บำบัดบุหรี่ในกลุ่มเสี่ยงด้วยการแพทย์แผนไทยในตำบลโพธิ์ไทรงาม
การสูบบุหรี่ เป็นสาเหตุสำคัญ ทำให้เกิดโรคที่คุกคามและเป็นอันตรายต่อชีวิต ได้แก่ โรคปอด
อุดกั้นเรื้อรังโรคมะเร็งปอดโรคหลอดเลือด เป็นต้น จากการสำรวจของสำนักงานสถิติแห่งชาติ เมื่อปี 2550 พบว่าคนไทยที่อายุเกิน 15ปี และสูบบุหรี่มากถึงเกือบ 11ล้านคน โดยในจำนวนนี้ 9.5 ล้านคนสูบบุหรี่เป็นประจำ และอีก 1 ล้านคนเศษ สูบเป็นครั้งเป็นคราว เมื่อเปรียบเทียบกับการสำรวจเมื่อ พ.ศ. 2549พบว่าจำนวนผู้สูบบุหรี่ในขณะนี้ลดลงเพียงเล็กน้อย (ไม่ถึงร้อยละ 5) เชื่อกันว่าเป็นผลมาจากประเทศไทยไม่มีการให้บริการช่วยเลิกบุหรี่อย่างเป็นระบบ และไม่ทั่วถึง จากการประเมินสถานการณ์ดังกล่าวพบว่าหากบุคคลเหล่านี้ไม่เลิกสูบบุหรี่ จะมีผู้เสียชีวิตจากโรคอันสืบเนื่องจากการสูบบุหรี่ไม่ต่ำกว่า 1ใน4 หรือกว่า 2ล้านคนผู้สูบบุหรี่นอกจากใช้จ่ายเงินเป็นค่าบุหรี่แล้ว ยังต้องเสียค่าใช้จ่ายในการรักษาพยาบาลด้วยโรคที่ป่วยอันเกิดจากการสูบบุหรี่ทั้งทำให้มีผลต่อความยากจน เสียชีวิตก่อนวัยอันควร( อรรถสิทธิ์ ศรีสุบัติ.2546:17 )จากการสำรวจพฤติกรรมการสูบบุหรี่ในปี 2558พบว่าประชากรไทย อายุ 15 ปีขึ้นไปสูบบุหรี่ร้อยละ 19.9 ( ศิริวรรณ พิทยรังสฤษฎ์.2559)เมื่อเปรียบเทียบกับการสุ่มสำรวจในพื้นที่อำเภอบึงนารางเมื่อเดือนกันยายน 2560โดยทีมสุขภาพเครือข่ายบริการสุขภาพอำเภอบึงนาราง พบว่ามีประชากรอายุ 15 ปีขึ้นไป สูบบุหรี่ร้อยละ 46.3ดื่มสุราร้อยละ 17.7และจากผลการสำรวจ จปฐ. ปี 2560ของอำเภอบึงนารางพบว่าตำบลโพธิ์ไทรงาม มีผู้สูบบุหรี่ ร้อยละ 21.45 , ติดสุราร้อยละ 13.48 ซึ่งมีอัตราการดื่มสุราที่สูงกว่าภาพรวมของอำเภอ สูงกว่าการสำรวจระดับจังหวัดพิจิตรเมื่อ 10 ปีที่แล้ว (มีการดื่มร้อยละ 6.9 การสูบบุหรี่ร้อยละ 21.8 )
เมื่อเทียบกับเป้าหมายของจังหวัดพิจิตรก็ถือว่าสูงกว่าที่กำหนดไว้(อัตราการสูบบุหรี่,ดื่มสุราในประชากรอายุ 15 ปีขึ้นไปต้องไม่เกินร้อยละ 10 และ 13 ตามลำดับ) หากไม่ดำเนินการแก้ไขปัญหานี้ตั้งแต่เนิ่นๆก็จะเป็นภาระโรคอันตรายก่อให้เกิดปัญหาสุขภาพที่ยุ่งยากขึ้นในอนาคตอีกมากมายประกอบกับในตำบลโพธิ์ไทรงามมีหมอพื้นบ้านมีหมอนวดแผนไทย สมุนไพรที่มีฤทธิ์ในการถอนพิษทำให้เบื่อบุหรี่สุรา ได้แก่รางจืดบำบัดรักษาผู้ติดบุหรี่สุรา อย่างได้ผล ตามรูปแบบแนวทางของโรงพยาบาลบ้านนา จังหวัดนครนายกที่บำบัดผู้ติดบุหรี่สุราด้วยภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านสุขภาพ และโปรแกรมเลิกบุหรี่ของ รพ.สต.ท่าก๊อ อ.แม่สรวย จ.เชียงราย ที่จัดบริการคลินิกช่วยเลิกบุหรี่เคลื่อนที่เชิงรุกด้วยหลักธรรมานามัย มีการอบสมุนไพร นวดกดจุดสะท้อน ขับสารพิษด้วยสมุนไพรเพื่อเลิกบุหรี่ สอดคล้องกับนโยบายสาธารณสุขจังหวัดพิจิตรที่มุ่งให้บริการสุขภาพดีวิถีไทยวิถีธรรม นำหลักธรรมมาเสริมภูมิปัญญาและกำลังใจให้กับที่ผู้ตั้งใจเลิกบุหรี่สุราให้สามารถเลิกบุหรี่สุราได้ จากหลักการและเหตุผลดังกล่าว โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลโพธิ์ไทรงามร่วมกับชมรมแพทย์แผนไทยตำบลโพธิ์ไทรงาม อำเภอบึงนารางจังหวัดพิจิตร จึงเกิดความตระหนักและเห็นความจำเป็นที่จะดำเนินการลด และเลิกการสูบบุหรี่ในประชาชนพื้นที่ตำบลโพธิ์ไทรงาม
-
กลุ่มวัยทำงาน30
- กิจกรรม แสดงขั้นตอนการทำกิจกรรมและกระบวนการดำเนินงาน เขียนให้ละเอียดว่าจะทำอะไร อย่างไร จึงจะสำเร็จตามวัตถุประสงค์หรือเป้าหมายที่วางไว้ เขียนให้เห็นลำดับเป็นขั้นเป็นตอน
- งบประมาณ ในแต่ละกิจกรรม ขอให้จำแนกรายการค่าใช้จ่ายต่างๆ โดยละเอียด
-
จัดทำโครงการเพื่อเสนอขออนุมัติ
- จัดทำโครงการเพื่อเสนอขออนุมัติจากกองทุนหลักประกันสุขภาพตำบลโพธิ์ไทรงาม
ถึงมีการเขียนขอโครงการขออนุมัติ
0.00 บาท -
2. ดำเนินงานตามโครงการ
2.1ประชุมชี้แจงโครงการเพื่อประสานความร่วมมือกับกลุ่มเป้าหมายได้แก่ครู ผู้ประกอบการร้านค้าในหมู่บ้าน ชมรม อสม. ตำรวจสายตรวจประจำตำบลโพธิ์ไทรงาม
2.2 จัดเตรียมสมุนไพรบำบัดบุหรี่สุรา /ตำรับยา/วัสดุอุปกรณ์ /ทำทะเบียนผู้ติดบุหรี่ สุรา 2.3 ฟื้นฟูความรู้ทักษะแก่แกนนำแพทย์แผนไทย หมอนวดแผนไทยในเรื่องการกดจุดสะท้อน ฝ่าเท้า การอบสมุนไพร การบำบัดอาการติดบุหรี่สุราด้วยสมุนไพร
จัดหาวัสดุอุปกรณ์ - กระโจมอบสมุนไพรราคา 800 บาท x 5 ชุด เป็นเงิน 4,000 บาท - สมุนไพร สำหรับอบตัวคนละ 40 บาท x 5 วัน x 30 คน เป็นเงิน 6,000 บาท การอบรมให้ความรู้ -ค่าวิทยากรให้ความรู้ จำนวน5 ครั้งๆ ละ 800 บาท เป็นเงิน 4,000 บาทถึงทีมบำบัดมีองค์ความรู้ที่จะไปบำบัดผู้ป่วยในชุมชน
14000.00 บาท -
3.ประชาสัมพันธ์ เชิญชวน และขึ้นทะเบียนผู้ที่ต้องการบำบัดบุหรี่
ประชาสัมพันธ์ เชิญชวน และขึ้นทะเบียนผู้ที่ต้องการบำบัดบุหรี่ สุราโดย รพ.สต.โพธิ์ไทรงาม/ชมรม อสม.ดำเนินการคัดกรองแล้วจำแนกประเภทความต้องการของผู้รับการบำบัด (1.หักดิบด้วยตนเองโดยมีคู่หูดูแล 2. เข้ารับการบำบัดตามโปรแกรม 3.รับการบำบัดตามระบบจากหน่วยบริการ )
ถึงมีช่องทางการประชาสัมพันธ์ผ่านทาง
ทางอสม.
ทางกลุ่มไลน์
ทางผู้นำชุมชน
0.00 บาท -
4.ดำเนินการบำบัดรักษาตามแผน
4.1 การบำบัดด้วยสมุนไพรเชิงรับ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลโพธิ์ไทรงาม บำบัดรักษาด้วยสมุนไพร การแพทย์แผนไทยที่หน่วยบริการ
4.2 การบำบัดสมุนไพรเชิงรุก ในชุมชนภายใต้การควบคุมคุณภาพและมาตรฐานความปลอดภัยจากแพทย์แผนไทยโรงพยาบาลโพทะเล /โรงพยาบาลบึงนาราง
วันแรกผู้ป่วยนำเครื่องบูชา ขันธ์ 5 ขันธ์ 8 ซึ่งเป็นการบูชาครูและสาบานตนว่าจะเลิกบุหรี่สุราก่อนดื่มชารางจืด มีพิธีสวดคาถาชุมนุมเทวดาเพื่อเพิ่มความศักดิ์สิทธิ์ เพิ่มขวัญกำลังใจ โดยพระสงฆ์ที่เคารพบูชาเทศน์เสริมภูมิธรรมแก่ผู้ป่วย จากนั้นจะมีการกดจุดสะท้อนที่ฝ่าเท้าและ อบสมุนไพร ต่อเนื่องกัน 5 วัน แล้วติดตามอย่างต่อเนื่องอีกสองครั้ง เดือนเว้นเดือน
หลังอบสมุนไพรในระหว่างการบำบัด มีกิจกรรมหลังการอบสมุนไพร ผู้จัดและผู้รับการบำบัดพร้อมคู่หู จะวางแผนร่วมกันในการติดตามดูแลตลอดช่วงเวลา 6 เดือน แล้วมอบบัตรติดตามการบำบัดให้ผู้รับการบำบัดไป เพื่อคอยเตือนความจำและแนะนำการดูแลสุขภาพหลังการบำบัด ซึ่งรพ.สต.โพธิ์ไทรงาม จะเปิดคลินิกเลิกบุหรี่สุรารองรับไว้ / เสริมสร้างภูมิรู้แก่ผู้ป่วยในเรื่องความสูญเสียจากบุหรี่สุรา และการดูแลสุขภาพหลังจากการบำบัด
งบประมาณการบำบัดผู้ติดบุหรี่
วันที่ 1 - ค่าอาหารกลางวัน 40 คน x 1 มื้อ x 50 บาท เป็นเงิน 2,000 บาท
- ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่ม 40 คน x 2 มื้อ x 25 บาท เป็นเงิน 2,000 บาท
วันที่ 2 - ค่าอาหารกลางวัน 10 คน x 1 มื้อ x 50 บาท เป็นเงิน 500 บาท
- ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่ม 30 คน x 1 มื้อ x 25 บาท เป็นเงิน 750 บาท
วันที่ 3 - ค่าอาหารกลางวัน 10 คน x 1 มื้อ x 50 บาท เป็นเงิน 500 บาท
- ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่ม 30 คน x 1 มื้อ x 25 บาท เป็นเงิน 750 บาท
วันที่ 4 - ค่าอาหารกลางวัน 10 คน x 1 มื้อ x 50 บาท เป็นเงิน 500 บาท
- ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่ม 30 คน x 1 มื้อ x 25 บาท เป็นเงิน 750 บาท
วันที่ 5 - ค่าอาหารกลางวัน 10 คน x 1 มื้อ x 50 บาท เป็นเงิน 500 บาท
- ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่ม 30 คน x 1 มื้อ x 25 บาท เป็นเงิน 750 บาท
ถึงมีผู้เข้าร่วมบำบัด จำนวน 30 คน
9000.00 บาท - ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่ม 40 คน x 2 มื้อ x 25 บาท เป็นเงิน 2,000 บาท
-
5. สร้างแกนนำเลิกบุหรี่/คู่หูบำบัดบุหรี่สุราเพื่อเป็นผู้กำกับดูแล
สร้างแกนนำเลิกบุหรี่/คู่หูบำบัดบุหรี่สุราเพื่อเป็นผู้กำกับดูแล ให้กำลังใจให้ผู้ที่รับการบำบัดตลอดระยะเวลาบำบัด 6 เดือน โดยคัดเลือกจากกลุ่มผู้ป่วยเองและหรือแกนนำจิตอาสาในชุมชน อสม. ละแวกเดียวกัน
ถึงมีแกนนำเลิกบุหรี่
0.00 บาท -
6.จัดอบรมเสริมความรู้แก่นักเรียนเรื่องบุหรี่
จัดอบรมเสริมความรู้แก่นักเรียนเรื่องบุหรี่ /หามาตรการทางสังคม,นโยบายป้องกันปัญหาบุหรี่ ดำเนินการโดยชมรมคุ้มครองผู้บริโภคและโรงเรียน
ถึงนักเรียนมีความรู้ ทักษะ การปฏิบัติ
0.00 บาท -
7. จัดพื้นที่ปลอดบุหรี่
จัดพื้นที่ปลอดบุหรี่ ในโรงเรียน / อบต. /บ้าน / ตลาดนัด
ถึงสถานที่ราชการ สาธารณะ ปลอดบุหรี่
0.00 บาท -
8. ออกเยี่ยมติดตามเสริมกำลังใจแก่ผู้รับการบำบัดในชุมชน
ออกเยี่ยมติดตามเสริมกำลังใจแก่ผู้รับการบำบัดในชุมชน แล้วประชุมสรุปผลการประเมิน 2 ครั้ง โดยคณะกรรมการพัฒนาคุณภาพชีวิตอำเภอบึงนารางและทีมแพทย์แผนไทยตำบลโพธิ์ไทรงาม
ถึงออกเยี่ยมติดตาม 2 ครั้ง
0.00 บาท -
9.ชมรม อสม./ชมรมคุ้มครองผู้บริโภคและสายตรวจประจำตำบล วางแผน/ ออกตรวจเฝ้าระวังมาตรฐานร้านและการใช้กฎหมายในร้านจำหน่ายบุหรี่ สุรา
ชมรม อสม./ชมรมคุ้มครองผู้บริโภคและสายตรวจประจำตำบล วางแผน/ ออกตรวจเฝ้าระวังมาตรฐานร้านและการใช้กฎหมายในร้านจำหน่ายบุหรี่ สุรา ปีละ 3 ครั้ง รายงานผลการเฝ้าระวังร้านค้าที่จำหน่ายบุหรี่ สุรา โดย อสม. และภาคี
ถึงออกตราวจเฝ้าระวังปีละ 3 ครั้ง
0.00 บาท -
10. จัดเวทีถอดบทเรียนแลกเปลี่ยนเรียนรู้
- จัดเวทีถอดบทเรียนแลกเปลี่ยนเรียนรู้เพื่อค้นหานวัตกรรมด้านการป้องกันแก้ไขปัญหาบุหรี่สุรา 1 ครั้ง ในเวทีประชุม อสม.ที่ รพ.สต.โพธิ์ไทรงาม เพื่อนำเสนอแลกเปลี่ยนเรียนรู้ผลงานเด่นในระดับอำเภอต่อไป
ถึงมีการจัดเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้ จำนวน 1 ครั้ง
0.00 บาท
- สามารถลดจำนวนผู้สูบบุหรี่ ดื่มสุรา จากปี 2560 ได้ตามเป้าหมาย
- สามารถนำสมุนไพรไทยในชุมชนมาบำบัดการเสพติดบุหรี่ได้อย่างมีประสิทธิผล
- เกิดนวัตกรรมด้านการเลิกบุหรี่สุรา
- มีและใช้มาตรการทางสังคม/นโยบายสาธารณะด้านบุหรี่สุรา
