กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

กิตติกรรมประกาศ

"โครงการคนคลองแดนร่วมใจต้านภัยโรคซึมเศร้าและฆ่าตัวตาย จังหวัดสงขลา" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน ตำบลคลองแดน อำเภอระโนด จังหวัดสงขลา

คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนสุขภาพตำบล อบต.คลองแดน ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป

คณะทำงานโครงการ
โครงการคนคลองแดนร่วมใจต้านภัยโรคซึมเศร้าและฆ่าตัวตาย

บทคัดย่อ

โครงการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) เพื่อลดอัตราการฆ่าตัวตายในพื้นที่ โดยชุมชนมีส่วน (2) เพื่อให้แกนนำมีความรู้ความเข้าใจรับรู้ถึงสัญญาณเตือนในการฆ่าตัวตายกับคนใกล้ตัวและสามารถช่วยเหลือเบื้องต้นได้ สามารถค้นหาเฝ้าระวังและแจ้งเหตุเพื่อป้องกันการฆ่าตัวตาย (3) เพื่อสร้างรูปแบบแนวทางการดูแลช่วยเหลือผู้ที่เสี่ยงต่อการฆ่าตัวตาย และการติดตามดูแลในตำบลอย่างต่อเนื่อง (4) กลุ่มเสี่ยงโรคซึมเศร้าและเสี่ยงฆ่าตัวตายมีความรู้ความข้าใจเรื่องโรคและปรับเปลี่ยนความคิด (5) เพื่อประชาสัมพันธ์ให้ประชาชนตำบลคลองแดนเข้าถึงบริการ

ผลการดำเนินงานที่สำคัญ ได้แก่ - แกนนำ (อสม. ผู้นำชุมชน สมาชิก อบต. ตัวแทนนักเรียน) จำนวน 20 คน มีความรู้ความเข้าใจ รับรู้ถึงสัญญาณเตือนในการฆ่าตัวตายกับคนใกล้ตัวและสามารถช่วยเหลือเบื้องต้นได้ สามารถค้นหาเฝ้าระวังและแจ้งเหตุเพื่อป้องกันการฆ่าตัวตาย ร้อยละ 100
- สร้างรูปแบบและแนวทางการช่วยเหลือผู้ที่เสี่ยงต่อการฆ่าตัวตายและมีการติดตามดูแลในตำบลอย่างต่อเนื่อง แนวทางการดูแลและช่วยเหลือผู้ที่เสี่ยงต่อการฆ่าตัวตายและการติดตามดูแลในตำบลคลองแดน อสม/แกนนำ : คัดกรองในกลุ่มเสี่ยง เช่น มีการสูญเสียเกิดขึ้นในบ้าน, ในบ้านมีผู้ป่วยติดบ้าน/ติดเตียงมีกรรมพันธุ์เป็นผู้ป่วยจิตเวช โดยใช้แบบประเมิน 2Q Plus หากเจอกลุ่มเสี่ยงส่งต่อมายังโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลคลองแดน เจ้าหน้าที่ รพ.สต. : ติดตามประเมินซ้ำด้วยการประเมิน 8Q, 9Q หากพบเป็นกลุ่มเสี่ยงสูง ส่งต่อโรงพยาบาลระโนดเพื่อเข้ารับการรักษาตามแนวทาง อสม/แกนนำ/เจ้าหน้าที่ : ติดตามเยี่ยมบ้านเดือนละ 1 ครั้ง เพื่อติดตามการทานยา ไปรับยาตามนัด เสริมพลังใจและช่วยเหลือกระหากมีปัญหา - กลุ่มเสี่ยงโรคซึมเศร้าและเสี่ยงฆ่าตัวตาย จำนวน 30 คน มีความรู้ความเข้าใจเรื่องโรคการดูแลสุขภาพและปรับเปลี่ยนความคิดจากกลุ่มเสี่ยงที่กลับมาเป็นกลุ่มปกติร้อยละ 100 - ประชาสัมพันธ์เพื่อให้ประชาชนตำบลคลองแดนเข้าถึงบริการโดยการจัดทำไวนิลประชาสัมพันธ์ ให้ความรู้เรื่องโรคซึมเศร้า ช่องทางการให้บริการด้านสุขภาพจิตทุกหมู่บ้าน หมู่ที่ 1 จำนวน 3 ผืน หมู่ที่ 2 จำนวน 2 ผืน และหมู่ที่ 3 , 4 , 5 หมู่ละ 1 ผืน

ข้อเสนอแนะ -ไม่มี -

หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"

สารบัญ

ความเป็นมา/หลักการเหตุผล

การฆ่าตัวตายและการพยายามฆ่าตัวตายเป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญของประเทศไทย จากรายงานกรมสุขภาพจิตพบว่า ในปี 2566 และปี 2567 มีผู้ฆ่าตัวตายสำเร็จรวมทั้งสิ้น 4,822 ราย และ 4,810 ราย คิดเป็น 7.37 และ 7.37 ต่อแสนประชากร กลุ่มอายุที่มีการฆ่าตัวตายมากที่สุดคือ ช่วงอายุ 30-40 ปี ซึ่งถือเป็นวัยแรงงานที่สำคัญของประเทศ ส่งผลให้เกิดความสูญเสียทางเศรษฐกิจเป็นอย่างมาก จากการศึกษาพบว่าปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ในผู้ที่ฆ่าตัวตายสำเร็จ มาจากการทะเลาะเบาะแว้งกับคนใกล้ชิด น้อยใจ ถูกดุด่า ถูกตำหนิ ปัญหาความรัก ความหึงหวง การเจ็บป่วยด้วยโรคเรื้อรัง และโรคทางจิตเวช เช่น โรคจิตเภท โรคซึมเศร้า โรคอารมณ์สองขั้ว รวมทั้งกลุ่มใช้สุราและสารเสพติดที่มีอาการจิตประสาทร่วมด้วย อำเภอระโนด 2566 และปี 2567 จำนวน 5 ราย และ 16 ราย คิดเป็น 8.93 และ 28.57 ต่อแสนประชากร ในพื้นที่ตำบลคลองแดน ปี งบ 2565 - 2567 มีการฆ่าตัวตายสำเร็จ ปี2565 จำนวน 1 ราย พยายามฆ่าตัวตาย จำนวน 1 ปี2566 ฆ่าตัวตายสำเร็จไม่มี มีพยายามฆ่าตัวตาย 3 ราย ปี 2567 ฆ่าตัวตายสำเร็จ ไม่มี พยายามฆ่าตัวตาย 4 ราย จะเห็นได้ว่าจำนวนพยายามฆ่าตัวตายเพิ่มขึ้นทุกปีขณะที่ปัจจัยเสี่ยงสำคัญนำไปสู่การฆ่าตัวตายมีอยู่ด้วยกันหลายปัจจัยที่ควรร่วมมือกันเฝ้าระวังและป้องกันอย่างจริงจัง ได้แก่ ปัญหาความสัมพันธ์ เช่น การน้อยใจ ถูกดุด่า โดนตำหนิ ทะเลาะกับคนใกล้ชิด หุนหันพลันแล่น ถูกนอกใจ อกหักรักคุด รวมไปถึง มีปัญหาติดสุรา ยาเสพติด ทรมานจากโรคเรื้อรัง เป็นโรคจิต โรคซึมเศร้าอยู่เดิม เคยทำร้ายตัวเองมาก่อน ตลอดจนมีปัญหาเศรษฐกิจ ยากจน ขัดสน เงินไม่พอใช้ เสียทรัพย์จากการพนัน เป็นต้น การฆ่าตัวตาย สามารถเกิดขึ้นได้กับทุกเพศทุกวัยซึ่งอยากให้มองว่าการฆ่าตัวตาย เป็นเหมือนโรคๆ หนึ่ง ที่รักษาได้ และ ป้องกันได้ ด้วยความร่วมมือจากทุกคน การแก้ปัญหาการฆ่าตัวตายที่สำคัญ คือ ต้องขับเคลื่อนด้วยผู้กำหนดนโยบายอย่างจริงจังพร้อมมีข้อมูลหลักฐานวิชาการที่น่าเชื่อถือ เพื่อให้การแก้ไขปัญหาขับเคลื่อนไปได้ กลวิธีสำคัญในการดำเนินงานเพื่อป้องกันการฆ่าตัวตายในแต่ละจังหวัด ได้แก่ การมีวิสัยทัศน์ แผนงาน กลยุทธ์ ที่ชัดเจน การสร้างความร่วมมือกับเครือข่ายและทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง บูรณาการแก้ไขปัญหาใน ทุกรูปแบบ มีการประเมินอย่างเป็นระบบ คำนึงถึงการดูแลสุขภาพจิตและโรคทางจิตเวชที่เกี่ยวข้อง ลดการเข้าถึงอาวุธ สารเคมี และแอลกอฮอล์ ตลอดจน ความร่วมมือที่ดีจากสื่อมวลชนในการนำเสนอปัญหาการฆ่าตัวตายที่มีความถูกต้องเหมาะสมเพื่อให้ความรู้ สร้างความตระหนัก ลดและป้องกันปัญหาการฆ่าตัวตาย สำหรับมาตรการป้องกันในหน่วยงาน คือ การให้ความรู้เกี่ยวกับการป้องกันการฆ่าตัวตายและโรคทางจิตเวชต่างๆ การสังเกต เฝ้าระวัง เพื่อนร่วมงานที่มีความเสี่ยงต่อการฆ่าตัวตาย เพื่อนำไปสู่การช่วยเหลือต่อไป ส่วนคนที่เคยมีอาการแล้วดีขึ้น จะมีการป้องกันไม่ให้กลับมาเป็นซ้ำอีก อย่างไรก็ตาม ปัญหาการฆ่าตัวตาย สามารถป้องกันได้ ทั้งจากคนใกล้ชิดและเพื่อนร่วมงาน โดยพบว่า การให้กำลังใจ ทำให้เกิดความภาคภูมิใจและเห็นคุณค่าในตัวเองจะช่วยลดอัตราการฆ่าตัวตายลงได้
ดังนั้น โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลคลองแดน จึงได้จัดทำโครงการคนคลองแดนร่วมใจต้านภัยโรคซึมเศร้าและฆ่าตัวตาย มีการพัฒนาศักยภาพแกนนำในชุมชนเฝ้าระวังภาวะเสี่ยงต่อการฆ่าตัวตายและลดอัตราการฆ่าตัวตายในชุมชน และมีการจัดอบรมกลุ่มเสี่ยงโรคซึมเศร้าและเสี่ยงฆ่าตัวตาย จึงขอเสนอโครงการคนคลองแดนร่วมใจต้านภัยโรคซึมเศร้าและการฆ่าตัวตาย เพื่อขอรับการสนับสนุนจากงบประมาณกองทุนหลักประกันสุขภาพองค์การบริหารส่วนตำบลคลองแดน

สถานการณ์

วัตถุประสงค์โครงการ

1. เพื่อลดอัตราการฆ่าตัวตายในพื้นที่ โดยชุมชนมีส่วน
2. เพื่อให้แกนนำมีความรู้ความเข้าใจรับรู้ถึงสัญญาณเตือนในการฆ่าตัวตายกับคนใกล้ตัวและสามารถช่วยเหลือเบื้องต้นได้ สามารถค้นหาเฝ้าระวังและแจ้งเหตุเพื่อป้องกันการฆ่าตัวตาย
3. เพื่อสร้างรูปแบบแนวทางการดูแลช่วยเหลือผู้ที่เสี่ยงต่อการฆ่าตัวตาย และการติดตามดูแลในตำบลอย่างต่อเนื่อง
4. กลุ่มเสี่ยงโรคซึมเศร้าและเสี่ยงฆ่าตัวตายมีความรู้ความข้าใจเรื่องโรคและปรับเปลี่ยนความคิด
5. เพื่อประชาสัมพันธ์ให้ประชาชนตำบลคลองแดนเข้าถึงบริการ

กิจกรรม/การดำเนินงาน

กลุ่มเป้าหมาย

ผลที่คาดว่าจะได้รับ

1. ผู้ป่วยโรคซึมเศร้าเข้าถึงบริการได้ง่าย ไม่มีการฆ่าตายเกิดขึ้นในตำบลคลองแดน
2. กลุ่มเสี่ยงโรคซึมเศร้าและเสี่ยงฆ่าตัวตายมีความรู้ความข้าใจเรื่องโรคและปรับเปลี่ยนความคิด
3. แกนนำมีความรู้ความเข้าใจ รับรู้ถึงสัญญาณเตือนในการฆ่าตัวตาย และสามารถช่วยเหลือ เบื้องต้นได้ สามารถค้นหาเฝ้าระวัง แจ้งเหตุเพื่อป้องกันการฆ่าตัวตายได้.
4. มีรูปแบบและแนวทางการช่วยเหลือผู้ที่เสี่ยงต่อการฆ่าตัวตายและมีการติดตามดูแลในตำบลอย่างต่อเนื่อง
   
5. ประชาชนสามารถรับรู้ช่องทางการและเข้าถึงบริการด้านสุขภาพจิตได้ง่าย

ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน

* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น