กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

การดูแลสุขภาพแบบองค์รวม เป็นแนวคิดด้านสุขภาพที่มองบุคคลทั้งชีวิตครอบคลุมทั้งร่างกาย จิตใจ วิญญาณและสังคม ที่มีความเชื่อมโยงเป็นเป็นหนึ่งเดียวกันมุ่งเน้นให้บุคคลสามารถดูแลสุขภาพตนเอง ครอบครัวและชุมชนได้ หน่วยบริการปฐมภูมิศูนย์บริการสุขภาพชุมชนใจกลางเมือง กลุ่มงานเวชกรรมสังคม โรงพยาบาลสงขลา เป็นหน่วยงานให้บริการสุขภาพชุมชนครอบคลุม ๔ มิติสุขภาพแบบองค์รวมในพื้นที่ ๖ ชุมชน ได้แก่ ชุมชนบ้านบน , ชุมชนมัสยิดบ้านบน, ชุมชนเมืองเก่า , ชุมชนโรงพยาบาลสงขลาเก่า , ชุมชนสวนหมาก และชุมชนดอนรัก รับผิดชอบประชากรจำนวน ๘,๐๔๓ คน จำนวน ๒,๗๔๗ หลังคาเรือน มีโรงเรียนในความรับผิดชอบ ๒ แห่ง ได้แก่ โรงเรียนหวังดี และโรงเรียนวรนารีเฉลิม มีวัดรับผิดชอบจำนวน ๔ วัด คือ วัดโพธิ์ปฐมาวาส วัดดอนแย้ วัดเลียบ วัดยางทอง รวมทั้ง ๑ มัสยิด ในชุมชนมัสยิดบ้านบน จากปัญหาสุขภาพของประชาชนไทยพบว่าโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง จำนวนประชากรผู้สูงอายุตลอดจนโรคติดต่อและภัยสุขภาพต่างๆมีแนวโน้มสูงขึ้น และจากข้อมูลปี ๒๕๖๖ ของศูนย์บริการสุขภาพชุมชนใจกลางเมือง พบว่าประชาชนอายุ ๓๕ ปีขึ้นไปจำนวน ๕,๒๖๐ คน ได้รับคัดกรองสุขภาพจำนวน ๕,๑๓๙ คน คิดเป็น ๙๗.๖๙ % พบกลุ่มเสี่ยงสูงต่อการเกิดโรคเรื้อรัง จำนวน ๑๘๕ คน คิดเป็น ๓.๖ % มีผู้ป่วยโรคเรื้อรังรายใหม่ทุกปีและมีแนวโน้มสูงขึ้น มีผู้ป่วยโรคเบาหวาน ๕๒๘ คน ผู้ป่วยความดันโลหิตสูง จำนวน ๖๓๓ คน มีผู้ป่วยโรคเรื้อรังรายใหม่ทุกปี นอกจากนี้ในกลุ่มสตรีอายุ ๓๐-๖๐ปีได้รับการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกจำนวนน้อย มีจำนวน ๑๐๑ คน จากเป้าหมาย ๑,๑๓๑ คน คิดเป็น ๘.๙๓ % จากข้อมูลสุขภาพนี้ ศูนย์สุขภาพชุมชนใจกลางเมือง เล็งเห็นถึงความสำคัญของปัญหาดังกล่าว จึงได้จัดโครงการที่จะดูแลส่งเสริมสุขภาพโดยบูรณาการกิจกรรมสุขภาพให้ประชาชนในชุมชนขึ้น เพื่อให้ประชาชนได้รับบริการด้านสุขภาพที่มีคุณภาพมาตรฐาน ครอบคลุมทั่วถึง ประชาชนสามารถดูแลและจัดการสุขภาพของตนเองได้

ปัจจุบันสถานการณ์โรควิถีชีวิตในประเทศไทยกำลังทวีความรุนแรงขึ้น โดยเฉพาะ ๕ โรคสำคัญ ได้แก่ เบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง โรคหัวใจ โรคหลอดเลือดสมอง และมะเร็ง ซึ่งเป็นโรคไม่ติดต่อ รักษายาก และไม่หายขาด ไม่ได้เกิดจากการติดเชื้อโรค แต่เกิดมาจากสาเหตุการใช้วิถีชีวิตแบบสังคมคนเมืองสมัยใหม่
ที่มีพฤติกรรมการกินเปลี่ยนแปลงไป โดยบริโภคอาหารหวาน มัน และเค็มเพิ่มขึ้น กินผักผลไม้น้อย และขาดการออกกำลังกาย จึงส่งผลให้คนไทยมีภาวะน้ำหนักเกินและอ้วนเพิ่มขึ้น
โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง เป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญของโลกและประเทศ ซึ่งมีแนวโน้มที่จะส่งผลกระทบมากขึ้นในอนาคต นอกจากนี้ยังเป็นสาเหตุที่ก่อให้เกิดความพิการและเสียชีวิตเพิ่มมากขึ้น รวมทั้งปัจจัยเสี่ยงที่ก่อให้เกิด โรคล้วนเกี่ยวข้องกับพฤติกรรมของมนุษย์ที่มีการเปลี่ยนแปลงไปตามกระแสความเจริญของโลก ประกอบกับโครงสร้างประชากรที่เปลี่ยนแปลงที่ทำให้มีผู้สงอายุเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง จึงยังทำให้ผู้ป่วยมีแนวโน้มเพิ่ม ทำให้สำนักระบาดวิทยาต้องดําเนินการเฝ้าระวังโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง ๕ โรค ได้แก่ เบาหวาน ความดันโลหิตสูง โรคหัวใจขาดเลือด โรคหลอดเลือดสมอง โรคไตเรื้อรัง จากสถานการณ์โรคไม่ติดต่อของศูนย์บริการสาธารณสุขเตาหลวง ได้ดำเนินการตรวจคัดกรองสุขภาพเบื้องต้น ตรวจวัดความดันโลหิต เจาะน้ำตาลปลายนิ้ว ปี 2566 คัดกรองโรคเบาหวาน จำนวน 1,106 คน พบว่า มีกลุ่มเสี่ยงจำนวน 41 คน คิดเป็นร้อยละ 3.71 คัดกรองโรคความดันโลหิตสูง จำนวน 1,190 คน พบกลุ่มเสี่ยงจำนวน 14 คน คิดเป็นร้อยละ 1.16 ได้มีการจัดกลุ่มเรียนรู้ ๓ อ. ๒ ส. ให้ความรู้การปรับเปลี่ยนพฤติกรรม ติดตามกลุ่มเสี่ยงสูง และจากข้อมูลจำนวนผู้ป่วยโรคเรื้อรังในเขตพื้นที่ศูนย์บริการสาธารณสุขเตาหลวง ที่อยู่ในระบบการรักษา มีทั้งหมด 1,443 คน แยกเป็นโรคเบาหวานจำนวน 371 คน โรคความดันโลหิตสูง จำนวน 949 คน และเป็นทั้งสองโรค จำนวน 204 คน และโรคไตเรื้อรัง จำนวน 55 คน มีค่าไตในระยะที่ 3 จำนวน 32 คน จากค่าสถิติผู้ป่วยไตรายใหม่ในเขตเทศบาลนครสงขลา ปี 2565 จำนวน 849 คน และปี 2566 จำนวน 868 คน (ข้อมูล ณ 14 พฤศจิกายน 2566 จากฐาน HDC) โดยพบว่าผู้ป่วยที่มีค่าไตระยะที่ 3 ในปี 2566 จำนวน 467 คน คิดเป็นร้อยละ 53.80 จะเห็นได้ว่าแนวโน้มการเกิดโรคไตในกลุ่มผู้ป่วยเรื้อรังเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ศูนย์บริการสาธารณสุขเตาหลวง เล็งเห็นความสำคัญของปัญหานี้จึงมีแนวคิด การดำเนินงานพัฒนาระบบการเฝ้าระวังโรคเรื้อรัง ในเขตพื้นที่ศูนย์บริการสาธารณสุขเตาหลวง