โครงการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพเพื่อลดค่าดัชนีมวลกาย (BMI) ลดอ้วน ลดพุง ลดโรค โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลภูเขาทอง
-
นางสาวอัญชลี ด่านวันดี
-
นางสาวกรรณิการ์ ร่มทับทิม
-
นางน้ำฝน เทียมเลิศ
-
นางอรอนงค์ รักษาคุณ
-
นางสาวทัศนีย์ อรัญฤทธิ์
-
ร้อยละของประชากร อายุ 18 ปีขึ้นไป ที่มีภาวะน้ำหนักเกิน อ้วนระดับ 1 และอ้วนระดับ 2
ปัจจุบันปัญหาภาวะน้ำหนักเกินและโรคอ้วนเป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญ ซึ่งมีความสัมพันธ์กับการเกิดโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (Non-Communicable Diseases: NCDs) เช่น โรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง โรคหัวใจและหลอดเลือด รวมถึงภาวะไขมันในเลือดผิดปกติ โดยมีปัจจัยเสี่ยงสำคัญจากพฤติกรรมการบริโภคอาหารที่ไม่เหมาะสม การรับประทานอาหารหวาน มัน เค็ม การมีกิจกรรมทางกายไม่เพียงพอ และการขาดความต่อเนื่องในการดูแลสุขภาพตนเอง ปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อภาวะน้ำหนักเกินและโรคอ้วน ได้แก่ พฤติกรรมการบริโภคอาหารที่ไม่เหมาะสม การรับประทานอาหารหวาน มัน เค็ม การบริโภคอาหารที่ให้พลังงานสูง การดื่มเครื่องดื่มที่มีน้ำตาล การมีกิจกรรมทางกายไม่เพียงพอ รวมถึงการขาดความต่อเนื่องในการดูแลสุขภาพตนเอง ซึ่งล้วนเป็นปัจจัยที่สามารถปรับเปลี่ยนและป้องกันได้
จากผลการสำรวจสุขภาพประชาชนไทยโดยการตรวจร่างกาย ครั้งที่ 7 พ.ศ. 2567–2568 พบว่า ประชาชนไทยอายุ 15 ปีขึ้นไป มีภาวะอ้วน (ดัชนีมวลกาย BMI ตั้งแต่ 25 กิโลกรัมต่อตารางเมตรขึ้นไป) สูงถึงร้อยละ 45.0 และมีภาวะอ้วนลงพุงร้อยละ 44.7 สะท้อนให้เห็นว่าปัญหาภาวะอ้วนเป็นปัญหาสุขภาพที่สำคัญของประเทศ ซึ่งจำเป็นต้องได้รับการแก้ไขอย่างจริงจังและต่อเนื่อง
สำหรับสถานการณ์ระดับจังหวัดนราธิวาส จากรายงานผลการคัดกรองสุขภาพประชาชนวัยทำงาน อายุ 18–59 ปี ปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 พบว่า มีประชาชนได้รับการชั่งน้ำหนักและวัดส่วนสูงจำนวน 165,729 คน จากประชากรกลุ่มเป้าหมายทั้งหมด 381,288 คน โดยพบว่าประชาชนที่มีค่าดัชนีมวลกายอยู่ในเกณฑ์ปกติ (BMI 18.5–น้อยกว่า 23 กิโลกรัมต่อตารางเมตร) มีเพียงร้อยละ 38.24 แสดงให้เห็นถึงความจำเป็นในการส่งเสริมการเฝ้าระวังและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพของประชาชนในพื้นที่
สำหรับโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านภูเขาทอง จากรายงานผลการคัดกรองสุขภาพประชาชนวัยทำงาน อายุ 18–59 ปี ปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 พบว่า มีประชาชนได้รับการชั่งน้ำหนักและวัดส่วนสูงจำนวน 361 คน จากประชากรกลุ่มเป้าหมายทั้งหมด 542 คน โดยพบว่าประชาชนที่มีค่าดัชนีมวลกายอยู่ในเกณฑ์ปกติ (BMI 18.5–น้อยกว่า 23 กิโลกรัมต่อตารางเมตร) มีเพียงร้อยละ 31.24 แสดงให้เห็นถึงความจำเป็นในการส่งเสริมการเฝ้าระวังและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพของประชาชนในพื้นที่
ดังนั้น โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านภูเขาทอง จึงได้จัดทำโครงการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพเพื่อลดค่าดัชนีมวลกาย (BMI) ลดอ้วน ลดพุง ลดโรค โดยมุ่งเน้นให้ประชาชนกลุ่มที่มีภาวะน้ำหนักเกินและโรคอ้วนได้รับความรู้และฝึกปฏิบัติในการเลือกรับประทานอาหารตามหลักโภชนาการ การออกกำลังกายที่เหมาะสม การปรับพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน และการติดตามประเมินผลอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมสุขภาพที่ยั่งยืน ลดความเสี่ยงต่อการเกิดโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง และส่งเสริมให้ประชาชนมีสุขภาพที่ดีขึ้น
-
เพื่อให้กลุ่มเป้าหมายมีความรู้และความเข้าใจเกี่ยวกับภาวะน้ำหนักเกิน โรคอ้วน และผลกระทบต่อสุขภาพ
-
เพื่อให้กลุ่มเป้าหมายสามารถควบคุมน้ำหนัก รอบเอว และลดค่าดัชนีมวลกายได้ตามความเหมาะสม1
-
ประชาชนอายุ 18 ปีขึ้นไป ในพื้นที่รับผิดชอบของ รพ.สต.บ้านภูเขาทอง ที่มีภาวะน้ำหนักเกินหรือโรคอ้วน30
- กิจกรรม แสดงขั้นตอนการทำกิจกรรมและกระบวนการดำเนินงาน เขียนให้ละเอียดว่าจะทำอะไร อย่างไร จึงจะสำเร็จตามวัตถุประสงค์หรือเป้าหมายที่วางไว้ เขียนให้เห็นลำดับเป็นขั้นเป็นตอน
- งบประมาณ ในแต่ละกิจกรรม ขอให้จำแนกรายการค่าใช้จ่ายต่างๆ โดยละเอียด
-
อบรมให้ความรู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมและปรับพฤติกรรม 12 สัปดาห์ ให้สมาชิกดำเนินกิจกรรมด้วยตนเองและร่วมกิจกรรมกลุ่ม ดังนี้ ด้านอาหาร ด้านออกกำลังกาย ด้านพฤติกรรมสุขภาพ1 มกราคม 2570 ถึง 31 สิงหาคม 2570
ผู้เข้าร่วมโครงการไม่น้อยกว่าร้อยละ 80 มีคะแนนความรู้หลังอบรมสูงกว่าก่อนอบรม ผู้เข้าร่วมโครงการไม่น้อยกว่าร้อยละ 50 มีน้ำหนักหรือรอบเอวลดลงจากก่อนเข้าร่วมโครงการ
5000 บาท-
ติดตามและให้กำลังใจบาท
-
ให้ อสม. หรือเจ้าหน้าที่ติดตามสมาชิกอย่างน้อยสัปดาห์ละ 1 ครั้ง ผ่านการพบปะ กลุ่มไลน์ หรือโทรศัพท์ -ชั่งน้ำหนักและวัดรอบเอวทุก 2 สัปดาห์ -จัดกิจกรรมแลกเปลี่ยนประสบการณ์และแก้ไขอุปสรรคทุกเดือน -ให้คำปรึกษารายบุคคลแก่ผู้ที่ไม่สามารถปรับเปลี่ยนพฤติกรรมได้ตามเป้าหมาย
- ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่ม 30 คน x 2๕ บาท x 2 มื้อ เป็นเงิน 1,500 บาท
- ค่าอาหารกลางวัน 30 คน x 60 บาท x 1 มื้อ เป็นเงิน 1,800 บาท
- ค่าวัสดุอุปกรณ์ในการจัดทำโครงการ เป็นเงิน 1,200 บาท
- ค่าไวนิลโครงการ 500 บาท
ประชาชนมีความรู้และความเข้าใจในการดูแลสุขภาพและควบคุมน้ำหนัก ๒. ประชาชนสามารถเลือกบริโภคอาหารและออกกำลังกายได้อย่างเหมาะสม ๓. ประชาชนมีน้ำหนักตัวและรอบเอวลดลงตามเป้าหมายที่เหมาะสมกับแต่ละบุคคล ๔. ลดปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดโรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง และโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง ๕. เกิดกลุ่มต้นแบบสุขภาพดีที่สามารถขยายผลสู่ครอบครัวและชุมชน
