กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

กิตติกรรมประกาศ

"โครงการเฝ้าระวังภาวะซีดในหญิงตั้งครรภ์และหญิงวัยเจริญพันธุ์ ปี 2569 จังหวัดยะลา" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน ตำบลตะโต๊ะหะลอ อำเภอรามัน จังหวัดยะลา

คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนสุขภาพตำบล อบต.ตะโล๊ะหะลอ ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป

คณะทำงานโครงการ
โครงการเฝ้าระวังภาวะซีดในหญิงตั้งครรภ์และหญิงวัยเจริญพันธุ์ ปี 2569

บทคัดย่อ

โครงการ " โครงการเฝ้าระวังภาวะซีดในหญิงตั้งครรภ์และหญิงวัยเจริญพันธุ์ ปี 2569 " ดำเนินการในพื้นที่ ตำบลตะโต๊ะหะลอ อำเภอรามัน จังหวัดยะลา รหัสโครงการ 69-L4158-01-09 ระยะเวลาการดำเนินงาน 1 มิถุนายน 2569 - 31 กรกฎาคม 2569 ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจำนวน 27,400.00 บาท จาก กองทุนสุขภาพตำบล อบต.ตะโล๊ะหะลอ เพื่อใช้ในการดำเนินกิจกรรมโครงการ หลังจากสิ้นสุดระยะเวลาโครงการ ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานปรากฏดังนี้

โครงการนี้ยังไม่มีการเขียนหรือแก้ไขบทคัดย่อ

หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"

สารบัญ

ความเป็นมา/หลักการเหตุผล

ภาวะโลหิตจาง เป็นความผิดปกติทางระบบเลือดที่ส่งผลให้การสร้างเม็ดเลือดแดงน้อยลง เกิดจากหลายสาเหตุทั้งความผิดปกติทางกรรมพันธุ์ ภาวะขาดสารอาหารและโรคติดเชื้อ โดยพบบ่อยที่สุดในหญิงตั้งครรภ์ สาเหตุสำคัญของภาวะโลหิตจางในหญิงตั้งครรภ์ คือ การขาดสารอาหารจากธาตุเหล็กและ กรดโฟลิค ภาวะโลหิตจางในหญิงตั้งครรภ์ส่งผลให้เกิดภาวะแทรกซ้อนของมารดาและทารก เช่น มารดาเสี่ยงต่อการตกเลือดหลังคลอด ทารกเสี่ยงต่อคลอดก่อนกำหนด ทารกแรกคลอดมีน้ำหนักต่ำกว่า 2,500 กรัม หญิงตั้งครรภ์ที่่มีภาวะโลหิตจางอย่างรุนแรงจะมีโอกาสเสี่ยงต่อการตกเลือดในระหว่างคลอด และมีโอกาสติดเชื้อในระยะหลังคลอดสูง พัฒนาการไม่สมบูรณ์ และภาวะตายในครรภ์ ฯลฯ กรมอนามัยกระทรวงสาธารณสุขเผยหญิงไทย ร้อยละ 37 มีภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็ก แนะกินอาหารที่มีธาตุเหล็กสูง เช่น เนื้อสัตว์ เลือด ตับ และอาหารทะเลเพื่อป้องกันภาวะซีด และโรคโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็ก องค์การอนามัยโลก (WHO) ได้กำหนดให้วันที่ 8 พฤษภาคม ของทุกปีเป็นวันธาลัสซีเมียโลก ซึ่งโรคธาลัสซีเมีย เป็นโรคโลหิตจางชนิดหนึ่งเกิดจากความผิดปกติของเม็ดเลือดแดง ทำให้เกิดภาวะซีดหรือโลหิตจาง สามารถถ่ายทอดทางพันธุกรรมได้ นอกจากนี้ สาเหตุของภาวะซีดที่พบบ่อยเกิดจากการกินอาหารที่มีธาตุเหล็กไม่เพียงพอกับความต้องการของร่างกาย การมีประจำเดือนออกมากเกินไป พบได้บ่อยในหญิงวัยรุ่นและวัยเจริญพันธุ์ โดยอาการของการขาดธาตุเหล็กประกอบด้วย หน้าตาซีดเซียว เยื่อบุตาซีด ริมฝีปากซีด ฝ่ามือและเล็บซีด อ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย โตช้า เรียนรู้ช้า Health Data Center กระทรวงสาธารณสุข ปี 2566 พบว่า หญิงตั้งครรภ์มีภาวะโลหิตจาง ร้อยละ 31.2 และหญิงวัยเจริญพันธุ์ อายุ 15 ถึง 49 ปี ที่ได้รับการคัดกรองภาวะโลหิตจาง ในขณะที่ไม่ได้ตั้งครรภ์ พบภาวะโลหิตจาง ร้อยละ 37.0 ซึ่งสมัชชาอนามัยโลก Global Nutrition Targets ได้กำหนดเป้าหมาย ลดอัตราภาวะโลหิตจางของหญิงวัยเจริญพันธุ์ลง เหลือร้อยละ 50 ภายในปี 2573 ทั้งนี้การป้องกันการเกิดภาวะซีดหรือโลหิตจาง ที่นอกจากการให้ยาเม็ดเสริมธาตุเหล็กและกรดโฟลิกแล้ว กรมอนามัยยังแนะนำให้กินอาหารให้ครบ 5 หมู่ และอาหารที่มีธาตุเหล็กสูง เพื่อป้องกันการเกิดภาวะซีดในหญิงวัยเจริญพันธุ์และหญิงตั้งครรภ์อีกด้วย
จากการดำเนินงานส่งเสริมป้องโรคของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลตะโละหะลอ อำเภอรามัน จังหวัดยะลา ที่ผ่านมาปรากฏว่า ร้อยละของหญิงที่คลอดบุตรแล้วในเขตตำบลตะโละหะลอมีภาวะโลหิตจาง ในปี 2566 คิดเป็นร้อยละ 40.30 ปี 2567 คิดเป็นร้อยละ 33.33 และปี 2568 คิดเป็นร้อยละ 35.90 ซึ่งยังคงเป็นปัญหาทางสาธารณสุข ในการนี้โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลตะโละหะลอจึงเห็นความจำเป็นที่ต้องส่งเสริมองค์ความรู้ในการป้องกันภาวะซีดตั้งแต่เนิ่นๆในหญิงวัยเจริญพันธุ์และหญิงตั้งครรภ์ จึงได้จัดทำโครงการเฝ้าระวังภาวะซีดในหญิงตั้งครรภ์และหญิงวัยเจริญพันธุ์ขึ้น เพื่อกระตุ้นให้หญิงมีครรภ์และหญิงวัยเจริญพันธุ์มาฝากครรภ์ทันที และมีการปฏิบัติตนระหว่างตั้งครรภ์อย่างถูกต้องเพื่อลดความเสี่ยงต่อทารกน้อยในครรภ์

สถานการณ์

วัตถุประสงค์โครงการ

กิจกรรม/การดำเนินงาน

1. กิจกรรม 1 จัดอบรมให้ความรู้เกี่ยวกับภาวะซีดและโภชนาการเพื่อป้องกันโลหิตจาง แก่กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงวัยเจริญพันธุ์ในชุมชนตำบลตะโละหะลอ จำนวน 70 คน
2. กิจกรรม 2 จัดอบรมให้ความรู้เกี่ยวกับภาวะซีดและโภชนาการเพื่อป้องกันโลหิตจาง แก่กลุ่มนักเรียน (หญิงวัยเจริญพันธุ์ อายุ 13 ปีขึ้นไป) จำนวน 70 คน

กลุ่มเป้าหมาย

ผลที่คาดว่าจะได้รับ

1. หญิงตั้งครรภ์และหญิงวัยเจริญพันธุ์มีความรู้และเข้าใจในการควบคุม ป้องกันภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็ก ร้อยละ 80
2. หญิงตั้งครรภ์และหญิงวัยเจริญพันธุ์ อายุ 13-49 ปี ได้รับการส่งเสริมภาวะโภชนาการป้องกันภาวะโลหิตจาง และมีความรู้ในการเตรียมความพร้อมก่อนการตั้งครรภ์และฝากครรภ์ครั้งแรกก่อนอายุครรภ์ 12 สัปดาห์ ร้อยละ 75
3. หญิงตั้งครรภ์มีภาวะซีดลดลงจากเดิม อย่างน้อยร้อย 8

ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน

* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น