กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

กิตติกรรมประกาศ

"โครงการอบรม อย.น้อยคุ้มครองผู้บริโภคด้านสุขภาพ ประจำปีงบประมาณ 2569 จังหวัด" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน พื้นที่ตำบลเนินงาม

คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนสุขภาพตำบล อบต.เนินงาม ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป

คณะทำงานโครงการ
โครงการอบรม อย.น้อยคุ้มครองผู้บริโภคด้านสุขภาพ ประจำปีงบประมาณ 2569

บทคัดย่อ

โครงการ " โครงการอบรม อย.น้อยคุ้มครองผู้บริโภคด้านสุขภาพ ประจำปีงบประมาณ 2569 " ดำเนินการในพื้นที่ พื้นที่ตำบลเนินงาม รหัสโครงการ 69-L4160-01-008 ระยะเวลาการดำเนินงาน 30 มีนาคม 2569 - 30 กันยายน 2569 ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจำนวน 41,655.00 บาท จาก กองทุนสุขภาพตำบล อบต.เนินงาม เพื่อใช้ในการดำเนินกิจกรรมโครงการ โดยมีกลุ่มเป้าหมายเป็นสมาชิกในชุมชนจำนวน 88 คน หลังจากสิ้นสุดระยะเวลาโครงการ ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานปรากฏดังนี้

โครงการนี้ยังไม่มีการเขียนหรือแก้ไขบทคัดย่อ

หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"

สารบัญ

ความเป็นมา/หลักการเหตุผล

ปัจจุบันการบริโภคผลิตภัณฑ์สุขภาพ เช่น อาหาร ยา เครื่องสำอาง และผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะในกลุ่มเด็กและเยาวชน ซึ่งเป็นผู้บริโภคที่เข้าถึงสื่อออนไลน์และโฆษณาได้ง่าย แต่ยังขาดความรู้ในการพิจารณาความปลอดภัย คุณภาพ และความถูกต้องของข้อมูลผลิตภัณฑ์ อาจส่งผลให้เกิดความเสี่ยงต่อสุขภาพ รวมทั้งถูกเอารัดเอาเปรียบจากการโฆษณาเกินจริงหรือผลิตภัณฑ์ที่ไม่ได้มาตรฐาน

สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา ภายใต้ กระทรวงสาธารณสุข ได้ส่งเสริมแนวคิด “อย.น้อย” เพื่อพัฒนาเด็กและเยาวชนให้เป็นเครือข่ายผู้บริโภคที่มีความรู้ สามารถตรวจสอบข้อมูลผลิตภัณฑ์สุขภาพเบื้องต้น รู้จักอ่านฉลาก รู้เท่าทันโฆษณา และถ่ายทอดความรู้สู่ครอบครัว ชุมชน และสถานศึกษา อันเป็นการสร้างภูมิคุ้มกันด้านสุขภาพในระดับฐานราก จากการติดตามสถานการณ์ความปลอดภัยด้านโภชนาการและผลิตภัณฑ์สุขภาพในสถานศึกษาตลอด 3 ปีที่ผ่านมา พบประเด็นสำคัญดังนี้: • ปี พ.ศ. 2566: พบปัญหาการปนเปื้อนของสารบอแรกซ์และสารกันราในอาหารแถวโรงเรียนสูงถึง 15% ของกลุ่มตัวอย่าง และนักเรียนมากกว่า 40% มีพฤติกรรมการบริโภคขนมกรุบกรอบและเครื่องดื่มที่มีน้ำตาลเกินเกณฑ์มาตรฐาน • ปี พ.ศ. 2567: สถิติการหลงเชื่อโฆษณาผลิตภัณฑ์สุขภาพทางสื่อออนไลน์ (Digital Literacy) ในกลุ่มเยาวชนลดลง โดยพบการสั่งซื้อผลิตภัณฑ์ที่ไม่มีเลขจดแจ้งเพิ่มขึ้น 20% เมื่อเทียบกับปีแรก ส่งผลให้เกิดอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ผลิตภัณฑ์ • ปี พ.ศ. 2568 (ปีล่าสุด): พบว่าโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) เช่น โรคอ้วนและเบาหวานในเด็ก มีแนวโน้มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยเฉลี่ยเด็กไทย 1 ใน 3 มีภาวะเริ่มอ้วน ซึ่งมีสาเหตุหลักมาจากการขาดทักษะในการอ่านฉลากโภชนาการ (GDA) และการเลือกซื้อผลิตภัณฑ์ที่ไม่เหมาะสม การสร้างเครือข่าย "อย.น้อย" เป็นกลยุทธ์การมีส่วนร่วม (Participatory Approach) ที่นำทฤษฎีการเรียนรู้โดยการปฏิบัติ (Action Learning) มาใช้ เพื่อสร้างแกนนำนักเรียนที่มีความรู้ (Health Literacy) และมีทักษะในการตรวจสอบผลิตภัณฑ์สุขภาพเบื้องต้น เช่น การใช้ชุดทดสอบ (Test Kit) การอ่านฉลากยาและอาหาร รวมถึงการสื่อสารเตือนภัยแก่เพื่อนนักเรียนและครอบครัว ดังนั้น สาธารณสุขและสิ่งแวดล้อม อบต.เนินงาม จึงจำเป็นต้องดำเนินโครงการอบรม “อย.น้อย คุ้มครองผู้บริโภคด้านสุขภาพ” เพื่อมุ่งเน้นให้นักเรียนเกิดความตระหนักรู้ ไม่ตกเป็นเหยื่อของการโฆษณา และสามารถปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคให้ถูกต้องตามหลักสุขาภิบาลอาหารและโภชนาการ อันจะเป็นรากฐานสำคัญในการป้องกันโรคและสร้างเสริมสุขภาพที่ดีในระดับบุคคลและชุมชนสืบไป อันจะนำไปสู่การพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชนอย่างยั่งยืน

วัตถุประสงค์โครงการ

1. 1. เพื่อเสริมสร้างความรู้ ความเข้าใจแก่เด็กและเยาวชนในการเลือกบริโภคผลิตภัณฑ์สุขภาพอย่างปลอดภัย เช่น อาหาร ยา เครื่องสำอาง และผลิตภัณฑ์สุขภาพที่อยู่ภายใต้การกำกับของ สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา รวมทั้งการอ่านฉลากและตรวจสอบข้อมูลผลิตภัณฑ์
2. 2. เพื่อพัฒนาทักษะในการพิจารณาโฆษณาผลิตภัณฑ์สุขภาพ การเฝ้าระวังผลิตภัณฑ์ที่ไม่ปลอดภัย และการใช้ข้อมูลสุขภาพอย่างถูกต้อง
3. 3. เพื่อสร้างแกนนำ “อย.น้อย” ในสถานศึกษาให้สามารถถ่ายทอดความรู้ ส่งเสริมพฤติกรรมการบริโภคที่เหมาะสม และร่วมเฝ้าระวังปัญหาสุขภาพในชุมชนได้

กิจกรรม/การดำเนินงาน

1. กิจกรรมฝึกอบรม(ภาคทฤษฎี/ภาคปฏิบัติ) เรื่องอบรมให้ความรู้ด้านผลิตภัณฑ์สุขภาพ
2. กิจกรรมรณรงค์ให้ความรู้ในชุมชน
3. ภาคปฏิบัติ แบ่งกลุ่ม เพื่อทดสอบอาหารปลอดสารพิษ/อ่านฉลากยา เครื่องอาหาร

กลุ่มเป้าหมาย

ผลที่คาดว่าจะได้รับ

1. เด็กและเยาวชนมีความรู้ ความเข้าใจในการเลือกบริโภคผลิตภัณฑ์สุขภาพอย่างปลอดภัย สามารถอ่านฉลากและตรวจสอบข้อมูลผลิตภัณฑ์ที่อยู่ภายใต้การกำกับของ สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา ได้ถูกต้อง
2. ผู้เข้าร่วมมีทักษะในการวิเคราะห์โฆษณาผลิตภัณฑ์สุขภาพ รู้เท่าทันสื่อ และสามารถหลีกเลี่ยงผลิตภัณฑ์ที่ไม่ปลอดภัยหรือไม่ได้มาตรฐาน
3. เกิดแกนนำ “อย.น้อย” ในสถานศึกษา ที่สามารถถ่ายทอดความรู้และจัดกิจกรรมรณรงค์ด้านการคุ้มครองผู้บริโภคให้แก่เพื่อน ครอบครัว และชุมชนได้
4. สถานศึกษาและชุมชนมีการเฝ้าระวังผลิตภัณฑ์สุขภาพมากขึ้น ส่งผลให้ประชาชนมีพฤติกรรมการบริโภคที่เหมาะสม และลดความเสี่ยงต่อปัญหาสุขภาพในพื้นที่

ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน

* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น