โครงการส่งเสริมโภชนาการและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคของผู้สูงอายุตำบลละมอ
แบบรายงานการดำเนินงานฉบับสมบูรณ์
รายงานฉบับสมบูรณ์
โครงการ
“ โครงการส่งเสริมโภชนาการและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคของผู้สูงอายุตำบลละมอ ”
ตำบลละมอ อำเภอนาโยง จังหวัดตรัง
หัวหน้าโครงการ
ชมรมผู้สูงอายุตำบลละมอ
ได้รับการสนับสนุนโดย กองทุนสุขภาพตำบล อบต.ละมอ
กันยายน 2568
ชื่อโครงการ โครงการส่งเสริมโภชนาการและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคของผู้สูงอายุตำบลละมอ
ที่อยู่ ตำบลละมอ อำเภอนาโยง จังหวัดตรัง จังหวัด ตรัง
รหัสโครงการ L1478 เลขที่ข้อตกลง 25/2568
ระยะเวลาดำเนินงาน ตั้งแต่ 10 กันยายน 2568 ถึง 30 กันยายน 2568
กิตติกรรมประกาศ
"โครงการส่งเสริมโภชนาการและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคของผู้สูงอายุตำบลละมอ จังหวัดตรัง" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน ตำบลละมอ อำเภอนาโยง จังหวัดตรัง
คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนสุขภาพตำบล อบต.ละมอ ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป
คณะทำงานโครงการ
โครงการส่งเสริมโภชนาการและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคของผู้สูงอายุตำบลละมอ
บทคัดย่อ
โครงการ " โครงการส่งเสริมโภชนาการและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคของผู้สูงอายุตำบลละมอ " ดำเนินการในพื้นที่ ตำบลละมอ อำเภอนาโยง จังหวัดตรัง รหัสโครงการ L1478 ระยะเวลาการดำเนินงาน 10 กันยายน 2568 - 30 กันยายน 2568 ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจำนวน 52,785.00 บาท จาก กองทุนสุขภาพตำบล อบต.ละมอ เพื่อใช้ในการดำเนินกิจกรรมโครงการ หลังจากสิ้นสุดระยะเวลาโครงการ ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานปรากฏดังนี้
โครงการนี้ยังไม่มีการเขียนหรือแก้ไขบทคัดย่อ
หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"
สารบัญ
กิตติกรรมประกาศ »
บทคัดย่อ »
ความเป็นมา/หลักการเหตุผล »
วัตถุประสงค์โครงการ »
กิจกรรม/การดำเนินงาน »
กลุ่มเป้าหมาย »
ผลลัพธ์ที่ได้ »
การประเมินผล »
ปัญหาและอุปสรรค »
ข้อเสนอแนะ »
เอกสารประกอบอื่นๆ »
ความเป็นมา/หลักการเหตุผล
ผู้สูงอายุเป็นวัยที่มีการเปลี่ยนแปลงของร่างกายและจิตใจ รวมถึงพฤติกรรมการบริโภคอาหารที่อาจไม่เหมาะสม ส่งผลต่อภาวะโภชนาการและความเสี่ยงในการเกิดโรคเรื้อรัง เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง ไขมันในเลือดสูง ฯลฯ การส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุด้วยหลัก 3 อ. คือ อาหาร ออกกำลังกาย และอารมณ์ จึงเป็นแนวทางสำคัญในการเสริมสร้างสุขภาวะที่ดี
อย่างยั่งยืน โดยเน้นการให้ความรู้ ปรับเปลี่ยนพฤติกรรม และสร้างความตระหนักในการดูแลสุขภาพตนเอง
อาหารเป็นปัจจัยที่สำคัญที่สุดปัจจัยหนึ่งที่มีบทบาทต่อสุขภาพ ถ้ารับประทานอาหารได้ ถูกต้อง กล่าวคือรับประทานอาหารที่ทำให้ร่างกายได้รับสารอาหารครบทุกชนิดที่ร่างกายต้องการในปริมาณที่เพียงพอก็จะทำให้ร่างกายมีภาวะโภชนาการ
ที่ดีมีร่างกายที่แข็งแรงสมวัย ไม่เจ็บไข้ได้ป่วย หรือเป็นโรคเรื้อรังต่างๆ ความเปลี่ยนแปลงที่มีผลกระทบต่อภาวะโภชนาการของผู้สูงอายุ ได้แก่ 1. กระบวนการแก่ (aging process) ของร่างกายหรือการเสื่อมของประสาททั้ง 5 ซึ่งมีผลต่อการบริโภคและภาวะโภชนาการ เช่น ฟันมีการสึกกร่อนหรือหักต้องใช้ฟันปลอม ทำให้เคี้ยวอาหารได้ลำบาก จมูกมีกลิ่นที่ผิดไปจากเดิมทำงานไม่ได้ดี ไม่ได้กลิ่นของอาหารที่จะช่วยกระตุ้นให้เกิดความอยากรับประทานอาหาร เป็นต้น ถ้าไม่มีการดูแลในด้านการประกอบอาหารให้อ่อนนุ่มก็จะเป็นสาเหตุให้รับประทานอาหารได้น้อยลง ประสาทรับรสที่ลิ้นเสื่อมลง ไม่ค่อยทราบถึงรสอาหารหรือ
มีการรับรสเปลี่ยนแปลงไป ความชอบรสอาหารต่างไปจากเดิม เช่น บางคนเคยชอบรสเปรี้ยว กลับเปลี่ยนไม่ชอบเมื่ออายุ
มากขึ้นหรือชอบรับประทานอาหารที่มีรสขม และรสหวานมากขึ้น บางคนชอบรับประทานข้าวกับผลไม้ เป็นต้น
ความเปลี่ยนแปลงเช่นนี้ ถ้าไม่ได้รับความสนใจหรือสังเกตจากผู้ใกล้ชิดจะทำให้ไม่สามารถจัดอาหารให้เป็นไปตามที่ต้องการได้ และรับประทานอาหารได้น้อยลง นอกจากนี้ระบบทางเดินอาหารก็มีการเปลี่ยนแปลงน้ำย่อยต่างๆ น้ำดีจากตับอ่อน รวมถึง การบีบตัวของกระเพาะ และลำไส้ทำงานน้อยลงเป็นสาเหตุให้การย่อยดูดซึมสารอาหารลดน้อยตามไปด้วยการขับถ่ายน้อยลงมีอาการท้องผูก ท้องอืด มีแก๊ส แน่น จุกเสียด ทำให้ไม่สบาย หลังการรับประทานอาหารปัญหาความเสื่อมลง ของสภาพร่างกายเช่นนี้เป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำให้การบริโภคอาหารของผู้สูงอายุซึ่งมีทั้งภาวะโภชนาการเกินและสภาวะโภชนาการขาดได้
ถ้าลูกหลานหรือผู้ดูแลไม่เข้าใจไม่ได้ดูแลในด้านอาหารอย่างใกล้ชิด 2. ภาวะทางเศรษฐกิจ ผู้สูงอายุมีรายได้ที่ลดลง ทำให้ผู้สูงอายุต้องพิจารณาใช้เงินอย่างประหยัดเนื่องจากกลัวรายรับไม่สมดุลกับรายจ่าย การซื้ออาหารมารับประทานก็พยายามหาของถูก อาจทำให้กระทบถึงภาวะโภชนาการของผู้สูงอายุดังกล่าว 3. สภาวะทางจิตใจ โดยเฉพาะกับผู้สูงอายุที่ถูกทอดทิ้งให้อยู่ตามลำพัง การถูกทอดทิ้ง ไม่มีใครดูแลมีผลถึงสภาพของจิตใจ และการยอมรับอาหารของผู้สูงอายุได้ และเป็นสาเหตุของการเกิดปัญหาทางโภชนาการในผู้สูงอายุได้ 4. ภาวะโภชนาการเดิมที่เป็นอยู่และบริโภคนิสัย ผู้สูงอายุที่มีภาวะโภชนาการที่ไม่ดี
มาก่อน เช่น เป็นโรคอ้วนมีไขมันสูงในเลือด ความดันโลหิตสูง ฯลฯ เมื่อเข้าสู่วัยสูงอายุอาการต่างๆของโรคจะรุนแรงมากขึ้น
ถ้าต้องมีการกำจัดอาหาร อาจส่งผลต่อภาวะโภชนาการได้ นอกจากนี้บริโภคนิสัยของผู้สูงอายุแต่ละคน เช่น ชอบอาหารที่มีไขมันสูง ชอบอาหารที่มีรสหวาน หรือรับประทานอาหารที่มีรสเค็มจัดก็เป็นตัวกำหนดให้ทราบถึงภาวะโภชนาการของผู้สูงอายุคนนั้นในอนาคตได้ 5. ความรู้ทางด้านโภชนาการผู้สูงอายุจำนวนไม่น้อยที่ให้ความสนใจทางด้านโภชนาการและหาความรู้เพิ่มทางด้านโภชนาการเมื่อมีอายุมากขึ้น แหล่งความรู้มีมากมายทั้งที่ถูกต้องและไม่ถูกต้องถ้าหากได้รับความรู้ที่ไม่ถูกต้องโดยเฉพาะคำบอกเล่าที่ไม่สามารถหาคำตอบได้หรือผลการทดสอบทางการแพทย์มาสนับสนุนอาจจะเป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำให้เกิดปัญหาทาง
โภชนาการได้ในระยาวในขณะเดียวกัน ถ้าผู้สูงอายุเปิดใจกว้างรับฟังความคิดเห็นยอมรับในข่าวสารต่างๆ ที่เปลี่ยนแปลงในโลกปัจจุบัน และนำมาสู่การปฏิบัติที่ถูกต้องย่อมจะเป็นทางหนึ่งในการช่วยรักษาสุขภาพให้แข็งแรง
ชมรมผู้สูงอายุตำบลละมอ ได้เล็งเห็นความสำคัญของการดูแลสุขภาพของผู้สูงอายุในตำบลละมอ จึงได้จัดทำโครงการส่งเสริมโภชนาการและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคของผู้สูงอายุตำบลละมอขึ้น โดยเน้นหลัก 3อ. ได้แก่ อารมณ์ อาหาร ออกกำลังกาย เพื่อให้ผู้สูงอายุมีสุขภาพกายและจิตใจที่ดี ลดพฤติกรรมการบริโภคที่เสี่ยงต่อการโรคต่างๆ
สถานการณ์
วัตถุประสงค์โครงการ
- 1. เพื่อให้ผู้สูงอายุมีความรู้เกี่ยวกับการดูแลสุขภาพและโภชนาการ สามารถเลือกอาหารบริโภคได้อย่างเหมาะสม 2. เพื่อส่งเสริมสุขภาพกายและจิตใจของผู้สูงอายุให้มี การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพที่ดีตามหลัก 3 อ. 3. เพื่อส่งเสริมภาวะโภชนาการ ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคอาหารและการใช้ชีวิตให้ลดความเสี่ยงโรคเรื้อรัง
กิจกรรม/การดำเนินงาน
กลุ่มเป้าหมาย
กลุ่มเป้าหมาย จำนวนที่วางไว้
กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย
กลุ่มเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน
กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน
กลุ่มวัยทำงาน
กลุ่มผู้สูงอายุ
100
กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ
กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด
กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง
กลุ่มคนพิการและทุพพลภาพ
กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง
สำหรับการบริหารหรือพัฒนากองทุนฯ [ข้อ 10(4)]
ผลที่คาดว่าจะได้รับ
- ผู้สูงอายุมีความรู้เกี่ยวกับการดูแลสุขภาพและโภชนาการ สามารถเลือกอาหารบริโภคได้อย่างเหมาะสม
- ผู้สูงอายุมีสุขภาพกายและจิตใจที่ดีขึ้นจากการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมตามหลัก 3อ.
- ผู้สูงอายุมีภาวะโภชนาการที่ดีขึ้น สามารถลดความเสี่ยงที่จะเกิดโรคเรื้อรัง
ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน
วัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้
ผลลัพธ์และตัวชี้วัดผลลัพธ์**
กิจกรรมของโครงการ ผลผลิต* ผลผลิตที่ตั้งไว้ ผลผลิตที่เกิดขึ้นจริง
* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น
ส่วนที่ 2 ประเมินความพึงพอใจต่อความสำเร็จและปัญหาอุปสรรคในการดำเนินโครงการในภาพรวม
ผลการดำเนินโครงการ
สรุปผลการดำเนินโครงการ
ผลการดำเนินโครงการ/กิจกรรม:
บรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
บรรลุตามวัตถุประสงค์บางส่วนของโครงการ
ไม่บรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
ผู้จัดทำโครงการได้ตั้งเป้าหมายเป็นผู้สูงอายุ จำนวน 100 คน ปรากฏว่ามีผู้สูงอายุเข้าร่วมโครงการทั้งหมด 86 คน มีคณะผู้บริหาร/ผู้นำ/และเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องเข้าร่วมโครงการ จำนวน 15 คน รวมทั้งสิ้น 101 คน ประเมินผลโครงการโดยใช้สรุปคู่มือสุขภาพ โดยเจ้าหน้าที่สาธารณสุข ครั้งที่ 1 ในวันที่ 24 กันยายน 2568 และครั้งที่ 2 วันที่ 28 ตุลาคม 2568 ปรากฏว่าผู้สูงอายุให้ความตระหนักและดูแลสุขภาพเพิ่มมากขึ้น โดยมีการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่สาธารณสุข ทำให้ผลการตรวจครั้งที่ 2 สุขภาพผู้สูงอายุเป็นไปในทิศทางที่ดีขึ้น ร้อยละ 90 คงเดิม ร้อยละ 8 และสุขภาพร่างกายเสื่อมถอยลงร้อยละ 2
ผลผลิตโครงการ
วัตถุประสงค์ สถานการณ์ เป้าหมาย ผลผลิต อธิบาย
1
1. เพื่อให้ผู้สูงอายุมีความรู้เกี่ยวกับการดูแลสุขภาพและโภชนาการ สามารถเลือกอาหารบริโภคได้อย่างเหมาะสม 2. เพื่อส่งเสริมสุขภาพกายและจิตใจของผู้สูงอายุให้มี การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพที่ดีตามหลัก 3 อ. 3. เพื่อส่งเสริมภาวะโภชนาการ ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคอาหารและการใช้ชีวิตให้ลดความเสี่ยงโรคเรื้อรัง
ตัวชี้วัด :
ผู้เข้าร่วมโครงการ
กลุ่มเป้าหมาย จำนวนที่วางไว้(คน) จำนวนที่เข้าร่วม(คน)
จำนวนกลุ่มเป้าหมายทั้งหมด
100
กลุ่มเป้าหมาย จำนวนที่วางไว้(คน) จำนวนที่เข้าร่วม(คน)
กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย
กลุ่มเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน
-
กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน
-
กลุ่มวัยทำงาน
-
กลุ่มผู้สูงอายุ
100
กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ
กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด
-
กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง
-
กลุ่มคนพิการและทุพพลภาพ
-
กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง
-
สำหรับการบริหารหรือพัฒนากองทุนฯ [ข้อ 10(4)]
-
บทคัดย่อ*
โครงการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) 1. เพื่อให้ผู้สูงอายุมีความรู้เกี่ยวกับการดูแลสุขภาพและโภชนาการ สามารถเลือกอาหารบริโภคได้อย่างเหมาะสม 2. เพื่อส่งเสริมสุขภาพกายและจิตใจของผู้สูงอายุให้มี การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพที่ดีตามหลัก 3 อ. 3. เพื่อส่งเสริมภาวะโภชนาการ ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคอาหารและการใช้ชีวิตให้ลดความเสี่ยงโรคเรื้อรัง
ผลการดำเนินงานที่สำคัญ ได้แก่
ข้อเสนอแนะ ได้แก่ (1) ...
หมายเหตุ *- บทคัดย่อ จะนำไปใส่ในส่วนบทคัดย่อของรายงานฉบับสมบูรณ์
- หากต้องการใช้ค่าเริ่มต้นของบทคัดย่อ ให้ลบข้อความในช่องบทคัดย่อ ทั้งหมด แล้วกดปุ่ม Refresh
ปัญหาอุปสรรคและข้อเสนอแนะ
ปัญหาและอุปสรรค สาเหตุ ข้อเสนอแนะ
โครงการส่งเสริมโภชนาการและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคของผู้สูงอายุตำบลละมอ จังหวัด ตรัง
รหัสโครงการ L1478
ได้ดำเนินกิจกรรมตามที่เสนอไว้เสร็จสมบูรณ์เรียบร้อยแล้ว
................................
( ชมรมผู้สูงอายุตำบลละมอ )
ผู้รับผิดชอบโครงการ
......./............/.......
โครงการ
“ โครงการส่งเสริมโภชนาการและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคของผู้สูงอายุตำบลละมอ ”
ตำบลละมอ อำเภอนาโยง จังหวัดตรัง
หัวหน้าโครงการ
ชมรมผู้สูงอายุตำบลละมอ
กันยายน 2568
ที่อยู่ ตำบลละมอ อำเภอนาโยง จังหวัดตรัง จังหวัด ตรัง
รหัสโครงการ L1478 เลขที่ข้อตกลง 25/2568
ระยะเวลาดำเนินงาน ตั้งแต่ 10 กันยายน 2568 ถึง 30 กันยายน 2568
กิตติกรรมประกาศ
"โครงการส่งเสริมโภชนาการและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคของผู้สูงอายุตำบลละมอ จังหวัดตรัง" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน ตำบลละมอ อำเภอนาโยง จังหวัดตรัง
คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนสุขภาพตำบล อบต.ละมอ ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป
คณะทำงานโครงการ
โครงการส่งเสริมโภชนาการและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคของผู้สูงอายุตำบลละมอ
บทคัดย่อ
โครงการ " โครงการส่งเสริมโภชนาการและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคของผู้สูงอายุตำบลละมอ " ดำเนินการในพื้นที่ ตำบลละมอ อำเภอนาโยง จังหวัดตรัง รหัสโครงการ L1478 ระยะเวลาการดำเนินงาน 10 กันยายน 2568 - 30 กันยายน 2568 ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจำนวน 52,785.00 บาท จาก กองทุนสุขภาพตำบล อบต.ละมอ เพื่อใช้ในการดำเนินกิจกรรมโครงการ หลังจากสิ้นสุดระยะเวลาโครงการ ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานปรากฏดังนี้
โครงการนี้ยังไม่มีการเขียนหรือแก้ไขบทคัดย่อ
หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"
สารบัญ
| กิตติกรรมประกาศ | » |
| บทคัดย่อ | » |
| ความเป็นมา/หลักการเหตุผล | » |
| วัตถุประสงค์โครงการ | » |
| กิจกรรม/การดำเนินงาน | » |
| กลุ่มเป้าหมาย | » |
| ผลลัพธ์ที่ได้ | » |
| การประเมินผล | » |
| ปัญหาและอุปสรรค | » |
| ข้อเสนอแนะ | » |
| เอกสารประกอบอื่นๆ | » |
ความเป็นมา/หลักการเหตุผล
ผู้สูงอายุเป็นวัยที่มีการเปลี่ยนแปลงของร่างกายและจิตใจ รวมถึงพฤติกรรมการบริโภคอาหารที่อาจไม่เหมาะสม ส่งผลต่อภาวะโภชนาการและความเสี่ยงในการเกิดโรคเรื้อรัง เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง ไขมันในเลือดสูง ฯลฯ การส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุด้วยหลัก 3 อ. คือ อาหาร ออกกำลังกาย และอารมณ์ จึงเป็นแนวทางสำคัญในการเสริมสร้างสุขภาวะที่ดี
อย่างยั่งยืน โดยเน้นการให้ความรู้ ปรับเปลี่ยนพฤติกรรม และสร้างความตระหนักในการดูแลสุขภาพตนเอง
อาหารเป็นปัจจัยที่สำคัญที่สุดปัจจัยหนึ่งที่มีบทบาทต่อสุขภาพ ถ้ารับประทานอาหารได้ ถูกต้อง กล่าวคือรับประทานอาหารที่ทำให้ร่างกายได้รับสารอาหารครบทุกชนิดที่ร่างกายต้องการในปริมาณที่เพียงพอก็จะทำให้ร่างกายมีภาวะโภชนาการ
ที่ดีมีร่างกายที่แข็งแรงสมวัย ไม่เจ็บไข้ได้ป่วย หรือเป็นโรคเรื้อรังต่างๆ ความเปลี่ยนแปลงที่มีผลกระทบต่อภาวะโภชนาการของผู้สูงอายุ ได้แก่ 1. กระบวนการแก่ (aging process) ของร่างกายหรือการเสื่อมของประสาททั้ง 5 ซึ่งมีผลต่อการบริโภคและภาวะโภชนาการ เช่น ฟันมีการสึกกร่อนหรือหักต้องใช้ฟันปลอม ทำให้เคี้ยวอาหารได้ลำบาก จมูกมีกลิ่นที่ผิดไปจากเดิมทำงานไม่ได้ดี ไม่ได้กลิ่นของอาหารที่จะช่วยกระตุ้นให้เกิดความอยากรับประทานอาหาร เป็นต้น ถ้าไม่มีการดูแลในด้านการประกอบอาหารให้อ่อนนุ่มก็จะเป็นสาเหตุให้รับประทานอาหารได้น้อยลง ประสาทรับรสที่ลิ้นเสื่อมลง ไม่ค่อยทราบถึงรสอาหารหรือ
มีการรับรสเปลี่ยนแปลงไป ความชอบรสอาหารต่างไปจากเดิม เช่น บางคนเคยชอบรสเปรี้ยว กลับเปลี่ยนไม่ชอบเมื่ออายุ
มากขึ้นหรือชอบรับประทานอาหารที่มีรสขม และรสหวานมากขึ้น บางคนชอบรับประทานข้าวกับผลไม้ เป็นต้น
ความเปลี่ยนแปลงเช่นนี้ ถ้าไม่ได้รับความสนใจหรือสังเกตจากผู้ใกล้ชิดจะทำให้ไม่สามารถจัดอาหารให้เป็นไปตามที่ต้องการได้ และรับประทานอาหารได้น้อยลง นอกจากนี้ระบบทางเดินอาหารก็มีการเปลี่ยนแปลงน้ำย่อยต่างๆ น้ำดีจากตับอ่อน รวมถึง การบีบตัวของกระเพาะ และลำไส้ทำงานน้อยลงเป็นสาเหตุให้การย่อยดูดซึมสารอาหารลดน้อยตามไปด้วยการขับถ่ายน้อยลงมีอาการท้องผูก ท้องอืด มีแก๊ส แน่น จุกเสียด ทำให้ไม่สบาย หลังการรับประทานอาหารปัญหาความเสื่อมลง ของสภาพร่างกายเช่นนี้เป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำให้การบริโภคอาหารของผู้สูงอายุซึ่งมีทั้งภาวะโภชนาการเกินและสภาวะโภชนาการขาดได้
ถ้าลูกหลานหรือผู้ดูแลไม่เข้าใจไม่ได้ดูแลในด้านอาหารอย่างใกล้ชิด 2. ภาวะทางเศรษฐกิจ ผู้สูงอายุมีรายได้ที่ลดลง ทำให้ผู้สูงอายุต้องพิจารณาใช้เงินอย่างประหยัดเนื่องจากกลัวรายรับไม่สมดุลกับรายจ่าย การซื้ออาหารมารับประทานก็พยายามหาของถูก อาจทำให้กระทบถึงภาวะโภชนาการของผู้สูงอายุดังกล่าว 3. สภาวะทางจิตใจ โดยเฉพาะกับผู้สูงอายุที่ถูกทอดทิ้งให้อยู่ตามลำพัง การถูกทอดทิ้ง ไม่มีใครดูแลมีผลถึงสภาพของจิตใจ และการยอมรับอาหารของผู้สูงอายุได้ และเป็นสาเหตุของการเกิดปัญหาทางโภชนาการในผู้สูงอายุได้ 4. ภาวะโภชนาการเดิมที่เป็นอยู่และบริโภคนิสัย ผู้สูงอายุที่มีภาวะโภชนาการที่ไม่ดี
มาก่อน เช่น เป็นโรคอ้วนมีไขมันสูงในเลือด ความดันโลหิตสูง ฯลฯ เมื่อเข้าสู่วัยสูงอายุอาการต่างๆของโรคจะรุนแรงมากขึ้น
ถ้าต้องมีการกำจัดอาหาร อาจส่งผลต่อภาวะโภชนาการได้ นอกจากนี้บริโภคนิสัยของผู้สูงอายุแต่ละคน เช่น ชอบอาหารที่มีไขมันสูง ชอบอาหารที่มีรสหวาน หรือรับประทานอาหารที่มีรสเค็มจัดก็เป็นตัวกำหนดให้ทราบถึงภาวะโภชนาการของผู้สูงอายุคนนั้นในอนาคตได้ 5. ความรู้ทางด้านโภชนาการผู้สูงอายุจำนวนไม่น้อยที่ให้ความสนใจทางด้านโภชนาการและหาความรู้เพิ่มทางด้านโภชนาการเมื่อมีอายุมากขึ้น แหล่งความรู้มีมากมายทั้งที่ถูกต้องและไม่ถูกต้องถ้าหากได้รับความรู้ที่ไม่ถูกต้องโดยเฉพาะคำบอกเล่าที่ไม่สามารถหาคำตอบได้หรือผลการทดสอบทางการแพทย์มาสนับสนุนอาจจะเป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำให้เกิดปัญหาทาง
โภชนาการได้ในระยาวในขณะเดียวกัน ถ้าผู้สูงอายุเปิดใจกว้างรับฟังความคิดเห็นยอมรับในข่าวสารต่างๆ ที่เปลี่ยนแปลงในโลกปัจจุบัน และนำมาสู่การปฏิบัติที่ถูกต้องย่อมจะเป็นทางหนึ่งในการช่วยรักษาสุขภาพให้แข็งแรง
ชมรมผู้สูงอายุตำบลละมอ ได้เล็งเห็นความสำคัญของการดูแลสุขภาพของผู้สูงอายุในตำบลละมอ จึงได้จัดทำโครงการส่งเสริมโภชนาการและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคของผู้สูงอายุตำบลละมอขึ้น โดยเน้นหลัก 3อ. ได้แก่ อารมณ์ อาหาร ออกกำลังกาย เพื่อให้ผู้สูงอายุมีสุขภาพกายและจิตใจที่ดี ลดพฤติกรรมการบริโภคที่เสี่ยงต่อการโรคต่างๆ
สถานการณ์
วัตถุประสงค์โครงการ
- 1. เพื่อให้ผู้สูงอายุมีความรู้เกี่ยวกับการดูแลสุขภาพและโภชนาการ สามารถเลือกอาหารบริโภคได้อย่างเหมาะสม 2. เพื่อส่งเสริมสุขภาพกายและจิตใจของผู้สูงอายุให้มี การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพที่ดีตามหลัก 3 อ. 3. เพื่อส่งเสริมภาวะโภชนาการ ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคอาหารและการใช้ชีวิตให้ลดความเสี่ยงโรคเรื้อรัง
กิจกรรม/การดำเนินงาน
กลุ่มเป้าหมาย
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้ | |
|---|---|---|
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย | ||
| กลุ่มเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน | ||
| กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน | ||
| กลุ่มวัยทำงาน | ||
| กลุ่มผู้สูงอายุ | 100 | |
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ | ||
| กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด | ||
| กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง | ||
| กลุ่มคนพิการและทุพพลภาพ | ||
| กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง | ||
| สำหรับการบริหารหรือพัฒนากองทุนฯ [ข้อ 10(4)] |
ผลที่คาดว่าจะได้รับ
- ผู้สูงอายุมีความรู้เกี่ยวกับการดูแลสุขภาพและโภชนาการ สามารถเลือกอาหารบริโภคได้อย่างเหมาะสม
- ผู้สูงอายุมีสุขภาพกายและจิตใจที่ดีขึ้นจากการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมตามหลัก 3อ.
- ผู้สูงอายุมีภาวะโภชนาการที่ดีขึ้น สามารถลดความเสี่ยงที่จะเกิดโรคเรื้อรัง
ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน
| วัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้ ผลลัพธ์และตัวชี้วัดผลลัพธ์** กิจกรรมของโครงการ | ผลผลิต* | |
|---|---|---|
| ผลผลิตที่ตั้งไว้ | ผลผลิตที่เกิดขึ้นจริง | |
* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น
ส่วนที่ 2 ประเมินความพึงพอใจต่อความสำเร็จและปัญหาอุปสรรคในการดำเนินโครงการในภาพรวม
ผลการดำเนินโครงการ
สรุปผลการดำเนินโครงการ
ผลการดำเนินโครงการ/กิจกรรม:
บรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
บรรลุตามวัตถุประสงค์บางส่วนของโครงการ
ไม่บรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
ผู้จัดทำโครงการได้ตั้งเป้าหมายเป็นผู้สูงอายุ จำนวน 100 คน ปรากฏว่ามีผู้สูงอายุเข้าร่วมโครงการทั้งหมด 86 คน มีคณะผู้บริหาร/ผู้นำ/และเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องเข้าร่วมโครงการ จำนวน 15 คน รวมทั้งสิ้น 101 คน ประเมินผลโครงการโดยใช้สรุปคู่มือสุขภาพ โดยเจ้าหน้าที่สาธารณสุข ครั้งที่ 1 ในวันที่ 24 กันยายน 2568 และครั้งที่ 2 วันที่ 28 ตุลาคม 2568 ปรากฏว่าผู้สูงอายุให้ความตระหนักและดูแลสุขภาพเพิ่มมากขึ้น โดยมีการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่สาธารณสุข ทำให้ผลการตรวจครั้งที่ 2 สุขภาพผู้สูงอายุเป็นไปในทิศทางที่ดีขึ้น ร้อยละ 90 คงเดิม ร้อยละ 8 และสุขภาพร่างกายเสื่อมถอยลงร้อยละ 2
ผลผลิตโครงการ
| วัตถุประสงค์ | สถานการณ์ | เป้าหมาย | ผลผลิต | อธิบาย | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 1. เพื่อให้ผู้สูงอายุมีความรู้เกี่ยวกับการดูแลสุขภาพและโภชนาการ สามารถเลือกอาหารบริโภคได้อย่างเหมาะสม 2. เพื่อส่งเสริมสุขภาพกายและจิตใจของผู้สูงอายุให้มี การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพที่ดีตามหลัก 3 อ. 3. เพื่อส่งเสริมภาวะโภชนาการ ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคอาหารและการใช้ชีวิตให้ลดความเสี่ยงโรคเรื้อรัง ตัวชี้วัด : |
|
ผู้เข้าร่วมโครงการ
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้(คน) | จำนวนที่เข้าร่วม(คน) | |
|---|---|---|---|
| จำนวนกลุ่มเป้าหมายทั้งหมด | 100 | ||
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้(คน) | จำนวนที่เข้าร่วม(คน) | |
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย | |||
| กลุ่มเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน | - | ||
| กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน | - | ||
| กลุ่มวัยทำงาน | - | ||
| กลุ่มผู้สูงอายุ | 100 | ||
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ | |||
| กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด | - | ||
| กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง | - | ||
| กลุ่มคนพิการและทุพพลภาพ | - | ||
| กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง | - | ||
| สำหรับการบริหารหรือพัฒนากองทุนฯ [ข้อ 10(4)] | - |
บทคัดย่อ*
โครงการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) 1. เพื่อให้ผู้สูงอายุมีความรู้เกี่ยวกับการดูแลสุขภาพและโภชนาการ สามารถเลือกอาหารบริโภคได้อย่างเหมาะสม 2. เพื่อส่งเสริมสุขภาพกายและจิตใจของผู้สูงอายุให้มี การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพที่ดีตามหลัก 3 อ. 3. เพื่อส่งเสริมภาวะโภชนาการ ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคอาหารและการใช้ชีวิตให้ลดความเสี่ยงโรคเรื้อรัง
ผลการดำเนินงานที่สำคัญ ได้แก่
ข้อเสนอแนะ ได้แก่ (1) ...
หมายเหตุ *
ปัญหาอุปสรรคและข้อเสนอแนะ
| ปัญหาและอุปสรรค | สาเหตุ | ข้อเสนอแนะ |
|---|---|---|
|
|
|
โครงการส่งเสริมโภชนาการและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคของผู้สูงอายุตำบลละมอ จังหวัด ตรัง
รหัสโครงการ L1478
ได้ดำเนินกิจกรรมตามที่เสนอไว้เสร็จสมบูรณ์เรียบร้อยแล้ว
( ชมรมผู้สูงอายุตำบลละมอ )
ผู้รับผิดชอบโครงการ
......./............/.......