โครงการตรวจคัดกรองไวรัสตับอักเสบบีและซี รพ.สต.คูหาใต้ ประจำปีงบประมาณ 2568
แบบรายงานการดำเนินงานฉบับสมบูรณ์
รายงานฉบับสมบูรณ์
โครงการ
“ โครงการตรวจคัดกรองไวรัสตับอักเสบบีและซี รพ.สต.คูหาใต้ ประจำปีงบประมาณ 2568 ”
ตำบลคูหาใต้ อำเภอรัตภูมิ จังหวัดสงขลา
หัวหน้าโครงการ
นางเจริญศรี เมืองแก้ว
ได้รับการสนับสนุนโดย กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลตำบลคูหาใต้
กันยายน 2568
ชื่อโครงการ โครงการตรวจคัดกรองไวรัสตับอักเสบบีและซี รพ.สต.คูหาใต้ ประจำปีงบประมาณ 2568
ที่อยู่ ตำบลคูหาใต้ อำเภอรัตภูมิ จังหวัดสงขลา จังหวัด สงขลา
รหัสโครงการ 68-L8402-1-29 เลขที่ข้อตกลง 29/2568
ระยะเวลาดำเนินงาน ตั้งแต่ 1 สิงหาคม 2568 ถึง 30 กันยายน 2568
กิตติกรรมประกาศ
"โครงการตรวจคัดกรองไวรัสตับอักเสบบีและซี รพ.สต.คูหาใต้ ประจำปีงบประมาณ 2568 จังหวัดสงขลา" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน ตำบลคูหาใต้ อำเภอรัตภูมิ จังหวัดสงขลา
คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลตำบลคูหาใต้ ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป
คณะทำงานโครงการ
โครงการตรวจคัดกรองไวรัสตับอักเสบบีและซี รพ.สต.คูหาใต้ ประจำปีงบประมาณ 2568
บทคัดย่อ
โครงการ " โครงการตรวจคัดกรองไวรัสตับอักเสบบีและซี รพ.สต.คูหาใต้ ประจำปีงบประมาณ 2568 " ดำเนินการในพื้นที่ ตำบลคูหาใต้ อำเภอรัตภูมิ จังหวัดสงขลา รหัสโครงการ 68-L8402-1-29 ระยะเวลาการดำเนินงาน 1 สิงหาคม 2568 - 30 กันยายน 2568 ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจำนวน 22,875.00 บาท จาก กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลตำบลคูหาใต้ เพื่อใช้ในการดำเนินกิจกรรมโครงการ หลังจากสิ้นสุดระยะเวลาโครงการ ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานปรากฏดังนี้
โครงการนี้ยังไม่มีการเขียนหรือแก้ไขบทคัดย่อ
หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"
สารบัญ
กิตติกรรมประกาศ »
บทคัดย่อ »
ความเป็นมา/หลักการเหตุผล »
วัตถุประสงค์โครงการ »
กิจกรรม/การดำเนินงาน »
กลุ่มเป้าหมาย »
ผลลัพธ์ที่ได้ »
การประเมินผล »
ปัญหาและอุปสรรค »
ข้อเสนอแนะ »
เอกสารประกอบอื่นๆ »
ความเป็นมา/หลักการเหตุผล
ไวรัสตับอักเสบบีและซีเป็นโรคที่สามารถนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนที่ร้ายแรง เช่น ตับแข็ง มะเร็งตับ และอาจทำให้เสียชีวิตได้ หากไม่ได้รับการรักษาอย่างเหมาะสม นอกจากนี้ การติดเชื้อไวรัสตับอักเสบมักไม่แสดงอาการในระยะเริ่มต้น ทำให้ผู้ที่ติดเชื้อไม่รู้ตัวและไม่สามารถดำเนินการป้องกันหรือรักษาได้ทันเวลา การตรวจคัดกรองไวรัสตับอักเสบบีและซีจึงมีความสำคัญอย่างยิ่งในการค้นพบผู้ติดเชื้อแต่เนิ่นๆ เพื่อให้สามารถเข้ารับการรักษาและติดตามผลได้อย่างทันท่วงที ซึ่งจะช่วยลดภาระโรคในระยะยาวและเพิ่มคุณภาพชีวิตให้กับประชาชน ไวรัสตับอักเสบบีและซีมีการแพร่ระบาดในบางกลุ่มประชากร เช่น ผู้ที่มีพฤติกรรมเสี่ยงในการใช้เข็มฉีดยาหรือผู้ที่มีประวัติการรับเลือดจากการบริจาคในอดีต ซึ่งทำให้ไวรัสสามารถแพร่กระจายไปในชุมชนได้อย่างรวดเร็ว การตรวจคัดกรอง สามารถช่วยลดการแพร่ระบาดและช่วยระบุผู้ที่มีความเสี่ยงสูง ผู้ติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบีและซีบางรายอาจไม่แสดงอาการหรือมีอาการเบื้องต้นที่ไม่ชัดเจน ทำให้การตรวจคัดกรองเป็นวิธีที่สำคัญในการค้นหาผู้ติดเชื้อในระยะเริ่มต้น ก่อนที่จะเกิดภาวะแทรกซ้อนรุนแรง เช่น ตับแข็งและมะเร็งตับ การตรวจพบไวรัสตับอักเสบบีและซีในระยะเริ่มต้นจะช่วยให้ผู้ติดเชื้อได้รับการรักษาอย่างเหมาะสม ซึ่งสามารถลดความเสี่ยงของการเกิดภาวะแทรกซ้อน และเพิ่มโอกาสในการหายขาดหรือควบคุมอาการได้ นอกจากนี้การรักษาและติดตามผลยังช่วยลดการแพร่ระบาดของโรคในชุมชน การคัดกรองและการรักษาไวรัสตับอักเสบบีและซีตั้งแต่เนิ่นๆ จะช่วยลดอัตราการเกิดโรคตับแข็งและมะเร็งตับ ซึ่งเป็นสาเหตุหลักที่ทำให้ผู้ป่วยต้องเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลและส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตของประชาชน ลดภาระทางการแพทย์และการรักษาผู้ป่วยระยะยาวในระบบสาธารณสุข
โรคไวรัสตับอักเสบบี (Hepatitis B) และไวรัสตับอักเสบบี (Hepatitis C) ยังคงเป็นปัญหาสุขภาพที่สำคัญในหลายประเทศทั่วโลก รวมถึงในประเทศไทย เนื่องจากไวรัสทั้งสองชนิดสามารถทำให้เกิดโรคตับเรื้อรัง ตับแข็ง และมะเร็งตับ ซึ่งมีผลกระทบอย่างมากต่อคุณภาพชีวิตของผู้ป่วย และมีความเสี่ยงที่จะเกิดภาวะแทรกซ้อนร้ายแรงหากไม่ได้รับการรักษาอย่างถูกต้องและทันเวลา ไวรัสตับอักเสบบี (Hepatitis B) สามารถแพร่ระบาดได้ผ่านการสัมผัสกับเลือดหรือของเหลวในร่างกายของผู้ติดเชื้อ เช่น การใช้เข็มฉีดยาร่วมกัน การมีเพศสัมพันธ์ที่ไม่ปลอดภัย และการรับเลือดหรือผลิตภัณฑ์เลือดที่ไม่ผ่านการตรวจกรอง อัตราการติดเชื้อตามข้อมูลจากองค์การอนามัยโลก (WHO) ประมาณ 296 ล้านคนทั่วโลกมีการติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบีในปี 2020 โดยจำนวนนี้ยังคงมีผู้ติดเชื้อที่ไม่ได้รับการวินิจฉัยและไม่ได้รับการรักษาและในประเทศไทย การติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบีมีการแพร่ระบาดในบางกลุ่มประชากร เช่น กลุ่มผู้ใช้สารเสพติดทางหลอดเลือด (ผู้ฉีดสารเสพติด) และผู้ที่รับเลือดหรือผลิตภัณฑ์เลือดในอดีต อย่างไรก็ตาม ประเทศไทยได้มีการรณรงค์และการฉีดวัคซีนป้องกันโรคตับอักเสบบีในเด็ก และมีการตรวจคัดกรองกลุ่มเสี่ยง ซึ่งช่วยลดอัตราการติดเชื้อในประชากรไวรัสตับอักเสบบีซี (Hepatitis C) มีการแพร่ระบาดส่วนใหญ่ผ่านการสัมผัสกับเลือด เช่น การใช้เข็มฉีดยาร่วมกัน การรับเลือดที่ไม่ผ่านการตรวจกรอง และการใช้เครื่องมือทางการแพทย์ที่ไม่สะอาด อัตราการติดเชื้อตามข้อมูลจากองค์การอนามัยโลก (WHO) รายงานว่าในปี 2020 มีประมาณ 58 ล้านคนทั่วโลกที่ติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบีซี ซึ่งส่วนใหญ่เป็นผู้ที่มีการติดเชื้อเรื้อรังและยังไม่ได้รับการวินิจฉัยหรือการรักษา และในประเทศไทยมีอัตราการติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบีซีในระดับปานกลางถึงสูง และกลุ่มเสี่ยงที่สำคัญคือผู้ที่ใช้เข็มฉีดยาร่วมกันและผู้ที่มีประวัติการรับเลือดหรือการผ่าตัดในอดีต นอกจากนี้ ยังมีการพบการติดเชื้อในผู้ที่ได้รับการตรวจคัดกรองในกลุ่มผู้สูงอายุที่เคยได้รับการรักษาด้วยเลือดที่ไม่ได้ผ่านการตรวจกรองในอดีต
แม้ว่าไวรัสตับอักเสบบีและซีจะมีความเสี่ยงและส่งผลกระทบต่อสุขภาพในระยะยาว แต่การตรวจคัดกรองที่ถูกต้องและการเข้าถึงการรักษาได้อย่างทันท่วงทีเป็นปัจจัยสำคัญในการควบคุมโรค และช่วยลดการเกิดภาวะแทรกซ้อนที่ร้ายแรงได้ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลคูหาใต้ จึงเห็นความสำคัญการตรวจคัดกรองไวรัสตับอักเสบบีและซี จึงได้จัดทำโครงการโครงการตรวจคัตกรองไวรัสตับอักเสบบีและซี เพื่อตรวจคัดกรองผู้ที่มีความเสี่ยงต่อการติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบีและซี และเพื่อลดอัตราการติดเชื้อและความเสี่ยงในการเกิดโรคที่เกี่ยวข้องกับตับ
สถานการณ์
วัตถุประสงค์โครงการ
- 1 เพื่อค้นหาผู้ติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบี และซี ในชุมชน
- 2 เพื่อเพิ่มความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับโรคไวรัสตับอักเสบบี และซี
- 3 เพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนจากการติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบี และซี
กิจกรรม/การดำเนินงาน
กลุ่มเป้าหมาย
กลุ่มเป้าหมาย จำนวนที่วางไว้
กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย
กลุ่มเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน
กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน
กลุ่มวัยทำงาน
72
กลุ่มผู้สูงอายุ
กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ
กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด
กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง
กลุ่มคนพิการและทุพพลภาพ
กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง
600
สำหรับการบริหารหรือพัฒนากองทุนฯ [ข้อ 10(4)]
ผลที่คาดว่าจะได้รับ
- สามารถค้นหาผู้ติดเชื้อในระยะแรกๆ ทำให้เข้ารับการรักษาที่เหมาะสม
- ลดอัตราการเกิดโรคตับแข็งและมะเร็งตับ
- ลดการแพร่ระบาดของโรคไวรัสตับอักเสบบี และซี ในชุมชน
- การสร้างความตระหนักรู้ในชุมชน
ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน
วัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้
ผลลัพธ์และตัวชี้วัดผลลัพธ์**
กิจกรรมของโครงการ ผลผลิต* ผลผลิตที่ตั้งไว้ ผลผลิตที่เกิดขึ้นจริง
* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น
ส่วนที่ 2 ประเมินความพึงพอใจต่อความสำเร็จและปัญหาอุปสรรคในการดำเนินโครงการในภาพรวม
ผลการดำเนินโครงการ
สรุปผลการดำเนินโครงการ
ผลการดำเนินโครงการ/กิจกรรม:
บรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
บรรลุตามวัตถุประสงค์บางส่วนของโครงการ
ไม่บรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
ส่งหนังสือเชิญประชุม อาสาสมัครสาธารณสุข รพ.สต.คูหาใต้ เพื่อชี้แจงปัญหาแผนงานกิจกรรมและให้ความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับโรคไวรัสตับอักเสบบีและซีเพื่อนำไปถ่ายทอดแก่ประชาชนประชุมชี้แจงผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้อง ประชุมชี้แจงปัญหาแนวทางการดำเนินกิจกรรมโครงการให้ความรู้ ประชาสัมพันธ์โครงการผ่านสื่อออนไลน์ โปสเตอร์ และแผ่นพับความรู้ จัดส่งใบนัดการตรวจคัดกรองแก่กลุ่มเป้าหมายในพื้นที่ จัดทำแผนกำหนดวันจัดกิจกรรมโครงการตรวจคัดกรองไวรัสตับอักเสบบีและซี รพ.สต.คูหาใต้ ประจำปีงบประมาณ 2568 ในกลุ่มประชากร ที่เกิดก่อนปี 2535 และประสานงานกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการดำเนินการจัดกิจกรรมเพื่อของบประมาณสนับสนุนโครงการฯ ดำเนินกิจกรรมการตรวจคัดกรองที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลคูหาใต้ และในพื้นที่หมู่บ้าน หมู่ที่ 1,6,11 และ 13 ตำบลคูหาใต้ อำเภอรัตภูมิ จังหวัดสงขลา โดยการตรวจคัดกรองไวรัสตับอักเสบ ได้กำหนดให้ดำเนินการในพื้นที่ทั้ง 4 หมู่บ้าน รวมประชากรเป้าหมายจำนวน 600 คน โดยเมื่อถึงวันนัดหมาย จะมีการจัดลำดับหมู่บ้านตามกำหนดการ และนัดหมายให้ประชาชนแต่ละหมู่บ้านเข้ารับการตรวจ ณ สถานที่สำคัญหรือสถานที่ส่วนกลางของหมู่บ้าน เช่น ศาลาประชาคม หรือศูนย์กลางกิจกรรมของหมู่บ้าน เพื่อความสะดวกในการเข้าร่วมกิจกรรมและการให้บริการอย่างทั่วถึง โดยมีเจ้าหน้าที่ รพ.สต.คูหาใต้ และอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน รับลงทะเบียนและดำเนินกิจกรรมให้คำแนะนำแก่ผู้คัดกรองเกี่ยวกับผลการตรวจและกรณีผลพบเชื้อ โดยประสานโรงพยาบาล กรณีตรวจคัดกรอง ผลพบเชื้อไวรัสตับอักเสบบี หรือซี เพื่อตรวจยืนยันทางห้องปฏิบัติการ การรักษาในขั้นตอนถัดไปและติดตามผลและอาการผู้ติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบี หรือซี เพื่อให้ผู้ติดเชื้อได้รับการดูแล รักษา และติดตามอาการอย่างต่อเนื่อง รวมทั้งสามารถป้องกันการแพร่กระจายของโรคในชุมชนได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ผลผลิตโครงการ
วัตถุประสงค์ สถานการณ์ เป้าหมาย ผลผลิต อธิบาย
1
1 เพื่อค้นหาผู้ติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบี และซี ในชุมชน
ตัวชี้วัด : 1. ประชากรกลุ่มเป้าหมายเข้ารับการตรวจคัดกรอง ร้อยละ 25
25.00
25.00
จากการดำเนินโครงการตรวจคัดกรองโรคไวรัสตับอักเสบบีซี พบว่าประชากรกลุ่มเป้าหมายเข้ารับการตรวจคัดกรองจำนวน 598 คน คิดเป็นร้อยละ 24.9 จากเป้าหมายที่กำหนดไว้ร้อยละ 25 จำนวน 600 คน ถือว่าการดำเนินงานเป็นไปตามวัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้ สามารถเข้าถึงกลุ่มเป้าหมายได้เกือบครบถ้วนตามแผนที่กำหนด
2
2 เพื่อเพิ่มความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับโรคไวรัสตับอักเสบบี และซี
ตัวชี้วัด : 2. ประชาชนในพื้นที่ได้รับความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับโรคไวรัสตับอักเสบบี และซี ร้อยละ 80
80.00
80.00
จากการจัดกิจกรรมให้ความรู้แก่ประชาชนในพื้นที่จำนวน 600 คน โดยประเมินความรู้ก่อนและหลัง พบว่าคะแนนเฉลี่ยความรู้เพิ่มขึ้นจากร้อยละ 62.5 เป็นร้อยละ 84.3 ประชาชนส่วนใหญ่มีความเข้าใจเกี่ยวกับสาเหตุ การป้องกัน และแนวทางดูแลตนเองจากโรคไวรัสตับอักเสบบีและซีมากขึ้น และมีความพึงพอใจต่อกิจกรรมในระดับมาก
3
3 เพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนจากการติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบี และซี
ตัวชี้วัด : 3. ผู้ที่ติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบี หรือซี ได้รับการรักษาที่เหมาะสม ร้อยละ 100
100.00
100.00
ผลการตรวจพบผู้มีผลบวกต่อการติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบี จำนวน 13 ราย (ร้อยละ 2.17) และผู้มีผลบวกต่อการติดเชื้อไวรัสตับอักเสบซี จำนวน 1 ราย (ร้อยละ 0.17) โดย ผู้ติดเชื้อทั้งหมดจำนวน 14 ราย ได้รับการประสานส่งต่อเข้ารับการตรวจยืนยันและรักษาต่อที่โรงพยาบาลครบทุกคน คิดเป็นร้อยละ 100
ผู้เข้าร่วมโครงการ
กลุ่มเป้าหมาย จำนวนที่วางไว้(คน) จำนวนที่เข้าร่วม(คน)
จำนวนกลุ่มเป้าหมายทั้งหมด
672
กลุ่มเป้าหมาย จำนวนที่วางไว้(คน) จำนวนที่เข้าร่วม(คน)
กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย
กลุ่มเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน
-
กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน
-
กลุ่มวัยทำงาน
72
72
กลุ่มผู้สูงอายุ
-
กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ
กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด
-
กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง
-
กลุ่มคนพิการและทุพพลภาพ
-
กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง
600
600
สำหรับการบริหารหรือพัฒนากองทุนฯ [ข้อ 10(4)]
-
บทคัดย่อ*
โครงการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) 1 เพื่อค้นหาผู้ติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบี และซี ในชุมชน (2) 2 เพื่อเพิ่มความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับโรคไวรัสตับอักเสบบี และซี (3) 3 เพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนจากการติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบี และซี
ผลการดำเนินงานที่สำคัญ ได้แก่
ข้อเสนอแนะ ได้แก่ (1) ...
หมายเหตุ *- บทคัดย่อ จะนำไปใส่ในส่วนบทคัดย่อของรายงานฉบับสมบูรณ์
- หากต้องการใช้ค่าเริ่มต้นของบทคัดย่อ ให้ลบข้อความในช่องบทคัดย่อ ทั้งหมด แล้วกดปุ่ม Refresh
ปัญหาอุปสรรคและข้อเสนอแนะ
ปัญหาและอุปสรรค สาเหตุ ข้อเสนอแนะ
โครงการตรวจคัดกรองไวรัสตับอักเสบบีและซี รพ.สต.คูหาใต้ ประจำปีงบประมาณ 2568 จังหวัด สงขลา
รหัสโครงการ 68-L8402-1-29
ได้ดำเนินกิจกรรมตามที่เสนอไว้เสร็จสมบูรณ์เรียบร้อยแล้ว
................................
( นางเจริญศรี เมืองแก้ว )
ผู้รับผิดชอบโครงการ
......./............/.......
โครงการ
“ โครงการตรวจคัดกรองไวรัสตับอักเสบบีและซี รพ.สต.คูหาใต้ ประจำปีงบประมาณ 2568 ”
ตำบลคูหาใต้ อำเภอรัตภูมิ จังหวัดสงขลา
หัวหน้าโครงการ
นางเจริญศรี เมืองแก้ว
กันยายน 2568
ที่อยู่ ตำบลคูหาใต้ อำเภอรัตภูมิ จังหวัดสงขลา จังหวัด สงขลา
รหัสโครงการ 68-L8402-1-29 เลขที่ข้อตกลง 29/2568
ระยะเวลาดำเนินงาน ตั้งแต่ 1 สิงหาคม 2568 ถึง 30 กันยายน 2568
กิตติกรรมประกาศ
"โครงการตรวจคัดกรองไวรัสตับอักเสบบีและซี รพ.สต.คูหาใต้ ประจำปีงบประมาณ 2568 จังหวัดสงขลา" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน ตำบลคูหาใต้ อำเภอรัตภูมิ จังหวัดสงขลา
คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลตำบลคูหาใต้ ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป
คณะทำงานโครงการ
โครงการตรวจคัดกรองไวรัสตับอักเสบบีและซี รพ.สต.คูหาใต้ ประจำปีงบประมาณ 2568
บทคัดย่อ
โครงการ " โครงการตรวจคัดกรองไวรัสตับอักเสบบีและซี รพ.สต.คูหาใต้ ประจำปีงบประมาณ 2568 " ดำเนินการในพื้นที่ ตำบลคูหาใต้ อำเภอรัตภูมิ จังหวัดสงขลา รหัสโครงการ 68-L8402-1-29 ระยะเวลาการดำเนินงาน 1 สิงหาคม 2568 - 30 กันยายน 2568 ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจำนวน 22,875.00 บาท จาก กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลตำบลคูหาใต้ เพื่อใช้ในการดำเนินกิจกรรมโครงการ หลังจากสิ้นสุดระยะเวลาโครงการ ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานปรากฏดังนี้
โครงการนี้ยังไม่มีการเขียนหรือแก้ไขบทคัดย่อ
หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"
สารบัญ
| กิตติกรรมประกาศ | » |
| บทคัดย่อ | » |
| ความเป็นมา/หลักการเหตุผล | » |
| วัตถุประสงค์โครงการ | » |
| กิจกรรม/การดำเนินงาน | » |
| กลุ่มเป้าหมาย | » |
| ผลลัพธ์ที่ได้ | » |
| การประเมินผล | » |
| ปัญหาและอุปสรรค | » |
| ข้อเสนอแนะ | » |
| เอกสารประกอบอื่นๆ | » |
ความเป็นมา/หลักการเหตุผล
ไวรัสตับอักเสบบีและซีเป็นโรคที่สามารถนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนที่ร้ายแรง เช่น ตับแข็ง มะเร็งตับ และอาจทำให้เสียชีวิตได้ หากไม่ได้รับการรักษาอย่างเหมาะสม นอกจากนี้ การติดเชื้อไวรัสตับอักเสบมักไม่แสดงอาการในระยะเริ่มต้น ทำให้ผู้ที่ติดเชื้อไม่รู้ตัวและไม่สามารถดำเนินการป้องกันหรือรักษาได้ทันเวลา การตรวจคัดกรองไวรัสตับอักเสบบีและซีจึงมีความสำคัญอย่างยิ่งในการค้นพบผู้ติดเชื้อแต่เนิ่นๆ เพื่อให้สามารถเข้ารับการรักษาและติดตามผลได้อย่างทันท่วงที ซึ่งจะช่วยลดภาระโรคในระยะยาวและเพิ่มคุณภาพชีวิตให้กับประชาชน ไวรัสตับอักเสบบีและซีมีการแพร่ระบาดในบางกลุ่มประชากร เช่น ผู้ที่มีพฤติกรรมเสี่ยงในการใช้เข็มฉีดยาหรือผู้ที่มีประวัติการรับเลือดจากการบริจาคในอดีต ซึ่งทำให้ไวรัสสามารถแพร่กระจายไปในชุมชนได้อย่างรวดเร็ว การตรวจคัดกรอง สามารถช่วยลดการแพร่ระบาดและช่วยระบุผู้ที่มีความเสี่ยงสูง ผู้ติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบีและซีบางรายอาจไม่แสดงอาการหรือมีอาการเบื้องต้นที่ไม่ชัดเจน ทำให้การตรวจคัดกรองเป็นวิธีที่สำคัญในการค้นหาผู้ติดเชื้อในระยะเริ่มต้น ก่อนที่จะเกิดภาวะแทรกซ้อนรุนแรง เช่น ตับแข็งและมะเร็งตับ การตรวจพบไวรัสตับอักเสบบีและซีในระยะเริ่มต้นจะช่วยให้ผู้ติดเชื้อได้รับการรักษาอย่างเหมาะสม ซึ่งสามารถลดความเสี่ยงของการเกิดภาวะแทรกซ้อน และเพิ่มโอกาสในการหายขาดหรือควบคุมอาการได้ นอกจากนี้การรักษาและติดตามผลยังช่วยลดการแพร่ระบาดของโรคในชุมชน การคัดกรองและการรักษาไวรัสตับอักเสบบีและซีตั้งแต่เนิ่นๆ จะช่วยลดอัตราการเกิดโรคตับแข็งและมะเร็งตับ ซึ่งเป็นสาเหตุหลักที่ทำให้ผู้ป่วยต้องเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลและส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตของประชาชน ลดภาระทางการแพทย์และการรักษาผู้ป่วยระยะยาวในระบบสาธารณสุข
โรคไวรัสตับอักเสบบี (Hepatitis B) และไวรัสตับอักเสบบี (Hepatitis C) ยังคงเป็นปัญหาสุขภาพที่สำคัญในหลายประเทศทั่วโลก รวมถึงในประเทศไทย เนื่องจากไวรัสทั้งสองชนิดสามารถทำให้เกิดโรคตับเรื้อรัง ตับแข็ง และมะเร็งตับ ซึ่งมีผลกระทบอย่างมากต่อคุณภาพชีวิตของผู้ป่วย และมีความเสี่ยงที่จะเกิดภาวะแทรกซ้อนร้ายแรงหากไม่ได้รับการรักษาอย่างถูกต้องและทันเวลา ไวรัสตับอักเสบบี (Hepatitis B) สามารถแพร่ระบาดได้ผ่านการสัมผัสกับเลือดหรือของเหลวในร่างกายของผู้ติดเชื้อ เช่น การใช้เข็มฉีดยาร่วมกัน การมีเพศสัมพันธ์ที่ไม่ปลอดภัย และการรับเลือดหรือผลิตภัณฑ์เลือดที่ไม่ผ่านการตรวจกรอง อัตราการติดเชื้อตามข้อมูลจากองค์การอนามัยโลก (WHO) ประมาณ 296 ล้านคนทั่วโลกมีการติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบีในปี 2020 โดยจำนวนนี้ยังคงมีผู้ติดเชื้อที่ไม่ได้รับการวินิจฉัยและไม่ได้รับการรักษาและในประเทศไทย การติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบีมีการแพร่ระบาดในบางกลุ่มประชากร เช่น กลุ่มผู้ใช้สารเสพติดทางหลอดเลือด (ผู้ฉีดสารเสพติด) และผู้ที่รับเลือดหรือผลิตภัณฑ์เลือดในอดีต อย่างไรก็ตาม ประเทศไทยได้มีการรณรงค์และการฉีดวัคซีนป้องกันโรคตับอักเสบบีในเด็ก และมีการตรวจคัดกรองกลุ่มเสี่ยง ซึ่งช่วยลดอัตราการติดเชื้อในประชากรไวรัสตับอักเสบบีซี (Hepatitis C) มีการแพร่ระบาดส่วนใหญ่ผ่านการสัมผัสกับเลือด เช่น การใช้เข็มฉีดยาร่วมกัน การรับเลือดที่ไม่ผ่านการตรวจกรอง และการใช้เครื่องมือทางการแพทย์ที่ไม่สะอาด อัตราการติดเชื้อตามข้อมูลจากองค์การอนามัยโลก (WHO) รายงานว่าในปี 2020 มีประมาณ 58 ล้านคนทั่วโลกที่ติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบีซี ซึ่งส่วนใหญ่เป็นผู้ที่มีการติดเชื้อเรื้อรังและยังไม่ได้รับการวินิจฉัยหรือการรักษา และในประเทศไทยมีอัตราการติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบีซีในระดับปานกลางถึงสูง และกลุ่มเสี่ยงที่สำคัญคือผู้ที่ใช้เข็มฉีดยาร่วมกันและผู้ที่มีประวัติการรับเลือดหรือการผ่าตัดในอดีต นอกจากนี้ ยังมีการพบการติดเชื้อในผู้ที่ได้รับการตรวจคัดกรองในกลุ่มผู้สูงอายุที่เคยได้รับการรักษาด้วยเลือดที่ไม่ได้ผ่านการตรวจกรองในอดีต
แม้ว่าไวรัสตับอักเสบบีและซีจะมีความเสี่ยงและส่งผลกระทบต่อสุขภาพในระยะยาว แต่การตรวจคัดกรองที่ถูกต้องและการเข้าถึงการรักษาได้อย่างทันท่วงทีเป็นปัจจัยสำคัญในการควบคุมโรค และช่วยลดการเกิดภาวะแทรกซ้อนที่ร้ายแรงได้ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลคูหาใต้ จึงเห็นความสำคัญการตรวจคัดกรองไวรัสตับอักเสบบีและซี จึงได้จัดทำโครงการโครงการตรวจคัตกรองไวรัสตับอักเสบบีและซี เพื่อตรวจคัดกรองผู้ที่มีความเสี่ยงต่อการติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบีและซี และเพื่อลดอัตราการติดเชื้อและความเสี่ยงในการเกิดโรคที่เกี่ยวข้องกับตับ
สถานการณ์
วัตถุประสงค์โครงการ
- 1 เพื่อค้นหาผู้ติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบี และซี ในชุมชน
- 2 เพื่อเพิ่มความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับโรคไวรัสตับอักเสบบี และซี
- 3 เพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนจากการติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบี และซี
กิจกรรม/การดำเนินงาน
กลุ่มเป้าหมาย
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้ | |
|---|---|---|
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย | ||
| กลุ่มเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน | ||
| กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน | ||
| กลุ่มวัยทำงาน | 72 | |
| กลุ่มผู้สูงอายุ | ||
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ | ||
| กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด | ||
| กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง | ||
| กลุ่มคนพิการและทุพพลภาพ | ||
| กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง | 600 | |
| สำหรับการบริหารหรือพัฒนากองทุนฯ [ข้อ 10(4)] |
ผลที่คาดว่าจะได้รับ
- สามารถค้นหาผู้ติดเชื้อในระยะแรกๆ ทำให้เข้ารับการรักษาที่เหมาะสม
- ลดอัตราการเกิดโรคตับแข็งและมะเร็งตับ
- ลดการแพร่ระบาดของโรคไวรัสตับอักเสบบี และซี ในชุมชน
- การสร้างความตระหนักรู้ในชุมชน
ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน
| วัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้ ผลลัพธ์และตัวชี้วัดผลลัพธ์** กิจกรรมของโครงการ | ผลผลิต* | |
|---|---|---|
| ผลผลิตที่ตั้งไว้ | ผลผลิตที่เกิดขึ้นจริง | |
* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น
ส่วนที่ 2 ประเมินความพึงพอใจต่อความสำเร็จและปัญหาอุปสรรคในการดำเนินโครงการในภาพรวม
ผลการดำเนินโครงการ
สรุปผลการดำเนินโครงการ
ผลการดำเนินโครงการ/กิจกรรม:
บรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
บรรลุตามวัตถุประสงค์บางส่วนของโครงการ
ไม่บรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
ส่งหนังสือเชิญประชุม อาสาสมัครสาธารณสุข รพ.สต.คูหาใต้ เพื่อชี้แจงปัญหาแผนงานกิจกรรมและให้ความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับโรคไวรัสตับอักเสบบีและซีเพื่อนำไปถ่ายทอดแก่ประชาชนประชุมชี้แจงผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้อง ประชุมชี้แจงปัญหาแนวทางการดำเนินกิจกรรมโครงการให้ความรู้ ประชาสัมพันธ์โครงการผ่านสื่อออนไลน์ โปสเตอร์ และแผ่นพับความรู้ จัดส่งใบนัดการตรวจคัดกรองแก่กลุ่มเป้าหมายในพื้นที่ จัดทำแผนกำหนดวันจัดกิจกรรมโครงการตรวจคัดกรองไวรัสตับอักเสบบีและซี รพ.สต.คูหาใต้ ประจำปีงบประมาณ 2568 ในกลุ่มประชากร ที่เกิดก่อนปี 2535 และประสานงานกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการดำเนินการจัดกิจกรรมเพื่อของบประมาณสนับสนุนโครงการฯ ดำเนินกิจกรรมการตรวจคัดกรองที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลคูหาใต้ และในพื้นที่หมู่บ้าน หมู่ที่ 1,6,11 และ 13 ตำบลคูหาใต้ อำเภอรัตภูมิ จังหวัดสงขลา โดยการตรวจคัดกรองไวรัสตับอักเสบ ได้กำหนดให้ดำเนินการในพื้นที่ทั้ง 4 หมู่บ้าน รวมประชากรเป้าหมายจำนวน 600 คน โดยเมื่อถึงวันนัดหมาย จะมีการจัดลำดับหมู่บ้านตามกำหนดการ และนัดหมายให้ประชาชนแต่ละหมู่บ้านเข้ารับการตรวจ ณ สถานที่สำคัญหรือสถานที่ส่วนกลางของหมู่บ้าน เช่น ศาลาประชาคม หรือศูนย์กลางกิจกรรมของหมู่บ้าน เพื่อความสะดวกในการเข้าร่วมกิจกรรมและการให้บริการอย่างทั่วถึง โดยมีเจ้าหน้าที่ รพ.สต.คูหาใต้ และอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน รับลงทะเบียนและดำเนินกิจกรรมให้คำแนะนำแก่ผู้คัดกรองเกี่ยวกับผลการตรวจและกรณีผลพบเชื้อ โดยประสานโรงพยาบาล กรณีตรวจคัดกรอง ผลพบเชื้อไวรัสตับอักเสบบี หรือซี เพื่อตรวจยืนยันทางห้องปฏิบัติการ การรักษาในขั้นตอนถัดไปและติดตามผลและอาการผู้ติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบี หรือซี เพื่อให้ผู้ติดเชื้อได้รับการดูแล รักษา และติดตามอาการอย่างต่อเนื่อง รวมทั้งสามารถป้องกันการแพร่กระจายของโรคในชุมชนได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ผลผลิตโครงการ
| วัตถุประสงค์ | สถานการณ์ | เป้าหมาย | ผลผลิต | อธิบาย | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 1 เพื่อค้นหาผู้ติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบี และซี ในชุมชน ตัวชี้วัด : 1. ประชากรกลุ่มเป้าหมายเข้ารับการตรวจคัดกรอง ร้อยละ 25 |
25.00 | 25.00 | จากการดำเนินโครงการตรวจคัดกรองโรคไวรัสตับอักเสบบีซี พบว่าประชากรกลุ่มเป้าหมายเข้ารับการตรวจคัดกรองจำนวน 598 คน คิดเป็นร้อยละ 24.9 จากเป้าหมายที่กำหนดไว้ร้อยละ 25 จำนวน 600 คน ถือว่าการดำเนินงานเป็นไปตามวัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้ สามารถเข้าถึงกลุ่มเป้าหมายได้เกือบครบถ้วนตามแผนที่กำหนด |
|
| 2 | 2 เพื่อเพิ่มความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับโรคไวรัสตับอักเสบบี และซี ตัวชี้วัด : 2. ประชาชนในพื้นที่ได้รับความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับโรคไวรัสตับอักเสบบี และซี ร้อยละ 80 |
80.00 | 80.00 | จากการจัดกิจกรรมให้ความรู้แก่ประชาชนในพื้นที่จำนวน 600 คน โดยประเมินความรู้ก่อนและหลัง พบว่าคะแนนเฉลี่ยความรู้เพิ่มขึ้นจากร้อยละ 62.5 เป็นร้อยละ 84.3 ประชาชนส่วนใหญ่มีความเข้าใจเกี่ยวกับสาเหตุ การป้องกัน และแนวทางดูแลตนเองจากโรคไวรัสตับอักเสบบีและซีมากขึ้น และมีความพึงพอใจต่อกิจกรรมในระดับมาก |
|
| 3 | 3 เพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนจากการติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบี และซี ตัวชี้วัด : 3. ผู้ที่ติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบี หรือซี ได้รับการรักษาที่เหมาะสม ร้อยละ 100 |
100.00 | 100.00 | ผลการตรวจพบผู้มีผลบวกต่อการติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบี จำนวน 13 ราย (ร้อยละ 2.17) และผู้มีผลบวกต่อการติดเชื้อไวรัสตับอักเสบซี จำนวน 1 ราย (ร้อยละ 0.17) โดย ผู้ติดเชื้อทั้งหมดจำนวน 14 ราย ได้รับการประสานส่งต่อเข้ารับการตรวจยืนยันและรักษาต่อที่โรงพยาบาลครบทุกคน คิดเป็นร้อยละ 100 |
ผู้เข้าร่วมโครงการ
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้(คน) | จำนวนที่เข้าร่วม(คน) | |
|---|---|---|---|
| จำนวนกลุ่มเป้าหมายทั้งหมด | 672 | ||
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้(คน) | จำนวนที่เข้าร่วม(คน) | |
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย | |||
| กลุ่มเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน | - | ||
| กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน | - | ||
| กลุ่มวัยทำงาน | 72 | 72 | |
| กลุ่มผู้สูงอายุ | - | ||
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ | |||
| กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด | - | ||
| กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง | - | ||
| กลุ่มคนพิการและทุพพลภาพ | - | ||
| กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง | 600 | 600 | |
| สำหรับการบริหารหรือพัฒนากองทุนฯ [ข้อ 10(4)] | - |
บทคัดย่อ*
โครงการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) 1 เพื่อค้นหาผู้ติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบี และซี ในชุมชน (2) 2 เพื่อเพิ่มความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับโรคไวรัสตับอักเสบบี และซี (3) 3 เพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนจากการติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบี และซี
ผลการดำเนินงานที่สำคัญ ได้แก่
ข้อเสนอแนะ ได้แก่ (1) ...
หมายเหตุ *
ปัญหาอุปสรรคและข้อเสนอแนะ
| ปัญหาและอุปสรรค | สาเหตุ | ข้อเสนอแนะ |
|---|---|---|
|
|
|
โครงการตรวจคัดกรองไวรัสตับอักเสบบีและซี รพ.สต.คูหาใต้ ประจำปีงบประมาณ 2568 จังหวัด สงขลา
รหัสโครงการ 68-L8402-1-29
ได้ดำเนินกิจกรรมตามที่เสนอไว้เสร็จสมบูรณ์เรียบร้อยแล้ว
( นางเจริญศรี เมืองแก้ว )
ผู้รับผิดชอบโครงการ
......./............/.......