กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

กิตติกรรมประกาศ

"โครงการส่งเสริมทันตสุขภาพเด็กปฐมวัยเทศบาลตำบลกำแพงเพชรห่างไกลฟันผุ จังหวัดสงขลา" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน ต.กำแพงเพชร อ.รัตภูมิ จ.สงขลา

คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลตำบลกำแพงเพชร ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป

คณะทำงานโครงการ
โครงการส่งเสริมทันตสุขภาพเด็กปฐมวัยเทศบาลตำบลกำแพงเพชรห่างไกลฟันผุ

บทคัดย่อ

โครงการ " โครงการส่งเสริมทันตสุขภาพเด็กปฐมวัยเทศบาลตำบลกำแพงเพชรห่างไกลฟันผุ " ดำเนินการในพื้นที่ ต.กำแพงเพชร อ.รัตภูมิ จ.สงขลา รหัสโครงการ 69-L8020-01-04 ระยะเวลาการดำเนินงาน 7 มกราคม 2569 - 30 กันยายน 2569 ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจำนวน 16,836.00 บาท จาก กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลตำบลกำแพงเพชร เพื่อใช้ในการดำเนินกิจกรรมโครงการ หลังจากสิ้นสุดระยะเวลาโครงการ ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานปรากฏดังนี้

โครงการนี้ยังไม่มีการเขียนหรือแก้ไขบทคัดย่อ

หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"

สารบัญ

ความเป็นมา/หลักการเหตุผล

โรคฟันผุในเด็กสามารถพบได้ตั้งแต่ฟันเริ่มขึ้นในช่วงขวบปีแรกและอัตราการผุเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วในช่วงอายุ 3-5 ปี โดยสาเหตุหลักของโรคฟันผุในเด็กเล็กมักเกิดจากพฤติกรรมการเลี้ยงดูที่ไม่ถูกต้อง การดูแลทำความสะอาดช่องปากเด็กไม่ถูกวิธี ทั้งโครงสร้างของอาหารที่เปลี่ยนแปลงไป ทำให้มีผลต่อการดูแลรักษาฟัน จึงส่งผลให้เกิดโรคฟันผุในฟันน้ำนมอย่างรุนแรงตามมา ทำให้เด็กมีความเจ็บปวด เคี้ยวอาหารไม่ได้ตามปกติ ได้รับสารอาหารที่จำเป็นไม่เพียงพอและยังส่งผลต่อการเจริญเติบโตและการพัฒนาการของเด็กอีกด้วย

      การเกิดฟันผุในฟันน้ำนม นอกจากจะมีผลเสียโดยตรงต่อสุขภาพของเด็กในขณะนั้นแล้ว ยังส่งผลเสียต่อฟันแท้ของเด็กในอนาคตด้วย กล่าวคือ ฟันน้ำนมที่ถูกถอน หรือหลุดไปก่อนที่ฟันแท้จะขึ้นแทนที่ จะทำให้ฟันที่อยู่ติดกันล้ม เอียง เข้าหาช่องว่าง ทำให้ฟันแท้ที่จะขึ้นแทนตำแหน่งนั้น ไม่สามารถขึ้นได้อย่างปกติ หรืออาจจะขึ้นมาในลักษณะบิดหรือซ้อนเก ซึ่งจะส่งผลต่อความสวยงามในอนาคต อีกปัญหาหนึ่งก็คือ การทำฟันในเด็กเล็กเป็นเรื่องที่ยาก เด็กในวัยนี้ส่วนใหญ่กลัวการทำฟัน และมีความอดทนต่อการทำฟันน้อย ผู้ปกครองจึงมีความลำบากในการโน้มน้าวเด็กให้มารับบริการ จึงพบว่ามีอัตราการพาไปรับบริการที่ต่ำมาก SMART หรือ Simplified Modified Atraumatic Restorative Treatment เป็นเทคนิคการบูรณะฟันที่ใช้เครื่องมือน้อยชิ้น สามารถให้บริการทันตกรรมเชิงรุกในชุมชนได้ ร่วมกับการใช้ซิลเวอร์ไดอะมีนฟลูออไรด์ (Silver diamine fluoride, SDF) เพื่อหวังผลในการยับยั้งและป้องกันฟันผุแต่ยังไม่ทะลุโพรงประสาทฟัน มักใช้ในกรณีที่มีฟันผุมาก หลายตำแหน่ง ยังไม่สามารถให้ทำฟันตามปกติได้ และผู้ป่วยที่ไม่สามารถเข้าถึงบริการทางทันตกรรม แต่มีข้อจำกัดคือ เมื่อทา SDF แล้ว ฟันจะหยุดผุ แล้วมีลักษณะเป็น สีดำขึ้นมา ( arrested caries )

      จากผลการสำรวจสุขภาพช่องปากเด็กในศูนย์พัฒนาเด็กเล็กเทศบาลตำบลกำแพงเพชรบ้านชายคลอง ปีงบประมาณ 2568 ที่ผ่านมา พบว่า มีปัญหาโรคฟันน้ำนมผุ คิดเป็นร้อยละ 69.70 และผู้ปกครองส่วนใหญ่ยังขาดความรู้ความเข้าในการดูแลสุขภาพช่องปากของบุตรหลาน

      กลุ่มงานทันตกรรม โรงพยาบาลรัตภูมิ เล็งเห็นความสำคัญของการเกิดโรคฟันผุในกลุ่มเด็กปฐมวัย จึงได้จัดทำโครงการส่งเสริมทันตสุขภาพเด็กปฐมวัยเทศบาลตำบลกำแพงเพชรห่างไกลฟันผุขึ้น โดยให้การดูแลแบบองค์รวมและมีการ บูรณาการผ่านการเรียนรู้ร่วมกับเครือข่ายสุขภาพที่มีส่วนสำคัญในการดูแลเด็ก นำไปสู่การแก้ปัญหาทันตสุขภาพอย่างยั่งยืนต่อไป

สถานการณ์

วัตถุประสงค์โครงการ

1. เพื่อให้ปฐมวัยเทศบาลตำบลกำแพงเพชรมีสุขภาพช่องปากที่ดีขึ้น
2. เพื่อให้ผู้ปกครองความมีความรู้ ความเข้าใจถึงความสำคัญในการดูแลสุขภาพช่องปากของเด็ก

กิจกรรม/การดำเนินงาน

1. 1.ประชุมผู้ปกครอง / ตรวจฟันเด็กปฐมวัย
2. 2. จัดกิจกรรมให้บริการทันตกรรม
3. 3. ตรวจฟันครั้งที่ 2 ( 3 ดือน หลังให้บริการ)

กลุ่มเป้าหมาย

ผลที่คาดว่าจะได้รับ

1. เด็กได้รับการตรวจสุขภาพช่องปากและทาฟลูออไรด์วานิช/อุดฟันที่ผุด้วยวิธีSMARTร่วมกับการใช้ SDF

2. ผู้ปกครองเด็กได้รับการฝึกทักษะการแปรงฟันแบบลงมือปฏิบัติ มีความรู้ด้านโภชนาการ และมีทัศนคติที่ดีในการดูแลสุขภาพช่องปากของบุตรหลานได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน

* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น