กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

สภาพการณ์ในปัจจุบันปัญหาต่างๆ ทั้งทางด้านเศรษฐกิจสังคมได้ส่งผลต่อสุขภาพของประชาชนในชุมชนเปลี่ยนแปลงไปจากเดิม จากสังคมที่สงบที่มีความโอบอ้อมอารี ช่วยเหลือเกื้อกูลกัน กลับกลายเป็นสังคมที่วุ่นวายแก่งแย่งแข่งกัน ซึ่งส่งผลต่อสุขภาพจิตของคนในชุมชนที่เห็นได้ชัดเจนคือกลุ่มผู้สูงอายุ เนื่องจากเป็นวัยที่พ้นจากวัยแรงงานจึงมักถูกทิ้งให้อยู่บ้านตามลำพัง ผู้สูงอายุหลายคนขาดความสุขทางใจ เกิดเป็นโรคซึมเศร้า ผู้สงอายุจะต้องหลีกเลี่ยงการอยู่คนเดียวเมื่อมีอารมณ์เศร้าเกิดขึ้น ควรพบปะ พูดคุย แลกเปลี่ยนความคิดเห็นกับคนอื่นทำกิจกรรมหรืองานอดิเรกที่พึงพอใจเป็นประโยชน์เนื่องจากวัยสูงอายุเป็นวัยที่มีความต้องการแตกต่างไปจากวัยอื่นรวมทั้งปัญหาในด้านสุขภาพที่แตกต่างกัน ร่างกายมีการถดถอยและเสื่อมลงเป็นผลทำให้โรคภัยไข้เจ็บต่างๆเบียดเบียน สิ่งสำคัญคือการได้รับการดูแลเอาใจใส่จากคนรอบข้างซึ่งมีผลต่อสุขภาพกาย จิตใจ ชมรมผู้สูงอายุ เทศบาลนครสงขลา ได้เล็งเห็นความสำคัญของสมาชิกซึ่งส่วนใหญ่เป็นผู้สูงอายุที่เป็นชาวบ้านอาศัยอยู่ในชุมชน เป็นผู้ด้อยโอกาส ในการจัดกิจกรรมต่างๆของชมรม ทำให้สมาชิกได้เข้ามามีส่วนร่วมในกิจกรรม หรือพบปะแลกเปลี่ยนเรียบรู้ ประสบการณ์ในการดำเนินชีวิตกับเพื่อนในวัยเดียวกัน ชมรมผู้สูงอายุเทศบาลนครสงขลา จึงได้จัดโครงการชมรมผู้สูงอายุสุขภาพดีขึ้น เพื่อให้ผู้สูงอายุในชุมชนได้รับความรู้และสร้างเสริมทักษะการดูแลสุขภาพที่เหมาะสมกับช่วงวัย ให้สมาชิกได้พบปะแลกเปลี่ยนประสบการณ์ อันจะส่งผลให้ผู้สูงอายุมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น มีความเข้าใจในการสร้างเสริมสุขภาพให้สมบูรณ์แข็งแรง สามารถอยู่ในสังคมได้อย่างมีความสุขต่อไป

จากการเปลี่ยนแปลงทางด้านประชากร ส่งผลให้โครงสร้างประชากรของประเทศไทยเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ (Aging society) ตั้งแต่ปี พ.ศ. ๒๕๔๘ กล่าวคือ มีประชากรอายุ ๖๐ ปีขึ้นไป ไม่ต่ำกว่าร้อยละ ๑๐ ของประชากรทั้งประเทศ และคาดว่าประเทศไทยจะมีประชากรสูงอายุสูงถึงร้อยละ ๒๐ ใน พ.ศ.๒๕๖๔ กลายเป็น “สังคมสูงอายุอย่างสมบูรณ์” (complete aged society) จากสถานณ์ดังกล่าวทำให้ประเทศต้องมีรายจ่ายด้านสวัสดิการเพื่อผู้สูงอายุเพิ่มสูงขึ้น ครอบครัว ต้องรับภาระในการดูแลผู้สูงอายุมากขึ้น ขณะที่ผู้สูงอายุเองเมื่อมีอายุยืนยาวขึ้นก็ยิ่งต้องเผชิญกับปัญหาการขาดแคลนรายได้หรือมีรายได้ไม่เพียงพอแก่การดำรงชีพ รวมถึงความเสี่ยงจากการเจ็บป่วยด้วยโรคเรื้อรังต่าง ๆ ความพิการหรือทุพพลภาพจะเพิ่มขึ้นตามอายุและต้องการพึ่งพาบุคคลอื่นมากขึ้น จากข้อมูลของกรมกิจการผู้สูงอายุ กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ ข้อมูล ณ วันที่ 7 พฤศจิกายน 2566 พบว่า จังหวัดสงขลามีประชากรอายุ 60 ปีขึ้นไป ในเขตตำบลบ่อยางมีผู้สูงอายุ จำนวน 12,048 คน ข้อมูลประชากรกลางปีงานทะเบียนราษฎร์ เทศบาลนครสงขลา จากข้อมูลจะเห็นได้ว่าจำนวนของผู้สูงอายุมีจำนวนมากขึ้นในทุกปี และการเป็นสังคมที่มีประชากรสูงอายุจำนวนมาก ประกอบกับการพัฒนาที่เน้นคุณภาพคนเป็นศูนย์กลางของการพัฒนา มีการเตรียมความพร้อมของระบบการดูแลผู้สูงอายุให้สอดคล้องกับสภาพปัญหาและความต้องการของผู้สูงอายุเพื่อคงความสามารถของผู้สูงอายุ และส่งเสริมให้ผู้สูงอายุมีคุณภาพชีวิตที่ดีเป็น สังคมผู้สูงอายุที่มีคุณภาพและมีความผาสุก เป็นกำลังสำคัญในการพัฒนาประเทศได้ เทศบาลนครสงขลาได้จัดตั้งศูนย์พัฒนาคุณภาพชีวิตและส่งเสริมอาชีพผู้สูงอายุ ขึ้นในปี 2560 เพื่อส่งเสริมให้ผู้สูงอายุในเขตเทศบาลนครสงขลา ได้มีการรวมกลุ่มและพัฒนาศักยภาพโดยสนับสนุนการจัดกิจกรรมด้านต่าง ๆ อย่างครอบคลุม 4 มิติ ได้แก่ มิติด้านสุขภาพ ด้านสังคม ด้านเศรษฐกิจ ด้านสิ่งแวดล้อม และด้านเทคโนโลยี เพื่อให้ผู้สูงอายุได้รับการดูแลและส่งเสริมศักยภาพให้สามารถพึ่งตนเองได้ และใช้ชีวิตในสังคมอย่างมีความสุข และให้มีความสอดคล้องกับแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 12  (พ.ศ.2560-2564) ได้กำหนดยุทธศาสตร์การเสริมสร้างและพัฒนาศักยภาพทุนมนุษย์ โดยให้ความสำคัญ กับการวางรากฐานการพัฒนาคนให้มีความสมบูรณ์สามารถปรับตัวเท่าทันกับการเปลี่ยนแปลงรอบตัวที่รวดเร็ว โดยการปรับเปลี่ยนค่านิยมคนไทยให้มีคุณธรรม จริยธรรม มีวินัย จิตสาธารณะ และพฤติกรรมที่พึงประสงค์ พัฒนาศักยภาพให้มีทักษะความรู้ และความสามารถในการดำรงชีวิตอย่างมีคุณค่า ยกระดับคุณภาพการศึกษาและการเรียนรู้ตลอดชีวิต พัฒนาระบบการดูแลและสร้างสภาพแวดล้อมที่เหมาะกับสังคมสูงวัย และผลักดันให้สถาบันทางสังคมมีส่วนร่วมพัฒนาประเทศอย่างเข้มแข็งต่อไป ศูนย์พัฒนาคุณภาพชีวิตและส่งเสริมอาชีพผู้สูงอายุ เทศบาลนครสงขลา จึงได้จัดทำโครงการโรงเรียนผู้สูงอายุ เทศบาลนครสงขลา ขึ้น


การพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุต้องทำให้ครบทั้ง 5 มิติคือการสร้างเสริมสุขภาพกาย – จิต เศรษฐกิจ สังคม สิ่งแวดล้อม นันทนาการ และการใช้เทคโนโลยีด้านดิจิตอล เป็นสิ่งสำคัญที่จะทำให้ผู้สูงอายุได้รับการพัฒนาคุณภาพชีวิต ทำให้ผู้สูงอายุมีสุขภาพกาย สุขภาพจิตที่ดี มีรายได้อยู่ในสังคมอย่างมีศักดิ์ศรี มีความสุข ไม่เป็นภาระแก่ลูกหลาน ศูนย์พัฒนาคุณภาพชีวิตและส่งเสริมอาชีพผู้สูงอายุ เทศบาลนครสงขลา เห็นความสำคัญในการพัฒนาคุณภาพชีวิตใน 5 มิติ จึงจัดให้มีการอบรมส่งเสริมสุขภาพเชิงปฏิบัติการ เพื่อให้ความรู้แก่ผู้สูงอายุทั้ง 5 มิติอันประกอบด้วย มิติที่ 1 การสร้างเสริมสุขภาพกาย – จิต ด้วยอังกะลุง ขั้นยกระดับฝีมือ โดยใช้อังกะลุงกับเพลงไทยสากล (ใช้เวลา 2 วัน) มิติที่2 ด้านเศรษฐกิจ การอบรมเชิงปฏิบัติการการทำขนมปุยฝ้าย และขนมเปี๊ยะทอด (ใช้เวลา 1 วัน) มิติที่ 3 ด้านสังคมและสิ่งแวดล้อม การอบรมให้ความรู้เชิงปฏิบัติการ การทำอีเอ็มบอล เพื่อบำบัดน้ำเสียบริเวณสวน 72 พรรษา (ใช้เวลา 1 วัน) มิติที่ 4 นันทนาการ การออกกำลังกายแบบลีลาสเพื่อสุขภาพ (ใช้เวลา 2 วัน) มิติที่ 5 การใช้เทคโนโลยีติจิตอล (ใช้เวลา 2 วัน)

อาการปวดข้อ เป็นอาการปวดที่สามารถเกิดขึ้นได้กับคนทุกเพศทุกวัย โดยส่วนใหญ่มักจะเกิดขึ้นกับคนวัยทำงาน และผู้สูงอายุ อาการปวดข้อสามารถปวดในหลาย ๆ จุดพร้อมกันได้ ซึ่งอาการปวดข้อจะปวดตามจุดต่าง ๆ ของร่างกาย เช่น  ข้อเข่า ไหล่ หัวไหล่ ข้อมือ  นิ้วมือ  ข้อเท้า นิ้วเท้า สะโพก  ข้อศอก หรือ คอเป็นต้น
การปวดข้ออาจเกิดจากการใช้งานที่ข้อมากเกินไป ซึ่งอาจเกิดจากการทำงาน การออกกำลังกาย การบาดเจ็บหรืออุบัติเหตุ ผู้ที่มีน้ำหนักเกินเกณฑ์มาตรฐาน ผู้ที่เป็นโรคอ้วน  ช่วงวัยหรืออายุมากขึ้น สาเหตุเหล่านี้อาจนำมาซึ่งโรคต่าง ๆ ได้ เช่น ข้อเคล็ด ข้อแพลง โรคเก๊าท์ โรครูมาตอย โรคข้อเสื่อมของมือ โรคข้อสะโพกเสื่อม โรคข้อเข่าเสื่อม เส้นเอ็นอักเสบปลอกหุ้มข้ออักเสบ เป็นต้น เข่าเป็นข้อที่ใหญ่ที่สุดในร่างกาย ทำหน้าที่แบกรับน้ำหนักตัว เข่าประกอบขึ้นจากกระดูก 3 ชิ้น คือ กระดูกต้นขา กระดูกหน้าแข้ง และกระดูกสะบ้า ปลายของกระดูกจะมีกระดูกอ่อนปกคลุมอยู่ ทำหน้าที่ให้ข้อเข่าเคลื่อนไหวด้วยความราบเรียบ ระหว่างกระดูกต้นขาและกระดูกหน้าแข้งจะมีกระดูกอ่อนรูปวงแหวนช่วยรับน้ำหนักด้วย รอบ ๆ ข้อจะมีเอ็นและเยื่อหุ้มข้อทำหน้าที่ส่งเสริมความแข็งแรงให้กับข้อ ถุงน้ำรอบ ๆ ข้อเข่าจะทำหน้าที่ลดแรงเสียดทานระหว่างเอ็นกับกระดูกเมื่อข้อมีการเคลื่อนไหว โดยอาการเริ่มแรกของข้อเข่าที่มีปัญหาคืออาการปวด ซึ่งในระยะแรกอาจเป็นอาการปวดเป็น ๆ หาย ๆ และปวดมากเมื่อมีการใช้งานของข้อเข่า เช่น การยืนนาน ๆ หรือการเดินขึ้นลงบันได เมื่อเป็นนานเข้าจะมีอาการฝืดขัด อาการปวดจะเป็นมากขึ้นและรุนแรงขึ้น อาจมีการสะดุดหรือข้อติดขัดเวลาเดินในรายที่เป็นมาก ๆ ข้อจะบวมได้ ดังนั้น ศูนย์บริการสาธารณสุขเตาหลวงจึงเล็งเห็นความสำคัญในเรื่องอาการปวดข้อเข่าของผู้สูงอายุ และความไม่สะดวกสบายในการพอกยาสมุนไพรที่เข่า จึงได้ดำเนินโครงการสายรัดขจัดความปวด โดยจัดทำเป็นสายรัดสมุนไพรขึ้น และอบรมการดูแลตนเองอย่างยั่งยืนตามวิถีไทย เพื่อเสริมสร้างคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นของผู้สูงอายุที่มีอาการปวดข้อเข่า และสามารถดูแลสุขภาพของตนด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทยได้อย่างครอบคลุม