้เด็กเข้าถึงอาหารแปรรูปและเครื่องดื่มที่มีน้ำตาลสูงมากขึ้น และจากการสำรวจและคัดกรองข้อมูลสุขภาพเด็ก 0 - 5 ปี ในเขตรับผิดชอบของ รพ.สต.บ้านบาโงยบาแด ในปี 2569 พบว่ายังมีเด็กที่มีปัญหาภาวะโภชนาการต่ำกว่าเกณฑ์ ภาวะเตี้ย ร้อยละ 12.03 ภาวะผอม ร้อยละ 10.15 รวมทั้งพบเด็กที่มีพัฒนาการสงสัยล่าช้า ร้อยละ 19.76 ซึ่งปัจจัยส่วนใหญ่เกิดจากผู้ปกครองขาดทักษะในการประเมินและส่งเสริมพัฒนาการเด็กที่บ้าน รวมถึงขาดความตระหนักในการนำเด็กมารับการตรวจคัดกรองพัฒนาการและรับวัคซีนตามนัด ตลอดจนการขาดแคลนโภชนาการที่เหมาะสมในระดับครอบครัว ดังนั้น เพื่อแก้ไขปัญหาดังกล่าวอย่างเป็นรูปธรรมและยั่งยืน รพ.สต. จึงได้จัดทำ โครงการเฝ้าระวังภาวะโภชนาการและส่งเสริมพัฒนาการเด็กอายุ 0 - 5 ปี ขึ้น เพื่อพัฒนาระบบการเฝ้าระวังและคัดกรองภาวะโภชนาการและพัฒนาการอย่างต่อเนื่อง พร้อมทั้งสร้างความรู้ ความเข้าใจ และทักษะแก่ผู้ปกครอง อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) และชุมชน ให้สามารถร่วมกันดูแล ส่งเสริม และแก้ไขปัญหาโภชนาการและพัฒนาการเด็กในพื้นที่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ มุ่งหวังให้เด็กวัย 0 - 5 ปี ในเขตพื้นที่รับผิดชอบมีเติบโตสมวัย ร่างกายแข็งแรง และมีพัฒนาการรอบด้านอย่างเต็มศักยภาพ
วัตถุประสงค์
1.1 เพื่อให้ผู้ปกครอง มีความรู้ ความเข้าใจในการส่งเสริมพัฒนาการ เด็กให้สมวัย และโภชนาการเด็กตามวัย
1.2 เพื่อให้แกนนำโภชนา มีความรู้ในการเฝ้าระวังภาวะโภชนาการและพัฒนาการเบื้องต้น
1.3 เพื่อให้เด็ก 0 - 5 ปี ได้รับการเฝ้าระวังภาวะโภชนาการและได้รับการตรวจพัฒนาการตามวัย
1.4 เพื่อให้เด็ก 0 - 5 ปี ที่มีภาวะทุพโภชนาการ ได้รับการติดตามและส่งเสริมโภชนาการที่ดี
ตัวชี้วัด
2.1 ผู้ปกครองเด็กอายุ 0 - 5 ปี มีความรู้ในเรื่องการเฝ้าระวังภาวะโภชนาการและพัฒนาการตามวัย ร้อยละ 90 (วัดจากแบบประเมินก่อนและหลังอบรม)
2.2 แกนนำโภชนา มีความรู้ในการเฝ้าระวังภาวะโภชนาการและพัฒนาการเบื้องต้น ร้อยละ 100
2.3 เด็กอายุ 0 - 5 ปี ได้รับการเฝ้าระวังภาวะโภชนาการและพัฒนาการสมวัยร้อยละ 85
2.4 เด็กอายุ 0 - 5 ปี มีรูปร่างสูงดีสมส่วน ร้อยละ 72 และเด็กอายุ 0 – 5 ปี ที่มีพัฒนาการสงสัยล่าช้า ได้รับการติดตามร้อยละ 100
กลุ่มเป้าหมาย
1. ผู้ปกครองเด็กอายุ 0 - 5 ปี ที่มีภาวะทุพโภชนาการ จำนวน 50 คน
2. เด็กอายุ 0 - 5 ปี ที่มีภาวะทุพโภชนาการ จำนวน 50 คน
2. แกนนำโภชนา จำนวน 30 คน
- กิจกรรม แสดงขั้นตอนการทำกิจกรรมและกระบวนการดำเนินงาน เขียนให้ละเอียดว่าจะทำอะไร อย่างไร จึงจะสำเร็จตามวัตถุประสงค์หรือเป้าหมายที่วางไว้ เขียนให้เห็นลำดับเป็นขั้นเป็นตอน
- งบประมาณ ในแต่ละกิจกรรม ขอให้จำแนกรายการค่าใช้จ่ายต่างๆ โดยละเอียด
-
กิจกรรม อบรมให้ความรู้
กิจกรรม อบรมให้ความรู้ แกนนำโภชนา จำนวน 30 คน - ค่าอาหารกลางวันและเครื่องดื่ม จำนวน 30 คน x 75 บาท x 1 มื้อ เป็นเงิน 2,250 บาท - ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่ม จำนวน 30 คน x 30 บาท x 2 มื้อ เป็นเงิน 1,800 บาท รวมเป็นเงิน 4,050 บาท กิจกรรม ค้นหาเชิงรุกเด็กพัฒนาการล่าช้า และทุพโภชนาการ ในพื้นที่ (ไม่มีค่าใช้จ่าย)
กิจกรรม ติดตามเยี่ยมบ้าน และสนับสนุนอาหารเสริมแก่เด็กที่มีภาวะทุพโภชนาการ - ค่าจัดซื้ออาหารเสริม (นมกล่อง) แก่เด็กที่มีภาวะทุพโภชนาการ จำนวน 50 คน x 150 บาท รวมเป็นเงิน 7,500 บาท กิจกรรม อบรมให้ความรู้ผู้ปกครองเด็กอายุ 0 - 5 ปี - ค่าอาหารกลางวัน 50 คน x 75 บาท x 1 มื้อ เป็นเงิน 3,750 บาท - ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่ม 50 คน x 30 บาท x 2 มื้อ เป็นเงิน 3,000 บาท
- ค่าวิทยากร 1 คน x 5 ชม.ๆ ละ 500 บ. เป็นเงิน 2,500 บาท
รวมเป็นเงิน 9,250 บาทรวมเป็นเงินทั้งสิ้น 20,800 บาท ***ค่าใช้จ่ายทุกรายการสามารถถัวเฉลี่ยกันได้
1 พฤศจิกายน 2569 ถึง 31 สิงหาคม 25701.ผู้ปกครองเด็กอายุ 0 - 5 ปี มีความรู้ในเรื่องการเฝ้าระวังภาวะโภชนาการและพัฒนาการตามวัย 2.แกนนำโภชนา มีความรู้ในการเฝ้าระวังภาวะโภชนาการและพัฒนาการเบื้องต้น
20800 บาท
- วิธีดำเนินการ
- ประชุมชี้แจงโครงการและวัตถุประสงค์ของการดำเนินงานให้แก่คณะทำงานรับทราบ
- ประชาสัมพันธ์โครงการ
- อบรมให้ความรู้ แกนนำโภชนา
- เฝ้าระวังภาวะโภชนาการในเด็ก 0-5 ปี
4.1 สำรวจเด็ก และจัดทำทะเบียน รายชื่อเด็ก 0 - 5 ปี ในเขตรับผิดชอบ โดย แกนนำโภชนา 4.2 ชั่งน้ำหนัก/วัดส่วนสูง เด็ก 0 - 5 ปี ทุก 3 เดือน โดย แกนนำโภชนา 4.3 บันทึกลงในโปรแกรมเฝ้าระวังการเจริญเติบโตของเด็ก และหรือ สมุดบันทึกสุขภาพเด็ก 4.4 นำข้อมูลจากโปรแกรมเฝ้าระวังการเจริญเติบโต แจ้งผลประเมินภาวะการเจริญเติบโต และแนวโน้มการเพิ่มน้ำหนักส่วนสูง และให้คำแนะนำแก่พ่อแม่/ผู้ปกครองในการดูแลด้านโภชนาการ
4.5 ติดตามเด็กที่มีน้ำหนักเกิน/อ้วน หรือเด็กน้ำหนักน้อย เตี้ย ผอม ค่อนข้างเตี้ย ค่อนข้างผอม
- ตรวจพัฒนาการตามช่วงอายุ 9, 18, 30, 42 และ 60 เดือน
- สรุปและจัดทำเบียนเด็กที่มีภาวะทุพโภชนาการ และพัฒนาการล่าช้า
- อบรมให้ความรู้ผู้ปกครองเด็กอายุ 0 - 5 ปี (ผู้ปกครองที่มีเด็กที่มีภาวะทุพโภชนาการ และพัฒนาการสงสัยล่าช้า)
- ติดตามเยี่ยมบ้าน และสนับสนุนอาหารเสริมแก่เด็กที่มีภาวะทุพโภชนาการ
- สรุปผลการดำเนินงานโครงการ ปัญหา/อุปสรรค
20800
ผลที่คาดว่าจะได้รับ 1 ผู้ปกครองเด็กอายุ 0 - 5 ปี มีความรู้ในเรื่องการเฝ้าระวังภาวะโภชนาการและพัฒนาการตามวัย 2 แกนนำโภชนา มีความรู้ในการเฝ้าระวังภาวะโภชนาการและพัฒนาการเบื้องต้น 3 เด็กอายุ 0 - 5 ปี ได้รับการเฝ้าระวังภาวะโภชนาการและพัฒนาการสมวัย 4 เด็กอายุ 0 - 5 ปี ที่มีภาวะทุพโภชนาการ และพัฒนาการสงสัยล่าช้า ได้รับการเฝ้าระวังและติดตาม
| ชื่อเอกสาร | ผู้ส่ง | ||
|---|---|---|---|
| 1 | ไฟล์ข้อเสนอโครงการ ครั้งที่ 1 (.docx) @9 พ.ย. 2569 | รพ.สต.บ้านบาโงยบาแด |
