โครงการส่งเสริมสุขภาพผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) ด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทย ปีงบประมาณ 2570
-
นางสาวตอฮีเราะห์ สูหลง
ปัจจุบันโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (Non-Communicable Diseases: NCDs) เช่น โรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง โรคไขมันในเลือดสูง โรคหัวใจและหลอดเลือด รวมถึงโรคหลอดเลือดสมอง เป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญของประเทศไทย โดยพบว่าประชาชนไทยเสียชีวิตจากโรคไม่ติดต่อเรื้อรังมากกว่าร้อยละ 70 ของการเสียชีวิตทั้งหมด และมีแนวโน้มผู้ป่วยรายใหม่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะในกลุ่มวัยทำงานและผู้สูงอายุ ผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรังมักประสบกับภาวะแทรกซ้อนต่าง ๆ เช่น ภาวะแทรกซ้อนทางตา ไต หัวใจ ระบบประสาท และระบบไหลเวียนโลหิต ซึ่งหากไม่ได้รับการดูแลอย่างเหมาะสม อาจนำไปสู่ภาวะเจ็บป่วยรุนแรง เกิดความพิการ หรือส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตของผู้ป่วย ครอบครัว และภาระค่าใช้จ่ายด้านการรักษาพยาบาลของระบบสาธารณสุขโดยรวม
สถานการณ์โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) เช่น โรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูง เป็นปัญหาสุขภาพเรื้อรังสำคัญที่ต้องได้รับการดูแลอย่างต่อเนื่อง ในพื้นที่ตำบลแหลมโพธิ์พื้นที่มุ่งเน้น 2 หมู่บ้าน มีประชากรรวม 3,295 คน ผู้ป่วยที่เป็นโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) ที่ได้รับการดูแลจากรพ.สต.แหลมโพธิ์ จำนวน 32 คน
ตามแนวคิดของศาสตร์การแพทย์แผนไทย โรคไม่ติดต่อเรื้อรังมีสาเหตุสำคัญจากความไม่สมดุลของธาตุทั้งสี่ ได้แก่ ธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุลม และธาตุไฟ รวมถึงการไหลเวียนของลมและเลือดที่ติดขัด ส่งผลให้ร่างกายอ่อนแอและเกิดการสะสมของโรค การดูแลรักษาตามศาสตร์การแพทย์แผนไทยจึงมุ่งเน้นการปรับสมดุลของร่างกาย การฟื้นฟูสมรรถภาพ และการส่งเสริมสุขภาพแบบองค์รวม โดยเน้นให้ประชาชนสามารถดูแลสุขภาพตนเองได้อย่างถูกต้องและเหมาะสม ตัวอย่างวิธีการดูแลสุขภาพด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทย ได้แก่ การใช้สมุนไพรใกล้ตัวในการดูแลตนเอง การเลือกรับประทานอาหารให้เหมาะสมกับธาตุ การอบสมุนไพร การประคบสมุนไพร และการนวดเพื่อกระตุ้นการไหลเวียนโลหิตและผ่อนคลายร่างกาย และการนวดเท้าตามศาสตร์การแพทย์แผนไทย ควบคู่กับการดูแลแผนปัจจุบัน
โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลแหลมโพธิ์ ได้เล็งเห็นปัญหาดังกล่าวจึงได้จัดทำ “โครงการส่งเสริมสุขภาพผู้ป่วยโรคติดต่อไม่เรื้อรังด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทย” ขึ้นเพื่อผู้เข้าร่วมโครงการมีองค์ความรู้และทางเลือกในการดูแลสุขภาพตนเองด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทยควบคู่กับแพทย์แผนปัจจุบัน ส่งเสริมและฟื้นฟูสุขภาพด้วยท่ากายบริหารและการดูแลเท้าด้วยการแช่ยาสมุนไพร ปรับพฤติกรรมการรับประทานอาหารตามธาตุ รวมถึงผู้เข้าร่วมโครงการสามารถควบคุมระดับความดันโลหิตและน้ำตาลในเลือดได้ดีขึ้น และลดอัตราการเกิดภาวะแทรกซ้อนในผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง อันจะนำไปสู่การมีสุขภาพที่ดีและคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นอย่างยั่งยืน
-
เพื่อให้ผู้เข้าร่วมโครงการมีองค์ความรู้และทางเลือกในการดูแลสุขภาพตนเองด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทย80
ร้อยละ 80 ของผู้เข้าร่วมโครงการมีองค์ความรู้และทางเลือกในการดูแลสุขภาพตนเองด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทยเพิ่มขึ้น
-
เพื่อให้ผู้เข้าร่วมโครงการสามารถควบคุมระดับความดันโลหิตและน้ำตาลในเลือดได้ดีขึ้นและลดอัตราการเกิดภาวะแทรกซ้อนในผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง80
ร้อยละ 80 ของผู้เข้าร่วมโครงการสามารถควบคุมระดับความดันโลหิตและน้ำตาลในเลือดได้ดีขึ้นและลดอัตราการเกิดภาวะแทรกซ้อนในผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง
-
ผู้ป่วยที่เป็นโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs)32
-
กลุ่มเสี่ยงที่เป็นโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs)30
-
อสม.33
- กิจกรรม แสดงขั้นตอนการทำกิจกรรมและกระบวนการดำเนินงาน เขียนให้ละเอียดว่าจะทำอะไร อย่างไร จึงจะสำเร็จตามวัตถุประสงค์หรือเป้าหมายที่วางไว้ เขียนให้เห็นลำดับเป็นขั้นเป็นตอน
- งบประมาณ ในแต่ละกิจกรรม ขอให้จำแนกรายการค่าใช้จ่ายต่างๆ โดยละเอียด
-
อบรมเชิงปฏิบัติการผู้เข้าร่วมโครงการ
วิธีดำเนินการ 1.ลงทะเบียนและทำแบบทดสอบก่อนเข้าร่วมโครงการ 2.ให้ความรู้ “ปัญหาสุขภาพที่ไม่ควรมองข้าม” โดยวิทยากร ประเมินธาตุเจ้าเรือน สอบถามเรื่องพฤติกรรมการรับประทานอาหาร ให้ความรู้เรื่องโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง อบรมโภชนาการการรับประทานอาหารลดหวาน มัน เค็ม
-ค่าอาหารกลางวันจำนวน 62 คน x 60 บ. x 1 มื้อ เป็นเงิน 3,720 บาท
-ค่าอาหารว่างพร้อมเครื่องดื่ม จำนวน 62 คน x 30 บ. x 2 มื้อ เป็นเงิน 3,720 บาท
-ค่าตอบแทนวิทยากร จำนวน 4 ชั่วโมง x 600 x 2 คน เป็นเงิน 4,800บาท
-ป้ายไวนิล ขนาด 1*2 เมตร จำนวน 1 แผ่น x 500 บ. เป็นเงิน 500 บาท
รวมเป็นเงิน 12,740 บาท1 พฤศจิกายน 2569 ถึง 30 กันยายน 2570- ร้อยละ 80 ของผู้เข้าร่วมโครงการมีองค์ความรู้และทางเลือกในการดูแลสุขภาพตนเองด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทยเพิ่มขึ้น
- ผู้เข้าร่วมโครงการสามารถปรับเปลี่ยนพฤติกรรมตามศาสตร์แพทย์แผนไทยได้
12740 บาท -
ฝึกปฏิบัติ 4 ฐานเรียนรู้
ฐานที่ 1 การใช้สมุนไพรใกล้ตัวในการดูแลตนเองได้อย่างถูกต้อง -ค่าคู่มือการใช้ 62 เล่ม x 30 บาท เป็นเงิน 1,860 บาท ฐานที่ 2 อาหารและเครื่องดื่มตามธาตุเจ้าเรือน
-ค่ากระเจี๊ยบแดง จำนวน 500 กรัม เป็นเงิน 140 บาท
ฐานที่ 3 กายบริหารยืดเหยียด/ท่าฤาษีดัดตน
ฐานที่ 4 แช่เท้าด้วยสมุนไพรลดอาการชาปลายเท้า และ การไหลเวียนเลือดดีขึ้น -ค่าไพลแห้ง จำนวน 500 กรัม เป็นเงิน 125 บาท -ค่าใบมะขาม จำนวน 200 กรัม เป็นเงิน 30 บาท -ค่าเถาเอ็นอ่อน จำนวน 300 กรัม เป็นเงิน 45 บาท -ค่าผิวมะกรูด จำนวน 300 กรัม เป็นเงิน 40 บาท -เกลือแกง จำนวน 500 กรัม เป็นเงิน 20 บาท -การบูร จำนวน 200 กรัม เป็นเงิน 140 บาท -พิมเสน จำนวน 200 กรัม เป็นเงิน 240 บาท-คืนข้อมูล/แลกเปลี่ยนเรียนรู้ -ทำแบบทดสอบหลังเข้าร่วมโครงการ
รวมเป็นเงิน 2,640 บาท
1 พฤศจิกายน 2569 ถึง 30 กันยายน 2570ร้อยละ 80 ของผู้เข้าร่วมโครงการสามารถควบคุมระดับความดันโลหิตและน้ำตาลในเลือดได้ดีขึ้นและลดอัตราการเกิดภาวะแทรกซ้อนในผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง
2640 บาท -
ติดตามและประเมินผล
- ติดตามวัดระดับน้ำตาลและความดันโลหิตซ้ำเพื่อประเมินผลสัมฤทธิ์โดยอสม. และส่งต่อในเคสที่ควบคุมไม่ได้
- สรุปผลการดำเนินโครงการ
- คืนข้อมูลการดำเนินงาน -ค่าอาหารว่างพร้อมเครื่องดื่ม จำนวน 33 คน x 30 บ. x 1 มื้อ เป็นเงิน 990 บาท รวมเป็นเงิน 990 บาท
1 พฤศจิกายน 2569 ถึง 30 กันยายน 2570ร้อยละ 80 ของผู้เข้าร่วมโครงการสามารถควบคุมระดับความดันโลหิตและน้ำตาลในเลือดได้ดีขึ้นและลดอัตราการเกิดภาวะแทรกซ้อนในผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง
990 บาท - ติดตามวัดระดับน้ำตาลและความดันโลหิตซ้ำเพื่อประเมินผลสัมฤทธิ์โดยอสม. และส่งต่อในเคสที่ควบคุมไม่ได้
- ผู้เข้าร่วมโครงการมีองค์ความรู้และทางเลือกในการดูแลสุขภาพตนเองด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทยเพิ่มขึ้น
- ผู้เข้าร่วมโครงการสามารถควบคุมระดับความดันโลหิตและน้ำตาลในเลือดได้ดีขึ้น และลดอัตราการเกิดภาวะแทรกซ้อนในผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง
| ชื่อเอกสาร | ผู้ส่ง | ||
|---|---|---|---|
| 1 | ไฟล์ข้อเสนอโครงการ ครั้งที่ 1 (.pdf) @11 พ.ย. 2569 | รพ.สต.แหลมโพธิ์ |
