กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

3. สถานการณ์

ผู้สูงอายุ นอกจากเป็นกลุ่มวัยที่อาศัยอยู่ในชุมชนแล้ว ยังพบว่า เป็นกลุ่มวัยที่เป็นพระสงฆ์ในพระพุทธศาสนาเมื่ออายุมากขึ้นหรือเกษียณอายุราชการหรือการทำงานแล้วก็ไปบวชเพื่อหวังใช้ชีวิตในบั้นปลายให้มีความสงบสุข แต่กลับพบว่าเป็นกลุ่มที่ขาดการดูแลหรือไม่เข้าถึงบริการด้านสาธารณสุข ประกอบกับการที่พระสงฆ์หรือผู้สูงวัยในชุมชน เป็นวัยที่มีการเปลี่ยนแปลงทั้งทางกาย กล่าวคือ ผู้สูงอายุมีความเสื่อมของอวัยวะต่างๆ ทั้งผิวหน้า กล้ามเนื้อ สายตาแย่ลง สภาพร่างกายต่าง ๆ ไม่เอื้ออำนวยต่อการทำกิจกรรมประจำวัน ที่สำคัญต้องอาศัยอยู่ในชุมชนหรือในบ้านเพียงลำพังมากขึ้น มีแนวโน้มพึงพิงรายได้จากลูกหลานลดลง แต่ดำรงชีพด้วยอาศัยเบี้ยยังชีพผู้สูงวัย ส่งผลให้รัฐมีค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพเพิ่มขึ้น ซึ่งจากทางกายแล้วปัญหาด้านจิตใจของผู้สูงอายุก็มีการเปลี่ยนแปลงเช่นกันทั้งนี้เพราะผู้สูงอายุผ่านการใช้ชีวิตมาจึงต้องประสบพบกับการสูญเสียในชีวิตมาก เช่น สูญเสียคนใกล้ชิด คู่แต่งงาน หน้าที่การงาน ทำให้ผู้สูงอายุต้องปรับตัวมากเมื่อก้าวเข้าสู่วัยสูงอายุ หากผู้สูงอายุไม่สามารถปรับตัวได้ และหากสะสมเป็นระยะเวลานานก็อาจจะพบปัญหา สุขภาพจิตของผู้สูงอายุ ซึ่งจากรายงานของฐานข้อมูลการบริการผู้ป่วยโรคซึมเศร้า มีผู้สูงอายุป่วยโรคซึมเศร้าเข้ารับบริการถึง 75,564 คน ซึ่งมีความเสี่ยงในการฆ่าตัวตาย ถึงร้อยละ 1.17 ซึ่งปัญหาสุขภาพจิตของผู้สูงอายุที่พบบ่อย ได้แก่ ความวิตกกังวล ซึมเศร้า นอนไม่หลับ ระแวง และความจำเสื่อม

ปัญหาของผู้สูงอายุในชุมชนต่างๆ เหล่านี้ สามารถเสริมสร้างสุขภาวะองค์รวมทั้งกาย จิต สังคม และปัญญา โดยการเสริมสร้างสุขภาวะองค์รวมเชิงพุทธของพระสงฆ์และผู้สูงอายุโดยพลังบวร คือ บ้าน วัด โรงเรียนหรือราชการ เพื่อสร้างวัดหรือชุมชนให้เป็นพื้นที่กลางที่เป็นมิตรและเข้าถึงได้สำหรับผู้สูงอายุในชุมชนเพื่อให้เกิดการทำกิจกรรมเสริมสร้างสุขภาวะองค์รวมเชิงพุทธบูรณาการที่หน่วยงานต่าง ๆ สามารถให้การสนับสนุนเพื่อให้เกิดการบูรณาการกิจกรรมที่เอื้อต่อการใช้ชีวิตอย่างมีความสุขและปลอดภัยของพระสงฆ์หรือผู้สูงอายุในชุมชน 4 มิติ คือ (1) มิติด้านสภาพแวดล้อมและกิจกรรม (2) มิติด้านสร้างงาน อาชีพและรายได้ (3) มิติด้านสุขภาพ (4) มิติด้านจิตใจ

ซึ่งการเสริมสร้างสุขภาวะองค์รวมเชิงพุทธบูรณาการดังกล่าว จะต้องให้เกิดกิจกรรมครบ 4 มิติข้างต้น โดยบูรณาการกับการดำเนินการชีวิตของพระสงฆ์ที่เอื้อต่อวัตรปฏิบัติหรือวิถีชีวิตของผู้สูงอายุในชุมชน ทั้งเรื่องการออกกำลังกายการบริโภคอาหารที่เหมาะสมหลีกเลี่ยงอาหารรสจัด อาหารประเภททอดการสร้างงาน อาชีพและรายได้การดูแลสุขภาพเพื่อให้เกิดสุขภาวะองค์รวมเชิงพุทธบูรณาการผ่านการส่งเสริมสุขภาพจิต เช่น การทำบุญ การสวดมนต์ไหว้พระ การนั่งสมาธิเจริญจิตภาวนา การเข้าวัดปฏิบัติธรรม และการทำกิจกรรมจิตอาสา ผู้สูงอายุควรมีการส่งเสริมสุขภาพจิตของตนเองเป็นประจำและสม่ำเสมอ ตาม พระราชบัญญัติสภาตำบลและองค์การบริหารส่วนตำบล พ.ศ.2537แก้ไขเพิ่มเติมถึงฉบับที่ 6 พ.ศ. 2552 มาตรา 67 (6) องค์การบริหารส่วนตำบล มีอำนาจหน้าที่ส่งเสริมการพัฒนาสตรี เด็ก เยาวชน ผู้สูงอายุและคนพิการ และสอดคล้องกับมาตราการขับเคลื่อนระเบียบวาระแห่งชาติ เรื่องสังคมผู้สูงอายุ ที่เป็นไปตามแนวทางการขับเคลื่อนสอดคล้องกับรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 พระราชบัญญัติผู้สูงอายุ พ.ศ. 2546 ยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี และแผนผู้สูงอายุแห่งชาติ ฉบับที่ 2 (พ.ศ. 2545 - 2564) ฉบับปรับปรุงครั้งที่ 1 พ.ศ. 2552 เป็นต้น โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อก่อให้เกิดการบูรณาการในการทำงานระหว่างหน่วยงานต่าง ๆ ทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาสังคม และเพื่อให้คนทุกวัยมีคุณภาพชีวิตที่ดีในสังคมสูงอายุโดยกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ ได้เสนอคณะรัฐมนตรีเพื่อพิจารณา ซึ่งคณะรัฐมนตรีเห็นชอบให้มาตรการขับเคลื่อนระเบียบวาระแห่งชาติ เรื่อง สังคมสูงอายุ เมื่อวันที่ 4 ธันวาคม พ.ศ. 2561 เพื่อให้ผู้สูงอายุได้รับการส่งเสริมศักยภาพ คุ้มครอง และพิทักษ์สิทธิ สามารถดำรงชีวิตได้อย่างมั่นคง และมีคุณภาพชีวิตที่ดี จากปัญหาดังกล่าวข้างต้น องค์การบริหารส่วนตำบลพิมายเหนือ อำเภอปรางค์กู่ จังหวัดศรีสะเกษ ได้เล็งเห็นถึงความสำคัญในการสร้างเสริมสุขภาวะองค์รวมพระสงฆ์และผู้สูงอายุเชิงพุทธบูรณาการของพระสงฆผู้สูงอายุในพื้นที่ จึงได้จัดโครงการการสร้างเสริมสุขภาวะองค์รวมพระสงฆ์และผู้สูงอายุเชิงพุทธบูรณาการตำบลพิมายตำบลพิมายเหนือ ประจำปี 2563