กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

3. สถานการณ์

ภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย เป็นการดูแลสุขภาพในชุมชนแบบพื้นบ้านดั้งเดิมที่อยู่คู่กับประเทศไทยมาตั้งแต่ก่อนสมัยกรุงสุโขทัย ซึ่งมีความหลากหลายและเป็นเอกลักษณ์ที่แตกต่างกันไปตามแต่ละสังคม วัฒนธรรม กลุ่มชาติพันธุ์ และรูปแบบการรักษามีทั้งการใช้ยาสมุนไพร การนวด การผดุงครรภ์ตลอดจนการรักษาทางจิตใจโดยใช้พิธีกรรมหรือคาภาต่าง ๆ ซึ่งสามารถตอบสนองต่อความต้องการทางด้านการรักษาสุขภาพ และความเจ็บป่วยของประชาชนได้เป็นอย่างดี แต่จากการพัฒนาในทุกด้านที่ยึดการพัฒนาตามระบบทุนนิยม ทำให้ชุมชนมีค่านิยมตามแนวทางของตะวันตกเป็นหลัก โดยเฉพาะด้านการจัดสุขภาพที่เน้นการพึ่งพิงจากภายนอกเป็นส่วนใหญ่ สิ่งเหล่านี้ส่งผลให้ภูมิปัญญาและองค์ความรู้การดูแลสุขภาพเดิมที่มีอยู่ในชุมชนไม่ได้รับการพัฒนาและถูกทอดทิ้งจากคนรุ่นใหม่ ขาดการสืบทอดและผู้รู้การดูแลสุขภาพเดิมที่มีอยู่ในชุมชนไม่ได้รับการพัฒนาและถูกทอดทิ้งจากคนรุ่นใหม่ ขาดสืบทอดและผู้รู้ส่วนใหญ่เป็นผู้สูงอายุซึ่งนับวันจะมีจำนวนลดลง ทำให้ชุมชนรับประโยชน์จากภูมิปัญญาการแพทย์พื้นบ้านน้อยกว่าที่ควรจะเป็นทั้ง ๆที่ความรู้เหล่านี้สามารถช่วยดูแลรักษาความเจ็บป่วยให้กับชาวบ้านได้ อีกทั้งองค์ความรู้ทางการแพทย์พื้นบ้านไทย ทั้งที่เป็นตัวหมอพื้นบ้าน ตำรา พันธุ์พืชที่ใช้เป็นยา สมุนไพร วิธีการรักษาโรค ตลอดจนสังคม วัฒนธรรม ประเพณีและวิถีชีวิต ฯลฯ มีความสำคัญและเป็นสิ่งล้ำค่าที่ควรจะเก็บรวบรวม อนุรักษ์ ฟื้นฟูภูมิปัญญาการแพทย์พื้นบ้านไทยให้อยู่กับประเทศไทย เพื่อเป็นมรดกสืบททอดต่อลูกหลานในสืบทอดองค์ความรู้และ ในปัจจุบันจะเห็นได้ว่าโครงสร้างประชากรไทยอยู่ในระยะที่มีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว โดยประชากรสูงอายุ (อายุ ๖๐ ปีขึ้นไป) มีจำนวนและสัดส่วนเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วเป็นถึงร้อยละ ๑๗.๑ของประชากร หรือ ๑๑.๓ ล้านคน(กรมอนามัย:๒๕๖๒) ในปัจจุบันส่งผลกระทบต่ออัตราส่วนภาระพึ่งพิงของประชากร ซึ่งเป็นเครื่องชี้วัดถึงความได้เปรียบทางประชากรในการพัฒนาประเทศ ขณะเดียวกันผู้สูงอายุมีอายุยืนยาวขึ้นมีปัญหาด้านสุขภาพ โรคภัยไข้เจ็บ ความพิการและทุพพลภาพเพิ่มมากขึ้น จึงส่งผลกระทบต่อการเพิ่มของความต้องการค่าใช้จ่ายด้านการดูแลรักษาพยาบาล ดังนั้นเมื่อจำนวนผู้สูงอายุเพิ่มขึ้นในอนาคตจะเป็นภาระสำคัญสำหรับรัฐบาลในการหามาตรการรองรับด้านการรักษาพยาบาล สังคมไทยจะเริ่มต้นสู่สังคมผู้สูงอายุในอีก ๖ ปี ข้างหน้า การมีนโยบายสุขภาพเชิงรุกสำหรับผู้สูงอายุ ย่อมทำให้ประชากรสูงอายุมีศักยภาพ สุขภาพ และปัญญาความรู้เพิ่มขึ้นที่จะส่งเสริมเศรษฐกิจของประเทศและป้องกันการเจ็บป่วย พิการ ทุพพลภาพ ตลอดจนการลดค่าใช้จ่ายในการดูแลรักษาสุขภาพทั้งในปัจจุบันและในอนาคต
จากการสำรวจเพื่อจัดทำแผนพัฒนาการดูแลผู้สูงอายุ ของพื้นที่รับผิดชอบของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านนาหนองทุ่มตำบลนากอก อำเภอศรีบุญเรืองจังหวัดหนองบัวลำภูพบว่าในปี ๒๕๖๒ประชากรเกือบร้อยละ ๑๐ เป็นผู้สูงอายุตั้งแต่ ๖๐ ปีขึ้นไป เนื่องจากสภาวะเศรษฐกิจไม่ค่อยดี ลูกหลานออกไปทำงานต่างถิ่น ทำให้ผู้สูงอายุต้องเผชิญกับปัญหาหลายๆ ด้าน เช่น ผู้สูงอายุอยู่ตามลำพังหรือสังคมให้ความสำคัญต่อผู้สูงอายุน้อยลง ประกอบผู้สูงอายุประสบปัญหาสุขภาพ ทำให้ผู้สูงอายุที่มีความเปราะบางอยู่แล้วได้รับผลกระทบ ทั้งนี้หากผู้สูงอายุปรับตัวได้ทันกับความเปลี่ยนแปลงก็จะสามารถดำเนินชีวิตได้อย่างมีความสุข เกิดความพึงพอใจในชีวิต แต่ถ้าไม่พร้อมหรือปรับตัวไม่ได้และไม่ดีพอ จะส่งผลให้เกิดความรู้สึกว่าตนเองโดดเดี่ยว เหงา ถูกทอดทิ้ง มีความวิตกกังวล ท้อแท้ไม่


โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านนาหนองทุ่ม ตำบลนากอก อำเภอศรีบุญเรือง จังหวัดหนองบัวลำภูปี ๒๕๖๓ งบประมาณ ๑๔,๖๕๐ บาท(หนึ่งหมื่นสี่พันหกร้อยห้าสิบบาทถ้วน) จากเงินบำรุง รพ.สต.นาหนองทุ่ม (รับสนับสนุนจากกองทุนหลักประกันสุขภาพระดับท้องถิ่น อบต.นากอก)
อยากมีชีวิตอยู่ รู้สึกคุณค่าในชีวิตลดน้อยลง และจากการตรวจสุขภาพและสำรวจผู้สูงอายุในปี ๒๕๖๒ พบว่าผู้สูงอายุอีกจำนวนหนึ่งได้มีปัญหาด้านสุขภาพเช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูงและมีอาการปวดเข่าปวดหลังปวดเอว จำเป็นต้องได้รับการดูแลเอาใจใส่จากครอบครัวจึงควรอย่างยิ่งที่จะต้องมีการสร้างระบบการดูแลรักษาพยาบาล ส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุด้วยวิธีการแพทย์แผนไทย ซึ่งเป็นการรักษาที่ไม่ต้องใช้ยาซึ่งอาจไม่มีผลข้างเคียงต่อผู้สูงอายุ จึงได้จัดทำโครงการอบรมผู้ดูแลผู้สูงอายุ เพื่อการดูแลในผู้สูงอายุที่ครอบคลุมและมีประสิทธิภาพโดยชุมชนโดยใช้แนวทางการดูแลและฟื้นฟูผู้สูงอายุโดยใช้ศาสตร์ของแพทย์แผนไทยร่วมด้วย รวมทั้งการดูแลผู้สูงอายุแบบประคับประคอง
( ในระยะสุดท้ายของชีวิต ) โดยกลุ่มเป้าหมายอาจเป็นผู้ดูแลผู้สูงอายุ หรืออาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านซึ่งเป็นผู้ที่รับผิดชอบในการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุในชุมชนเองด้วยเหตุผลดังกล่าวทางโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านนาหนองทุ่มจึงได้จัดทำโครงการ การแพทย์แผนไทยใส่ใจผู้สูงอายุขึ้น เพื่อดูแล ส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุ