โครงการเฝ้าระวังภาวะโภชนาการและส่งเสริมสุขภาพนักเรียนโรงเรียนบ้านไสใหญ่
-
นางสาวสุขศิริ ไตรสกุล
-
นางสาวจิรารักษ์ แก้วกุก
-
นางกมล หวันตาหลา
-
นายประวิทย์ จิตต์หลัง
-
นางสาวเบญจมาศ สาจิ
หลักการและเหตุผล
ทุกคนอยากมีสุขภาพดี ไม่เจ็บป่วย ซึ่งการกินอาหารถูกต้องเหมาะสมและพอเพียงจะทำให้มีโภชนาการดี และนำไป สู่การมีสุขภาพดี ในทางตรงกันข้ามหากกินอาหารที่ไม่มีประโยชน์ไม่เพียงพอจะทำให้ขาดสารอาหาร หรือถ้ากินอาหารมากเกินไป ก็จะทำให้เป็นโรคอ้วน หรือโภชนาการเกิน “โภชนาการ” จึงเป็นเรื่องของการกิน “อาหาร” ที่ร่างกายเรานำ “สารอาหาร” จากอาหารไปใช้ประโยชน์และดำรงชีวิตอยู่ได้อย่างเป็นสุข อาหารและโภชนาการเป็นพื้นฐานที่สำคัญยิ่งต่อสุขภาพ และคุณภาพชีวิตของประชากรในวัยต่างๆ ในวงจรชีวิตมนุษย์ทุกเพศทุกวัยทั้ง เด็ก วัยรุ่น ผู้ใหญ่ และผู้สูงอายุ โดยเฉพาะในเด็กวัยก่อนเรียนเป็นวัยที่อยู่ในระยะสำคัญของชีวิต เป็นวัยรากฐานของพัฒนาการ การเจริญเติบโตทั้งร่างกายจิตใจอารมณ์สังคมและสติปัญญาจึงเป็นวัยที่มีความสำคัญเหมาะสมที่สุดในการวางพื้นฐาน เพื่อยกระดับการพัฒนาคุณภาพชีวิต
จากการเฝ้าระวังภาวะโภชนาการ ในปี 2561 เด็กนักเรียนโรงเรียนบ้านไสใหญ่จำนวน 138 คน พบเด็กที่มีปัญหาภาวะทุพโภชนาการจำนวน 11 คน คิดเป็นร้อยละ 7.9 เด็กที่มีปัญหาภาวะโภชนาการเกินเกณฑ์ (ท้วมเริ่มอ้วนและอ้วน)จำนวน27 คน คิดเป็นร้อยละ 19.42นอกจากนี้ยังมีเด็กที่ไม่กินผัก จำนวน 20 คน คิดเป็นร้อยละ 14.38และเด็กที่มีปัญหาสุขภาพในช่องปาก จำนวน 20 คนคิดเป็นร้อยละ 14.38 ซึ่งจากปัญหาเหล่านี้จะส่งผลต่อพัฒนาการทางด้านร่างกายพัฒนาการทางด้านสติปัญญา อารมณ์ จิตใจ และสังคมของเด็กตามมา จำเป็นต้องมีการส่งเสริมและพัฒนาเด็กให้มีพัฒนาการที่สมวัยในทุกด้านของชีวิต การแก้ไขปัญหาโดยการส่งเสริมโภชนากการและพัฒนาการเด็กในสถานศึกษา และการดำเนินงานแก้ไขปัญหาและส่งเสริมพัฒนาการเด็ก เจ้าหน้าที่เพียงฝ่ายเดียวไม่สามารถแก้ปัญหาให้ลดน้อยหรือหมดไปได้ สิ่งสำคัญจะต้องมีการให้ความรู้แก่ผู้ปกครอง ผู้เลี้ยงดูเด็ก และส่งเสริมให้ครอบครัวและชุมชนเข้ามามีส่วนร่วมในการส่งเสริมพัฒนาการของเด็กด้วย
จากสภาพปัญหาดังกล่าว โรงเรียนบ้านไสใหญ่จึงได้จัดทำโครงการ “โครงการเฝ้าระวังภาวะโภชนาการและส่งเสริมสุขภาพนักเรียนโรงเรียนบ้านไสใหญ่” เพื่อเฝ้าระวังและติดตามภาวะทุพโภชนาการเด็กและติดตามเด็กที่มีน้ำหนักน้อยกว่าเกณฑ์, เกินเกณฑ์และกลุ่มเสี่ยง ส่งเสริมเมนูเพื่อสุขภาพสำหรับหนูน้อย เป็นการเพิ่มทักษะให้เด็กในการประกอบอาหาร ส่งเสริมการออกกำลังกายและพัฒนาการ ทางด้านสติปัญญาด้วย สนาม BBL โดยการมีส่วนร่วมของครอบครัวในการแก้ไขปัญหาและพัฒนางานด้านสาธารณสุขอย่างต่อเนื่อง
-
ข้อที่ 1 เพื่อเฝ้าระวังและติดตามโภชนาการเด็กที่เสี่ยงต่อการมีปัญหาภาวะโภชนาการ100.00
- ร้อยละ 100 มีการเฝ้าระวังและติดตามภาวะโภชนาการเด็ก
-
ข้อที่ 2 เพื่อให้ครู ผู้ปกครองเด็ก และแม่ครัว มีความรู้เรื่องภาวะโภชนาการในเด็ก และส่งเสริมให้เด็กรับประทานผักและผลไม้80.00
- ร้อยละ 80 ของครู ผู้ปกครองเด็ก และแม่ครัว มีความรู้เรื่องภาวะโภชนาการในเด็ก
- เด็กที่มีปัญหาภาวะโภชนาการ และไม่กินผัก มีการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมอย่างน้อยร้อยละ 80
- ร้อยละ 80 ของครู ผู้ปกครองเด็ก และแม่ครัว มีความรู้เรื่องภาวะโภชนาการในเด็ก
-
ข้อที่ 3 เพื่อให้เด็กที่น้ำหนักน้อยกว่าเกณฑ์เกินเกณฑ์และกลุ่มเสี่ยง ได้รับการติดตาม ดูแลอย่างใกล้ชิด80.00
ร้อยละ 100 เด็กที่น้ำหนักน้อยกว่าเกณฑ์,เกินเกณฑ์และกลุ่มเสี่ยง ได้รับการติดตาม ดูแลอย่างใกล้ชิด
เด็กที่มีน้ำหนักน้อยกว่าเกณฑ์ร้อยละ 80 มีน้ำหนักเพิ่มขึ้นอยู่ในภาวะปกติ
เด็กที่มีน้ำหนักเกินเกณฑ์ร้อยละ 80 มีน้ำหนักลดลงอยู่ในภาวะปกติ
เด็กที่มีความสูงไม่เป็นไปตามเกณฑ์ได้รับการแก้ไขร้อยละ 100
-
ข้อที่ 4 เพื่อส่งเสริมพัฒนาการทางด้านร่างกาย อารมณ์ สังคมและสติปัญญาของเด็กและส่งเสริมกิจกรรมการเรียนการสอนในลักษณะ Active Learning และ Active play80.00
เด็กร้อยละ 80 มีพัฒนาการทางด้านร่างกาย อารมณ์ สังคมและสติปัญญาและรักการออกกำลังกายเพิ่มขึ้น
โรงเรียนสนับสนุนและส่งเสริมกิจกรรมแผนการเรียนการสอนในลักษณะ Active Learning และ Active play
-
ข้อที่ 5 เพื่อป้องกันและลดอัตราปัญหาสุขภาพอนามัย และสุขภาพช่องปากของนักเรียน80.00
เด็กนักเรียนร้อยละ 80 รู้จักวิธีการแปรงฟันที่ถูกวิธีและโรคฟันผุลดลง
เด็กที่มีปัญหาสุขภาพและสุขภาพในช่องปากได้รับการแก้ไข โดยทันตแพทย์หรือทันตสาธารณสุข ร้อยละ 100
-
กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน139
-
ครู9
-
ผู้ปกครองเด็ก38
-
แม่ครัว1
- กิจกรรม แสดงขั้นตอนการทำกิจกรรมและกระบวนการดำเนินงาน เขียนให้ละเอียดว่าจะทำอะไร อย่างไร จึงจะสำเร็จตามวัตถุประสงค์หรือเป้าหมายที่วางไว้ เขียนให้เห็นลำดับเป็นขั้นเป็นตอน
- งบประมาณ ในแต่ละกิจกรรม ขอให้จำแนกรายการค่าใช้จ่ายต่างๆ โดยละเอียด
-
กิจกรรมที่ 2 เสริมประสบการณ์ การประกอบอาหาร
รายละเอียดกิจกรรม
2.1 ให้ความรู้เรื่องภาวะโภชนาการในเด็ก แก่ ครู ผู้ปกครอง แม่ครัว
2.2 สอน/สาธิต การทำอาหารเมนูเพื่อสุขภาพสำหรับหนูน้อย เป็นการเพิ่มทักษะให้เด็กในการประกอบอาหาร ได้แก่
ผักกร๊อบกรอบ
สมู๊ทตี้ผัก-ผลไม้
สลัดผัก
แซนวิส
โดยการทำกิจกรรมร่วมกันระหว่างผู้ปกครอง เด็ก สำหรับกลุ่มเด็กที่มีปัญหาภาวะโภชนาการ
2.3 ติดตามผลการบริโภคผักของเด็กไปยังผู้ปกครอง
งบประมาณ
- ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่มสำหรับผู้เข้าอบรม จำนวน 187 คนๆละ 25 บาท เป็นเงิน 4,675 บาท
- ค่าตอบแทนวิทยากร จำนวน 3 ชั่วโมงๆละ 600 บาท เป็นเงิน 1,800 บาท
- ค่าป้ายไวนิลโครงการ ขนาด 1.5x3.0 เมตร เป็นเงิน 675 บาท
- ค่าวัสดุ/อุปกรณ์ในการอบรม จำนวน 187 คนๆละ 30 บาท เป็นเงิน 5,610 บาท
- ค่าจัดทำคู่มือเมนูอาหารแต่ละชนิดและโภชนาการสำหรับเด็ก จำนวน 187 เล่มๆละ 40 บาท เป็นเงิน 7,480 บาท
เมนูผักกร๊อบกรอบ - เมนูสมู๊ทตี้ผัก-ผลไม้
- วัสดุในการทำอาหารเมนูผักกร๊อบกรอบเป็นเงิน 1,500 บาท
- วัสดุในการทำอาหารเมนูสมู๊ทตี้ผัก-ผลไม้เป็นเงิน 1,500 บาท
- ค่าตอบแทนวิทยากร จำนวน 2 ชั่วโมงๆละ 600 บาท เป็นเงิน 1,200 บาท
- ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่มสำหรับผู้เข้าอบรม จำนวน 77 คนๆละ 25 บาท เป็นเงิน 1,925 บาท
สลัดผัก – แซนวิส
- วัสดุในการทำอาหารเมนูสลัดผัก เป็นเงิน 1,000 บาท
- วัสดุในการทำอาหารเมนูแซนวิส เป็นเงิน 1,000 บาท
- ค่าตอบแทนวิทยากร จำนวน 2 ชั่วโมงๆละ 600 บาท เป็นเงิน 1,200 บาท
- ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่มสำหรับผู้เข้าอบรม จำนวน 77 คนๆละ 25 บาท เป็นเงิน 1,925 บาท
ถึงผลผลิต (Output)
- ครู ผู้ปกครองเด็ก และแม่ครัว มีความรู้เรื่องภาวะโภชนาการในเด็ก และสามารถทำอาหารเมนูเพื่อสุขภาพสำหรับเด็กได้
ผลลัพธ์ (Outcome)
- ร้อยละ 80 ของครู ผู้ปกครองเด็ก และแม่ครัว มีความรู้เรื่องภาวะโภชนาการในเด็ก
- เด็กที่มีปัญหาภาวะโภชนาการ และไม่กินผัก มีการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมอย่างน้อยร้อยละ 80
31490.00 บาท -
กิจกรรมที่ 3 ติดตามเด็กที่มีน้ำหนักน้อยกว่าเกณฑ์, เกินเกณฑ์และกลุ่มเสี่ยง
รายละเอียดกิจกรรม
- เยี่ยมบ้านและชั่งน้ำหนัก/วัดส่วนสูง จำนวน 2-3 ครั้ง
- ให้คำแนะนำแก่ผู้ปกครองเกี่ยวกับการบริโภคอาหาร การปรับเปลี่ยนพฤติกรรม โดยนักโภชนาการและครู
งบประมาณ
ไม่ขอใช้งบประมาณ
ถึงผลผลิต (Output)
- เด็กที่มีน้ำหนักน้อยกว่าเกณฑ์ เกินเกณฑ์และกลุ่มเสี่ยง ได้รับการติดตาม
ผลลัพธ์ (Outcome)
- ร้อยละ 100 เด็กที่น้ำหนักน้อยกว่าเกณฑ์,เกินเกณฑ์และกลุ่มเสี่ยง ได้รับการติดตาม ดูแลอย่างใกล้ชิด
- เด็กที่มีน้ำหนักน้อยกว่าเกณฑ์ร้อยละ 80 มีน้ำหนักเพิ่มขึ้นอยู่ในภาวะปกติ
- เด็กที่มีน้ำหนักเกินเกณฑ์ร้อยละ 80 มีน้ำหนักลดลงอยู่ในภาวะปกติ
- เด็กที่มีความสูงไม่เป็นไปตามเกณฑ์ได้รับการแก้ไขร้อยละ 100
0.00 บาท - เยี่ยมบ้านและชั่งน้ำหนัก/วัดส่วนสูง จำนวน 2-3 ครั้ง
-
กิจกรรมที่ 4 ส่งเสริมพัฒนาการ/การออกกำลังกาย และเพิ่มกิจกรรมทางกายให้แก่นักเรียน
รายละเอียดกิจกรรม
- สร้างลานตัวหนอนเพื่อการเรียนรู้ ได้แก่ หนอนน้อยนับเลข, หนอนน้อยเรียนรู้เลข และตารางกระโดด 9 ช่อง
- ส่งเสริมกิจกรรมทางกายให้แก่นักเรียน ได้แก่ ปรับสภาพแวดล้อมในโรงเรียน เก็บขยะ กิจกรรมการละเล่นพื้นบ้าน เป็นต้น อย่างน้อย 2-3 ครั้ง/สัปดาห์
งบประมาณ
1.ค่าวัสดุ
– อุปกรณ์การทำสนาม BBL
- ค่าสีนำพลาสติก สีขาว6กระป๋องx 160 บาทเป็นเงิน 960 บาท
- สีน้ำพลาสติกสีน้ำเงิน 6กระป๋อง x 180 บาทเป็นเงิน 1,080 บาท
- สีน้ำพลาสติกสีแดง 6กระป๋อง x 180 บาทเป็นเงิน 1,080 บาท
- สีน้ำพลาสติกสีเหลือง 6กระป๋อง x 180บาทเป็นเงิน 1,080 บาท
- สีน้ำพลาสติกสีเขียว 6 กระป๋อง x 180 บาทเป็นเงิน 1,080 บาท
- แลกเกอร์เคลือบเงา 2 แกลลอน 350 บาทเป็นเงิน 700บาท
- แปรงทาสี 15 อัน x 40บาท เป็นเงิน 600บาท
ถึงผลผลิต (Output)
- โรงเรียนบ้านไสใหญ่มีลานตัวหนอนเพื่อการเรียนรู้และส่งเสริมกิจกรรมทางกายให้แก่นักเรียน
ผลลัพธ์ (Outcome)
- เด็กร้อยละ 80 มีพัฒนาการทางด้านร่างกาย อารมณ์ สังคมและสติปัญญาและรักการออกกำลังกายเพิ่มขึ้น
- โรงเรียนสนับสนุนและส่งเสริมกิจกรรมแผนการเรียนการสอนในลักษณะ Active Learning และ Active play
6580.00 บาท -
กิจกรรมที่ 5 ส่งเสริมสุขภาพและอนามัยนักเรียน
รายละเอียดกิจกรรม
- อบรมให้ความรู้เรื่องสุขภาพโดยจัดเป็นฐานการเรียนรู้ 3 ฐานและคัดเลือกแกนนำนักเรียนหรือสารวัตรนักเรียน เพื่อทำหน้าที่ตรวจสุขภาพของนักเรียนเบื้องต้น รายงานครูผู้รับผิดชอบ
- อบรมให้ความรู้เรื่องทันตสุขภาพ สำหรับเด็กวัยเรียน หลักสูตร 1 วัน พร้อมทั้งสาธิตการแปรงฟันที่ถูกวิธีแก่นักเรียน
- รณรงค์ให้นักเรียนทุกคน แปรงฟันหลังอาหารทุกวัน โดยแกนนำนักเรียนสอน/สาธิตการแปรงฟันที่ถูกวิธีแก่นักเรียนในโรงเรียน
- บันทึกการแปรงฟันและตรวจสอบโดยแกนนำนักเรียน
- กรณีเจอนักเรียนที่มีปัญหาสุขภาพ ครูผู้ดูแลเชิญผู้ปกครองมาให้คำปรึกษา แนะนำ
- กรณีเจอนักเรียนที่มีปัญหาสุขภาพในช่องปากรุนแรง ครูผู้ดูแลเชิญผู้ปกครอง เพื่อส่งต่อไปรับการรักษา
งบประมาณ
- ค่าตอบแทนวิทยากร จำนวน 4 ชั่วโมง ๆ ละ 600 บาท เป็นเงิน 2,400 บาท
- ค่าวัสดุ – อุปกรณ์ ที่ใช้ประกอบการอบรมให้ความรู้3 ฐาน ฐานละ 1,000บาท เป็นเงิน 3,000 บาท
- จัดซื้อวัสดุและอุปกรณ์แปรงฟัน สำหรับการสาธิต จำนวน 139 ชุด ๆ ละ 40 บาท เป็นเงิน 5,560 บาท
- ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่มสำหรับผู้เข้าอบรม จำนวน 139 คนๆละ 25 บาท เป็นเงิน 3,475 บาท
ถึงผลผลิต (Output)
- เด็กนักเรียนมีความรู้ด้านสุขภาพเรื่องทันตสุขภาพ โดยสามารถแปรงฟันได้อย่างถูกวิธี เพื่อแก้ไขปัญหาสุขภาพในช่องปาก
ผลลัพธ์ (Outcome)
- เด็กนักเรียนร้อยละ 80 รู้จักวิธีการแปรงฟันที่ถูกวิธีและโรคฟันผุลดลง
- เด็กที่มีปัญหาสุขภาพและสุขภาพในช่องปากได้รับการแก้ไข โดยทันตแพทย์หรือทันตสาธารณสุข ร้อยละ 100
14435.00 บาท -
กิจกรรมที่ 1 เฝ้าระวังและติดตามภาวะโภชนาการเด็ก
รายละเอียดกิจกรรม
- ดำเนินการชั่งน้ำหนักและวัดส่วนสูงเด็กอายุ 5-13 ปี
- บันทึกผลในสมุดทะเบียนเด็กและสมุดบันทึกสุขภาพเด็ก พร้อมแจ้งผู้ปกครองให้ทราบ
- จัดทำทะเบียนเด็กที่มีน้ำหนักเกินหรืออ้วน และเด็กที่มีน้ำหนักน้อยหรือผอม แยกเป็นรายเฉพาะ
- จัดทำคู่มือเมนูอาหารแต่ละชนิด คุณประโยชน์ของแต่ละเมนูและโภชนาการสำหรับเด็ก
งบประมาณ
- ค่าถ่ายเอกสารสมุดบันทึกการตรวจสุขภาพด้วยตนเองจำนวน 139 ชุด ชุดละ25 บาทเป็นเงิน3,475 บาท
ถึงผลผลิต (Output)
- เด็กนักเรียนได้รับการติดตามภาวะโภชนาการ
ผลลัพธ์ (Outcome)
- ร้อยละ 100 มีการเฝ้าระวังและติดตามภาวะโภชนาการเด็กนักเรียนโรงเรียนบ้านควนไสน
3475.00 บาท - ดำเนินการชั่งน้ำหนักและวัดส่วนสูงเด็กอายุ 5-13 ปี
-
กิจกรรมที่ 6 รายงานผลโครงการและแลกเปลี่ยนเรียนรู้
รายละเอียดกิจกรรม
- จัดทำเอกสารนำเสนอโครงการ จำนวน 2 ครั้ง
- จัดทำรูปเล่มรายงานผลโครงการเมื่อเสร็จโครงการ
งบประมาณ
- ค่าเอกสารนำเสนอโครงการ จำนวน 2 ครั้งๆละ 500 บาท เป็นเงิน 1,000 บาท
- ค่ายานพาหนะในการเดินทาง จำนวน 2 คนๆละ 2 ครั้งๆละ 100 บาท เป็นเงิน 400 บาท
- ค่าจัดทำรูปเล่มรายงานผล จำนวน 4 เล่มๆละ 250 บาท เป็นเงิน 1,000 บาท
ถึงผลผลิต (Output)
รายงานผลและนำเสนอโครงการและแลกเปลี่ยนเรียนรู้ จำนวน 2 ครั้ง
มีรูปเล่มรายงานผลโครงการเสนอกองทุนตำบลอย่างน้อย 2 เล่ม
ผลลัพธ์ (Outcome)
มีการต่อยอดโครงการและขยายโครงการสู่พื้นที่อื่นๆ
มีนวัตกรรมใหม่ๆเกิดขึ้นและสามารถถ่ายทอดสู่หน่วยงานอื่นได้
2400.00 บาท
- เด็กนักเรียนได้รับการเฝ้าระวังและติดตามภาวะโภชนาการอย่างครอบคลุม
- ครู ผู้ปกครอง และแม่ครัวมีความรู้และเข้าใจเรื่องภาวะโภชนาการในเด็กวัยเรียน
- เด็กที่มีปัญหาโภชนาการมีการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการรับประทานอาหารได้อย่างถูกต้องและเหมาะสมตามวัย
- เด็กที่มีปัญหาสุขภาพอนามัยมีจำนวนลดลงและได้รับการรักษาที่ถูกวิธี
